Thời "đu đỉnh" kiếm bộn tiền của các hãng xe Trung Quốc ở Nga giờ đã hết rồi các bạn ơi! Trước kia Nga còn là "mỏ vàng" khiến mỗi chiếc xe bán ra đều lời khủng hàng chục nghìn nhân dân tệ, nhưng giờ xuất khẩu ô tô Trung Quốc sang đây đang lao dốc không phanh luôn á.
Nguyên nhân được cho là do Nga thắt chặt chính sách xe nhập khẩu cộng với thị trường nguội lạnh không ai mua nữa.
Cụ thể nè, theo số liệu của Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc (CPCA), từ tháng 1 đến tháng 9 năm nay, Trung Quốc xuất khẩu 357.700 xe nguyên chiếc sang Nga, giảm tới 58% so với cùng kỳ năm ngoái luôn. Mức sụt này có nghĩa là Nga không còn là thị trường xuất khẩu ô tô lớn nhất của Trung Quốc nữa rồi.
Theo con số mới nhất, Mexico đã vươn lên top 1 với 410.700 xe, kế đến là Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) với 367.800 xe. Nga vốn "xưng vương" trong 2 năm trước giờ đã tụt xuống hạng 3 mất rồi.
Nhìn lại chút xíu thì trước khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra hồi đầu năm 2022, các thương hiệu ô tô Trung Quốc khá mờ nhạt ở Nga. Năm 2021, các hãng này chỉ bán được 115.700 xe tại Nga, chiếm khoảng 7% thị phần thôi.
Nhưng sự kiện sau đó đã khiến hàng loạt hãng xe châu Âu, Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc ngừng sản xuất và kinh doanh tại Nga; thậm chí một số hãng còn phải bán tháo tài sản giá bèo. Đây chính là cơ hội vàng cho xe Trung Quốc "càn quét" thị trường.
Thời cơ quá đỉnh nên trong thời gian ngắn, hàng loạt thương hiệu ô tô Trung Quốc đã phủ khắp thị trường Nga và chiếm lĩnh thị phần nhanh vc. Năm 2023, xuất khẩu ô tô Trung Quốc sang Nga tăng vọt lên 950.000 chiếc, tức tăng gần 5 lần so với 163.000 chiếc của năm 2022, từ đó đưa Nga trở thành thị trường xuất khẩu ô tô số một của Trung Quốc.
Doanh số các thương hiệu Trung Quốc tại Nga cũng bay màu luôn, vượt 500.000 xe trong năm 2023 và chiếm gần 50% thị phần. Năm 2024, Nga vẫn giữ ngôi vị thị trường xuất khẩu ô tô lớn nhất với 1,158 triệu xe.
Nhưng mà, sự phát triển của xe Trung Quốc tại Nga đã "nghẹt" lại vào năm 2025. Hàng loạt chính sách mới của Nga đã trở thành "boss cuối" khó nhằn.
Tháng 10/2024, Nga mạnh tay tăng phí tái chế đối với xe nhập khẩu lên 70-85%. (Phí tái chế có thể hiểu đơn giản là khoản phí môi trường/thu hồi xe, đánh vào xe nhập khẩu.) Chẳng hạn, phí tái chế với xe cũ dung tích động cơ từ 2-3 lít và đã sử dụng trên 3 năm tăng từ 1,3 triệu rúp (khoảng 16.000 USD) lên 2,37 triệu rúp (khoảng 29.300 USD), bóp nghẹt biên lợi nhuận của các hãng và đại lý luôn.
Chưa xong đâu, tháng 1/2025, Nga tiếp tục nâng thuế nhập khẩu ô tô lên mức 20-38%, khiến chi phí thông quan tăng vọt. Cả đống thuế phí này đã tạo ra "siêu gánh nặng thuế" đối với xe nhập khẩu, gần như xóa sạch lợi thế về giá mà xe Trung Quốc từng có.
Các chính sách siết chặt cũng nhắm thẳng vào những con đường "lách luật". Sau xung đột năm 2022, nhiều hãng xe Trung Quốc đã xuất khẩu xe mới sang Nga thông qua các nước thứ ba như Kazakhstan, dán nhãn là "xe đã qua sử dụng nhưng chạy 0 km" để lách thuế. Đây từng là yếu tố quan trọng thúc đẩy bùng nổ doanh số xe Trung Quốc tại Nga đấy.
Tuy nhiên, vào tháng 4/2024, Nga cũng đã có chính sách ngăn chặn điều này khi yêu cầu các xe đi vào từ Liên minh Kinh tế Á - Âu phải nộp phần chênh lệch thuế thì mới được phép lưu thông. Việc này không chỉ xóa bỏ lợi thế giá, mà còn làm lộ rõ điểm yếu về hậu mãi, bởi những xe nhập qua "đường vòng" này thường không được ủy quyền chính thức, thiếu bảo hành, thiếu dịch vụ sửa chữa, khiến hình ảnh thương hiệu xe Trung Quốc bị ảnh hưởng nặng nề.
Bối cảnh kinh tế trong nước của Nga càng làm nhu cầu mua xe suy yếu. Để kiềm chế lạm phát cao, ngân hàng trung ương Nga duy trì lãi suất cơ bản ở mức 21% suốt một thời gian dài. Hệ quả là lãi suất vay mua ô tô cho người dân vọt lên khoảng 30%/năm. Cộng thêm việc các khoản thuế và phí bị tính vào giá bán, giá bán trung bình của ô tô trên thị trường Nga đã tăng mạnh lên 3,35 triệu rúp (khoảng 41.400 USD), khiến nhu cầu mua xe của người tiêu dùng giảm rõ rệt.
Bên cạnh đó, khi xung đột Nga - Ukraine có dấu hiệu hạ nhiệt, nhiều thương hiệu ngoại như Toyota, Renault, Hyundai hay Kia đã cho thấy ý định quay lại thị trường Nga. Điều này khiến nhiều người tiêu dùng Nga có tâm lý chờ đợi, hy vọng các thương hiệu quen thuộc trước đây trở lại, từ đó làm doanh số xe Trung Quốc càng chịu thêm sức ép.
Một báo cáo của Bộ Công nghiệp và Thương mại Nga cho biết, doanh số xe mới bán ra tại Nga từ tháng 1 đến tháng 9/2025 giảm 25% so với cùng kỳ, chỉ còn 1,014 triệu xe. Trong cùng giai đoạn, số liệu từ CPCA cho thấy doanh số các thương hiệu Trung Quốc tại Nga đạt 576.000 xe, gần như giảm một nửa so với năm trước.
Trước những biến động dữ dội của thị trường, các hãng xe đã buộc phải cắt giảm hoạt động. Thống kê cho thấy trong quý I/2025, đã có 274 showroom ô tô đóng cửa tại Nga, trong đó 213 showroom là của các hãng Trung Quốc, chiếm gần 80%. Ngay cả các hãng dẫn đầu cũng đang thu hẹp hoạt động.
Nguồn: soha.vn