Từ khi động cơ hơi nước ra đời cuối thế kỷ 18, tàu hỏa đã trở thành game changer thực sự, biến đổi hoàn toàn khái niệm thời gian và khoảng cách của loài người. Cùng check out những tuyến đường sắt huyền thoại đã làm nên lịch sử nhé! 
1. Đường sắt Liverpool - Manchester (Anh)
Tháng 9/1830, tuyến đường sắt Liverpool - Manchester chính thức khai trương và đánh dấu bình minh của kỷ nguyên du lịch đường sắt hơi nước. Trước đó, hầu hết đường ray chỉ dùng ngựa kéo để chở than đá quãng đường ngắn thôi.
Tuyến đường dài 50km nối hai thành phố của Anh này là nơi đầu tiên vận chuyển cả người lẫn hàng bằng đầu máy hơi nước. Được thiết kế bởi George Stephenson - người chiến thắng cuộc thi thiết kế mở, đoàn tàu này có thể chạy tới 48km/h (nhanh phết lúc đó nha).
Năm đầu hoạt động, tuyến này đã phục vụ hơn 500.000 khách, mang về lợi nhuận khủng cho nhà đầu tư. Nó còn chở bông từ cảng Liverpool đến các nhà máy Manchester, góp phần thúc đẩy Cách mạng Công nghiệp Anh lần đầu (1760-1840) nữa đó!
2. Đường sắt Baltimore - Ohio (Mỹ)
Năm 1827, để cạnh tranh với New York sau khi có kênh đào Erie, Baltimore đã đề xuất xây tuyến đường sắt dài 611km nối với Ohio River, phía đông bang Virginia.
Đường sắt Baltimore & Ohio trở thành công ty Mỹ đầu tiên được cấp phép vận chuyển cả người và hàng. Đây cũng là tuyến đầu tiên của Mỹ dùng đầu máy hơi nước theo lịch trình đều đặn.
Fun fact: Tổng thống thứ 7 Andrew Jackson là tổng tư lệnh đầu tiên cầm lái đoàn tàu khi chạy từ Ellicott's Mills về Baltimore năm 1833 đấy!
3. Đường sắt Panama (Mỹ)
Hoàn thành năm 1855, tuyến đường sắt đầu tiên nối Đại Tây Dương và Thái Bình Dương chính là đường sắt Panama.
Con đường ray dài 80km này đã "cứu" biết bao hành khách phải vất vả qua eo đất Panama. Nó là lựa chọn nhanh nhất cho hàng chục nghìn người tìm vàng ở California trong những năm trước khi đường sắt xuyên lục địa Mỹ hoàn thành (1869).
Tuyến này vận chuyển hàng hóa cho các công ty tàu hơi nước và thư tín, là tuyến hàng đầu cho đến khi kênh đào Panama mở cửa năm 1914.
4. Tàu hỏa tang lễ Tổng thống Abraham Lincoln (Mỹ)
Sau khi rời Washington DC ngày 21/4/1865, đoàn tàu màu đen chở quan tài Tổng thống thứ 16 đã mất gần 2 tuần đi qua 180 thành phố và 7 tiểu bang trước khi về nơi yên nghỉ ở quê nhà Springfield, Illinois.
Hành trình kéo dài 13 ngày trước sự kính trọng của hàng trăm nghìn người Mỹ đã giúp phổ biến ngành công nghiệp tang lễ còn non trẻ. Nó còn như một lễ ra mắt cho xe giường nằm sang trọng của George Pullman nữa.
Sau đám tang này, nhiều đơn hàng được gửi đến kỹ sư Pullman với yêu cầu nội thất xịn xò: gỗ óc chó đen, đèn chùm, bồn rửa đá cẩm thạch - khiến việc đi tàu qua đêm trở nên hấp dẫn hơn bao giờ hết!
5. Đường sắt ngầm Metropolitan (Anh)
Thời đại đường sắt lên tầm cao mới khi tàu bắt đầu chạy ngầm dưới đường phố London vào 10/1/1863 với việc khánh thành đường sắt ngầm Metropolitan - tàu lửa ngầm đầu tiên thế giới!
