Buổi hợp luyện diễu binh chào mừng Quốc khánh 2/9 vừa qua thật sự "chanh sả" với không khí tự hào dân tộc tràn đầy. Nhưng bên cạnh những khoảnh khắc đẹp, vẫn còn cảnh chen lấn, xả rác, giẫm đạp hoa lung tung khiến ai cũng phải "sốc".
Trao đổi với Chuyên trang Sinh Viên Việt Nam, Báo Tiền Phong, Tiến sĩ Nguyễn Ánh Hồng - nhà nghiên cứu văn hóa đã có những chia sẻ thẳng thắn và đầy "tâm huyết" về chuyện này.
Khi yêu nước gặp... thiếu ý thức
Thưa cô, với góc nhìn của một nhà nghiên cứu văn hóa, cô nghĩ sao về việc một số người chen lấn, giẫm hoa, xả rác tại các sự kiện thiêng liêng như thế này ạ?
TS. Nguyễn Ánh Hồng:
Trước tiên phải công nhận luôn là các sự kiện diễu binh, diễu hành quy mô lớn đã "hút" cực mạnh đám đông đến tham dự. Hàng vạn người tề tựu một chỗ không chỉ vì sự kiện hay ho, mà còn thể hiện lòng yêu nước sâu sắc và niềm tự hào dân tộc của mình. Đây chính là minh chứng cho ý thức trách nhiệm công dân với các sự kiện lịch sử quan trọng của đất nước!
Phải nói là đa số mọi người "chuẩn chỉnh" lắm đó! Nhiều người chủ động mang theo túi nilon để gom rác, sẵn sàng ở lại quét dọn, nhặt rác sau sự kiện. Những hành động này góp phần tạo nên diện mạo văn minh, thân thiện cho Thủ đô Hà Nội trong mắt mọi người.
Nhưng vẫn có một bộ phận nhỏ (kiểu "con sâu làm rầu nồi canh" ấy) chưa ý thức đầy đủ. Bỏ rác bừa bãi, giẫm đạp lên bồn hoa, thảm cỏ - cảnh quan vừa trồng mới đã "toang" chỉ sau vài giờ. Dù là thiểu số nhưng cũng làm xấu đi hình ảnh người dân khi tham gia hoạt động văn hóa - chính trị trọng đại rồi.
Điểm sáng là qua mỗi lần tổ chức, nhận thức và hành vi của mọi người đã tiến bộ rõ rệt! Ngay sau đêm hợp luyện vừa qua, rác thải để lại giảm hẳn, tình trạng chen lấn hay giẫm đạp cảnh quan cũng được hạn chế nhiều hơn trước. Điều này cho thấy khi có nhắc nhở, truyền thông đúng cách, người dân hoàn toàn có thể thay đổi theo hướng tích cực!
Làm sao để sự kiện đông mà vẫn "chanh sả"?
Theo cô, cần làm gì để sự kiện đông người vẫn trật tự, sạch đẹp, vừa giữ gìn cảnh quan, vừa đảm bảo an toàn cho mọi người?
TS. Nguyễn Ánh Hồng:
Thời gian gần đây chúng ta tổ chức "ngập mặt" sự kiện luôn, đặc biệt là A80 - bùng nổ với quy mô và tần suất chưa từng có! Mật độ dày đặc, tần suất cao, huy động lực lượng đông đảo đến mức "biển người" đúng nghĩa. Tôi thực sự ấn tượng!
Nhưng phải nói công tác tổ chức đã làm rất tốt rồi. Tổ chức hoạt động quy mô lớn mà không gây ùn tắc giao thông nghiêm trọng, không xảy ra tai nạn lớn, vẫn đảm bảo trật tự và an ninh cơ bản - đây là thành công đáng ghi nhận!
Về giải pháp, điều quan trọng nhất chính là ý thức của mỗi người tham gia. Đừng nghĩ rằng trách nhiệm giữ gìn trật tự chỉ thuộc về công an hay ban tổ chức. Trách nhiệm này trước hết thuộc về TỪNG CÁ NHÂN!
Người tham dự phải có ý thức và tinh thần trách nhiệm cao, tự giác thực hiện - không phải để "flexing" hay xuất hiện trước camera. Đây không phải nơi để "sống ảo", mà là dịp để chung tay xây dựng môi trường an toàn cho các sự kiện văn hóa.
Từ giờ đến 2/9 chúng ta còn nhiều sự kiện lớn nữa. Việc cảnh tỉnh, nâng cao ý thức ngay từ bây giờ là hoàn toàn kịp thời đó!
Yêu nước thế nào cho "chuẩn không cần chỉnh"?
