Tháng 5/2023, Nhà Trắng tổ chức hội thảo AI với toàn những ông lớn công nghệ, nhưng bro Mark Zuckerberg lại... không được mời Trong khi Meta vốn là một trong những gã đi đầu về AI đấy nhé!
## Từ tiên phong thành "ê chề" thế nào?
Theo Wall Street Journal (WSJ), Zuck đang phải làm điều mà anh ghét nhất: chạy theo đuổi người khác trong lĩnh vực công nghệ mới.
Nhìn lại 10 năm trước, anh ấy đã thấy trước tiềm năng của AI và đổ đống tiền khổng lồ vào nghiên cứu. Facebook còn mời về Yann LeCun - một trong những huyền thoại AI luôn!
Nhưng plot twist là giờ đây, ChatGPT của Microsoft đang ăn thịt, Google cũng vậy, còn Meta thì... đứng ngoài nhìn
Câu chuyện của Zuck còn đắng hơn cả Google nữa á. Trong khi Google chỉ hơi lơ là và cẩn thận quá đà để Microsoft vượt mặt, thì Facebook bị gọi là "kẻ ngốc thực thụ" - đầu tư sớm nhưng bỏ xó công nghệ này, giờ chỉ còn nước... hối hận
## Canh bạc thứ hai sau thất bại metaverse
Tệ hơn nữa, sau canh bạc metaverse được cho là fail, Zuck bắt đầu all-in vào AI. Nhưng risk thất bại vẫn cao ngất trời luôn!
Metaverse thì bị Apple vào cuộc cạnh tranh, còn AI thì Meta đang tụt hậu xa lắc xa lơ so với Microsoft và Google. Dù đã cố gắng pivot sang AI sau quãng thời gian dài dồn sức cho metaverse không thành, nhưng nhiều talent được Zuck tuyển về thời kỳ đầu đã... bỏ đi rồi.
Hậu quả của "năm hiệu quả" (nghe fancy nhưng thực chất là đợt sa thải hàng loạt) đã khiến 1/3 số tác giả các công trình nghiên cứu AI tại Meta rời công ty trong năm vừa qua
Nhận ra sai lầm, Zuck đã thành lập nhóm phát triển AI mới, báo cáo trực tiếp với giám đốc sản phẩm Chris Cox. Anh ấy còn yêu cầu nhân viên phải phát triển mô hình AI cho MỌI thứ - từ nội dung, hình ảnh đến audio để áp dụng vào "mọi dịch vụ của chúng ta".
Gần đây, Zuck có tiết lộ về AI tên Voicebox có thể đọc văn bản theo nhiều biểu cảm khác nhau, hoặc lọc âm thanh theo nội dung. Tuy nhiên Meta vẫn im thin thít về dự án này và chưa rõ bao giờ ra mắt.
Cả Zuck lẫn các leader khác của Meta đều tuyên bố AI là trụ cột thứ 3 bên cạnh metaverse và mạng xã hội. Thế nhưng với sự thất bại của metaverse cùng việc chậm chân trong AI đến mức bị "hắt hủi", giới truyền thông đã mỉa mai slogan của công ty từ "Move Fast and Break Things" (đi nhanh phá vỡ) thành "đi chậm phá hỏng" cả đế chế 600 tỷ USD
## Câu chuyện đau lòng về Yann LeCun
WSJ nhận định Zuck vốn là founder có tầm nhìn với những quyết định đúng đắn trước đây. Ví dụ như pivot Facebook từ desktop sang mobile, hay tạo Stories trên Instagram để "ăn cắp" user từ Snapchat.
Những bước đi này đã đem lại thành công cho Meta như ngày hôm nay. Tương tự với AI, Mark đã bắt đầu đổ tiền từ năm 2013, tuyển về hàng loạt talent đỉnh cao mà tiêu biểu là giáo sư Yann LeCun từ NYU - một pioneer trong lĩnh vực AI.
Tuy nhiên đây lại là bước đi có vấn đề. LeCun xuất thân từ giới học thuật nên thay vì tuyển engineer, ông lại ưu tiên các nhà khoa học dựa trên kết quả nghiên cứu academic - nặng về lý thuyết hơn là phát triển sản phẩm thực tế cho Meta
Nguồn tin của WSJ cho biết phòng nghiên cứu AI của Meta trở nên cực kỳ hấp dẫn với những talent học thuật hàng đầu nhưng lại gặp khó khăn để biến chúng thành sản phẩm thương mại hóa, đem về lợi nhuận.