Hoạt động trên tuyến dài 6,5km nối ga Paddington với khu tài chính London, ngày khai trương đã "hot" vô cùng khi chở hơn 30.000 khách trên những toa tàu gỗ chạy hơi nước.
Các tuyến metro ở London đã chứng minh hiệu quả của giao thông công cộng, giảm tắc nghẽn do ngựa kéo trên đường phố và chấm dứt thời hoàng kim của những chú ngựa kéo xe.
6. Đường sắt xuyên lục địa Mỹ
Ngày 10/5/1869, nghi lễ đóng đinh vàng tại Promontory, Utah diễn ra, đánh dấu hoàn thành tuyến đường sắt xuyên lục địa đầu tiên của Mỹ!
Được xây dựng suốt 7 năm với ga Thái Bình Dương từ phía đông Sacramento, California và ga Liên Thái Bình Dương từ phía tây Omaha, Nebraska, tuyến này cắt giảm thời gian di chuyển hành trình 4800km từ vài tháng xuống dưới một tuần. Đỉnh không?
Tuyến đường sắt này góp phần mở rộng nhanh về phía tây của Mỹ, kéo theo sự trỗi dậy của miền Tây hoang dã và các cuộc chiến với bộ lạc Mỹ bản địa. Nó cũng thúc đẩy kinh tế khi khai thác tài nguyên ở Tây và vận chuyển về các thị trường phía Đông.
7. Đường sắt xuyên Siberia (Nga)
Xuyên qua 8 múi giờ và 9654km trên địa hình cận Bắc Cực nguy hiểm, đây chính là tuyến đường sắt dài nhất và đắt nhất từng được xây khi hoàn thành năm 1916! ️
Rút ngắn hành trình kéo dài hàng tháng xuống chỉ 8 ngày từ Moscow đến Vladivostok, tàu xuyên Siberia cho phép chính phủ kiểm soát nhiều hơn ở quốc gia lớn nhất thế giới.
Dự án này tốn nhiều tiền đến mức dẫn đến thiếu nguồn lực kinh tế, vũ khí cho quân đội Nga trong Thế chiến I và Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917.
Chính phủ dùng đường sắt này để củng cố quyền lực trong nội chiến sau Cách mạng tháng Mười và đưa quân ra chiến trường Thế chiến II. Tuyến đường đã gây ra làn sóng di cư về phía đông và giúp vận chuyển than, gỗ và nguyên liệu thô từ Siberia về các thành phố lớn.
Đến nay, đường sắt xuyên Siberia vẫn là một trong những tuyến liên tục dài nhất thế giới đấy!
8. Tàu hỏa Holocaust (Đức)
Trong Thế chiến II, đường sắt quốc gia Đức giám sát việc trục xuất người Do Thái và nạn nhân Holocaust đến các trại tập trung như Treblinka và Auschwitz (Ba Lan) nơi 6 triệu người bị giết hại dã man.
Người Do Thái bị nhồi nhét vào toa chở hàng và gia súc không có ăn uống, khiến nhiều người chết trước khi đến trại. Đức Quốc xã không thể thực hiện cuộc diệt chủng khủng khiếp này nếu không có đường sắt.
9. Đường sắt cao tốc Tōkaidō (Nhật Bản)
Du lịch bằng tàu hỏa bước vào kỷ nguyên mới với hoàn thành tuyến cao tốc giữa Tokyo và Osaka ở Nhật, cắt giảm một nửa thời gian di chuyển giữa hai thành phố!
Mở ngay trước Thế vận hội mùa hè 1964 ở Tokyo, tàu cao tốc có thể chạy tới 200km/h - siêu nhanh luôn!
Tàu cao tốc tiên phong này trở thành biểu tượng cho sự tái thiết của Nhật như cường quốc công nghiệp sau chiến tranh. Sau khi chở 100 triệu hành khách trong 3 năm đầu, nó chứng minh đường sắt cao tốc có thể thành công về mặt thương mại.