Theo cô, chỉ có nhiệt huyết thôi đã đủ hay cần thêm sự văn minh và tôn trọng pháp luật?
TS. Nguyễn Ánh Hồng:
Đây là vấn đề tôi cũng hay suy nghĩ! Nhiều người thể hiện tinh thần yêu nước bằng cách mặc áo cờ đỏ sao vàng, đội mũ, cầm cờ, hô vang khẩu hiệu. Có những khoảnh khắc thực sự xúc động, như tối qua toàn bộ người dân cùng đứng dậy hát Quốc ca. Chỉ cần nghe giai điệu Tiến quân ca đã "nổi da gà" ngay, tạo sự lan tỏa mạnh mẽ đến cả những người chỉ xem qua truyền hình!
Tuy nhiên, yêu nước không chỉ thể hiện ở những khoảnh khắc sôi nổi như vậy, mà còn nằm ở những hành động nhỏ nhưng "ý nghĩa nghìn cân": ý thức bảo vệ cây xanh, giữ gìn môi trường, sẵn sàng hy sinh lợi ích cá nhân để phục vụ cộng đồng.
Tôi được biết có trường đại học dành tới 1.200 phòng miễn phí cho người dân từ xa về dự sự kiện; nhiều nhóm tình nguyện phát nước và đồ ăn miễn phí; thậm chí một số gia đình tạm dừng kinh doanh để phục vụ miễn phí cho người tham dự. Đây mới là "real yêu nước" đó các bạn!
Nhưng bên cạnh đó vẫn có "con sâu làm rầu nồi canh". Có người lợi dụng để "hốt bạc" - bán chỗ ngồi, cho thuê ghế với giá cắt cổ, nước chai 15-20k, quạt và cờ vốn 10-15k giờ "bay" lên 20-30k. Những hành vi này đi ngược lại tinh thần yêu nước chân chính!
Tinh thần yêu nước trước hết phải thể hiện ở nhận thức và ý thức, hoàn toàn tự giác, xuất phát từ sự hy sinh chứ không phải để "kiếm lời". Yêu nước không tách rời ý thức, mà phải đồng hành cùng ý thức. Nó biểu hiện qua nhận thức đúng đắn và hành vi chuẩn mực, không chỉ tuân thủ pháp luật mà còn phù hợp với chuẩn mực văn minh, văn hóa, đạo đức!
Gen Z - Lực lượng tiên phong xây dựng hình ảnh người Việt văn minh
Với các bạn trẻ, đặc biệt là sinh viên, cô nghĩ các bạn cần nhận thức và thay đổi như thế nào để trở thành lực lượng tiên phong?
TS. Nguyễn Ánh Hồng:
Tôi thấy sinh viên và thế hệ trẻ Việt Nam đã làm rất tốt vai trò của mình rồi! Có lần được phóng viên hỏi liệu việc các bạn trẻ tham gia sự kiện có chỉ là "theo trend" không, tôi đã trả lời: các bạn trẻ có câu nói rất hay - "Yêu nước không phải là trend, yêu nước nằm ở trong gen chúng mình". Điều này đã được các bạn thể hiện rõ ràng qua hành vi và thái độ, và tôi coi đó là chỉ số quan trọng phản ánh nhận thức tích cực của thế hệ trẻ!
Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận sinh viên và thanh niên cần chủ động, tích cực hơn nữa. Các bạn không chỉ làm gương mà còn phải đóng vai trò tuyên truyền, góp phần thay đổi nhận thức và thái độ của những người xung quanh.
Chẳng hạn, sinh viên có thể nhắc nhở bố mẹ, anh chị em, bạn bè, người thân trong gia đình: khi tham gia sự kiện đông người cần giữ gìn vệ sinh môi trường, đảm bảo an toàn, tuân thủ hướng dẫn của lực lượng công an và các quy định pháp luật.
Nếu phát huy được vai trò này, sinh viên sẽ trở thành nguồn lực xã hội quan trọng. Tiếng nói của sinh viên, cùng hình ảnh màu áo xanh tình nguyện, không chỉ lan tỏa ý thức mà còn góp phần thay đổi nhận thức cộng đồng theo hướng tích cực!
Cảm ơn cô đã có những chia sẻ "chất" như vậy!
---
Tóm lại: Yêu nước là tốt, nhưng yêu nước kèm theo ý thức văn minh mới là "xịn sò"! Đừng chỉ mặc áo cờ đỏ sao vàng rồi để lại rác, giẫm đạp hoa cỏ nhé các bạn. Hãy là những công dân "có tâm", vừa yêu nước vừa giữ gìn môi trường, để hình ảnh người Việt mình ngày càng đẹp hơn trong mắt thế giới!
Nguồn: svvn.tienphong.vn