Thêm nữa, sự đa dạng và tính tự chủ của các nhà khoa học khiến họ theo đuổi các dự án độc lập thay vì hướng đến một chiến lược toàn diện. Hậu quả là Zuck phải chia nhỏ các nhóm nghiên cứu, phân bố nguồn lực phân tán để rồi chẳng cho ra sản phẩm hữu dụng nào ngoài vô số các dự án tiềm năng... trên giấy
Tệ hơn, dù phát triển AI nhưng Meta lại chậm chạp trong việc xây dựng data center với các con chip mạnh cần thiết. Suy cho cùng LeCun là giáo sư đại học "đàm đạo trên giấy" chứ không phải engineer, nên việc build mô hình thực tế với data center cỡ lớn là không cần thiết
Bản thân Zuck cũng không muốn đổ quá nhiều tiền xây dựng những trung tâm này vì ngoài việc quy hoạch, công ty sẽ phải chi tiền xử lý nguồn điện lớn, nguồn nước làm mát và hàng nghìn con chip đắt đỏ cho một mô hình AI chẳng biết có thành công không.
Thậm chí khi đã mua chip đắt tiền thì Meta cũng chẳng có engineer để dùng chúng khi bộ phận nghiên cứu AI toàn những chuyên gia học thuật
## Drama nội bộ và cuộc đại di cư
Trớ trêu hơn, khi mô hình ngôn ngữ lớn (LLM - nền tảng xây dựng chatbot như ChatGPT) dần phát triển vào năm 2020, nhóm nghiên cứu AI của Meta lại lục đục. Trong khi một số kêu gọi Zuck cần đầu tư nghiêm túc cho hướng đi mới, thì LeCun cùng những học giả lại cho rằng LLM chẳng có nhiều giá trị nghiên cứu khoa học, đồng thời cho rằng mô hình này sẽ không thể khiến AI tiến gần đến trí thông minh con người.
Sự xung đột này càng khiến Meta chậm chân hơn. Một số dự án như OPT dùng LLM chỉ có 1.000 con chip trong khi tiêu chuẩn toàn ngành phải là 5.000-10.000 chip
Việc coi trọng học thuật hơn tính thực tế này đã khiến vô số nhân tài rời bỏ đội ngũ AI của Meta, bên cạnh chính sách sa thải hàng loạt. Nhiều người giấu tên nói với WSJ rằng họ rời bỏ vì không tin Meta có thể cạnh tranh được với văn hóa làm việc và tư tưởng nghiên cứu quá lý thuyết.
Con số thảm họa: khoảng 6/14 học giả nghiên cứu ra mô hình LlaMA vào năm 2023 đã rời công ty, trong khi 8/19 học giả nghiên cứu OPT cũng đã từ chức
Thành công của ChatGPT với LLM càng khiến nhiều người bức xúc với LeCun và rời bỏ Meta. Vô số startup hay các tập đoàn đối thủ như Google mời chào nhân tài, khiến Zuck cuối cùng buộc phải trực tiếp giám sát dự án AI nếu không muốn chậm chân hơn nữa.
Sau thành công của ChatGPT với LLM vốn bị LeCun chê bai, Meta đã nhanh chóng tập hợp hàng trăm nhân lực cùng hơn 2.000 nhân viên mới để phát triển công nghệ này.
## Cái giá của sự... sợ hãi
Trên thực tế, Meta đã từng phát triển Tamagobot cách đây 7 năm - một chatbot dùng AI tương tự ChatGPT nhưng không dám tung ra thị trường vì sợ chatbot trả lời sai ảnh hưởng hình ảnh thương hiệu.
Lúc đó, Facebook vẫn bị ám ảnh về các bê bối tin giả, khiến việc chatbot đưa ra thông tin sai lệch trở thành nỗi sợ của chính những nhà quản lý Meta.
Tháng 4/2022, Meta tung ra BlenderBot3 nhưng thu hồi chỉ 1 tuần sau khi chatbot này đưa ra câu trả lời sai và phân biệt chủng tộc
Tháng 10/2022, tập đoàn cho ra mắt Galactica nhưng cũng phải đóng cửa chỉ sau 3 ngày vì bị giới học thuật chỉ trích lỗi sai trong câu trả lời.
Plot twist đau lòng: chỉ 2 tuần sau đó, ChatGPT ra mắt và đạt thành công lớn, dù cũng có nhiều lỗi sai chẳng kém!
Nguồn: WSJ
Nguồn: kenh14.vn