Kỹ thuật cho tàu cao tốc Tōkaidō bao gồm đường ray chuyên dụng không có đường cắt ngang và không có cua gắt là khuôn mẫu cho các dự án đường sắt cao tốc toàn cầu sau này!
Nguồn: soha.vn
1. Đường sắt Liverpool - Manchester (Anh)
Tháng 9/1830, tuyến đường sắt Liverpool - Manchester chính thức khai trương và đánh dấu bình minh của kỷ nguyên du lịch đường sắt hơi nước. Trước đó, hầu hết đường ray chỉ dùng ngựa kéo để chở than đá quãng đường ngắn thôi.
Tuyến đường dài 50km nối hai thành phố của Anh này là nơi đầu tiên vận chuyển cả người lẫn hàng bằng đầu máy hơi nước. Được thiết kế bởi George Stephenson - người chiến thắng cuộc thi thiết kế mở, đoàn tàu này có thể chạy tới 48km/h (nhanh phết lúc đó nha).
Năm đầu hoạt động, tuyến này đã phục vụ hơn 500.000 khách, mang về lợi nhuận khủng cho nhà đầu tư. Nó còn chở bông từ cảng Liverpool đến các nhà máy Manchester, góp phần thúc đẩy Cách mạng Công nghiệp Anh lần đầu (1760-1840) nữa đó!
2. Đường sắt Baltimore - Ohio (Mỹ)
Năm 1827, để cạnh tranh với New York sau khi có kênh đào Erie, Baltimore đã đề xuất xây tuyến đường sắt dài 611km nối với Ohio River, phía đông bang Virginia.
Đường sắt Baltimore & Ohio trở thành công ty Mỹ đầu tiên được cấp phép vận chuyển cả người và hàng. Đây cũng là tuyến đầu tiên của Mỹ dùng đầu máy hơi nước theo lịch trình đều đặn.
Fun fact: Tổng thống thứ 7 Andrew Jackson là tổng tư lệnh đầu tiên cầm lái đoàn tàu khi chạy từ Ellicott's Mills về Baltimore năm 1833 đấy!
3. Đường sắt Panama (Mỹ)
Hoàn thành năm 1855, tuyến đường sắt đầu tiên nối Đại Tây Dương và Thái Bình Dương chính là đường sắt Panama.
Con đường ray dài 80km này đã "cứu" biết bao hành khách phải vất vả qua eo đất Panama. Nó là lựa chọn nhanh nhất cho hàng chục nghìn người tìm vàng ở California trong những năm trước khi đường sắt xuyên lục địa Mỹ hoàn thành (1869).
Tuyến này vận chuyển hàng hóa cho các công ty tàu hơi nước và thư tín, là tuyến hàng đầu cho đến khi kênh đào Panama mở cửa năm 1914.
4. Tàu hỏa tang lễ Tổng thống Abraham Lincoln (Mỹ)
Sau khi rời Washington DC ngày 21/4/1865, đoàn tàu màu đen chở quan tài Tổng thống thứ 16 đã mất gần 2 tuần đi qua 180 thành phố và 7 tiểu bang trước khi về nơi yên nghỉ ở quê nhà Springfield, Illinois.
Hành trình kéo dài 13 ngày trước sự kính trọng của hàng trăm nghìn người Mỹ đã giúp phổ biến ngành công nghiệp tang lễ còn non trẻ. Nó còn như một lễ ra mắt cho xe giường nằm sang trọng của George Pullman nữa.
Sau đám tang này, nhiều đơn hàng được gửi đến kỹ sư Pullman với yêu cầu nội thất xịn xò: gỗ óc chó đen, đèn chùm, bồn rửa đá cẩm thạch - khiến việc đi tàu qua đêm trở nên hấp dẫn hơn bao giờ hết!
5. Đường sắt ngầm Metropolitan (Anh)
Thời đại đường sắt lên tầm cao mới khi tàu bắt đầu chạy ngầm dưới đường phố London vào 10/1/1863 với việc khánh thành đường sắt ngầm Metropolitan - tàu lửa ngầm đầu tiên thế giới!
Hoạt động trên tuyến dài 6,5km nối ga Paddington với khu tài chính London, ngày khai trương đã "hot" vô cùng khi chở hơn 30.000 khách trên những toa tàu gỗ chạy hơi nước.
Các tuyến metro ở London đã chứng minh hiệu quả của giao thông công cộng, giảm tắc nghẽn do ngựa kéo trên đường phố và chấm dứt thời hoàng kim của những chú ngựa kéo xe.
6. Đường sắt xuyên lục địa Mỹ
Ngày 10/5/1869, nghi lễ đóng đinh vàng tại Promontory, Utah diễn ra, đánh dấu hoàn thành tuyến đường sắt xuyên lục địa đầu tiên của Mỹ!
Được xây dựng suốt 7 năm với ga Thái Bình Dương từ phía đông Sacramento, California và ga Liên Thái Bình Dương từ phía tây Omaha, Nebraska, tuyến này cắt giảm thời gian di chuyển hành trình 4800km từ vài tháng xuống dưới một tuần. Đỉnh không?
Tuyến đường sắt này góp phần mở rộng nhanh về phía tây của Mỹ, kéo theo sự trỗi dậy của miền Tây hoang dã và các cuộc chiến với bộ lạc Mỹ bản địa. Nó cũng thúc đẩy kinh tế khi khai thác tài nguyên ở Tây và vận chuyển về các thị trường phía Đông.
7. Đường sắt xuyên Siberia (Nga)
Xuyên qua 8 múi giờ và 9654km trên địa hình cận Bắc Cực nguy hiểm, đây chính là tuyến đường sắt dài nhất và đắt nhất từng được xây khi hoàn thành năm 1916! ️
Rút ngắn hành trình kéo dài hàng tháng xuống chỉ 8 ngày từ Moscow đến Vladivostok, tàu xuyên Siberia cho phép chính phủ kiểm soát nhiều hơn ở quốc gia lớn nhất thế giới.
Dự án này tốn nhiều tiền đến mức dẫn đến thiếu nguồn lực kinh tế, vũ khí cho quân đội Nga trong Thế chiến I và Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917.
Chính phủ dùng đường sắt này để củng cố quyền lực trong nội chiến sau Cách mạng tháng Mười và đưa quân ra chiến trường Thế chiến II. Tuyến đường đã gây ra làn sóng di cư về phía đông và giúp vận chuyển than, gỗ và nguyên liệu thô từ Siberia về các thành phố lớn.
Đến nay, đường sắt xuyên Siberia vẫn là một trong những tuyến liên tục dài nhất thế giới đấy!
8. Tàu hỏa Holocaust (Đức)
Trong Thế chiến II, đường sắt quốc gia Đức giám sát việc trục xuất người Do Thái và nạn nhân Holocaust đến các trại tập trung như Treblinka và Auschwitz (Ba Lan) nơi 6 triệu người bị giết hại dã man.
Người Do Thái bị nhồi nhét vào toa chở hàng và gia súc không có ăn uống, khiến nhiều người chết trước khi đến trại. Đức Quốc xã không thể thực hiện cuộc diệt chủng khủng khiếp này nếu không có đường sắt.
9. Đường sắt cao tốc Tōkaidō (Nhật Bản)
Du lịch bằng tàu hỏa bước vào kỷ nguyên mới với hoàn thành tuyến cao tốc giữa Tokyo và Osaka ở Nhật, cắt giảm một nửa thời gian di chuyển giữa hai thành phố!
Mở ngay trước Thế vận hội mùa hè 1964 ở Tokyo, tàu cao tốc có thể chạy tới 200km/h - siêu nhanh luôn!
Tàu cao tốc tiên phong này trở thành biểu tượng cho sự tái thiết của Nhật như cường quốc công nghiệp sau chiến tranh. Sau khi chở 100 triệu hành khách trong 3 năm đầu, nó chứng minh đường sắt cao tốc có thể thành công về mặt thương mại.
Kỹ thuật cho tàu cao tốc Tōkaidō bao gồm đường ray chuyên dụng không có đường cắt ngang và không có cua gắt là khuôn mẫu cho các dự án đường sắt cao tốc toàn cầu sau này!
Nguồn: soha.vn