Hồi đầu Thế chiến II, lúc các nước còn đang mò mẫm nghiên cứu xe tăng thì Liên Xô đã flex luôn là ông trùm chế tạo xe tăng số 1 châu Âu rồi! Liên Xô lúc đó cứ ra mắt xe tăng mới liên tục, mà "kỳ cục" nhất phải kể đến mẫu xe tăng hình cầu trông như quả bóng khổng lồ luôn.
Năm 1936, trước khi WW2 nổ ra, các nước trên thế giới vẫn đang trong giai đoạn "thử nghiệm" xe tăng. Một số quốc gia thì nghĩ xe tăng phải là mũi nhọn tấn công chính, số khác lại cho rằng xe tăng chỉ cần... hộ tống bộ binh thôi.
Thời kỳ này, mỗi nước tung ra những mẫu xe tăng weird theo mục đích riêng của mình, trong đó có cả xe tăng hình cầu nữa. Tuy ý tưởng ban đầu từ Mỹ, nhưng Liên Xô mới là nước đầu tiên phát triển thành công loại xe này đấy!
Lúc bấy giờ, Liên Xô là country chế tạo xe tăng khủng nhất châu Âu. Mặc dù quân đội chỉ có hơn 1 triệu người, nhưng lại được trang bị gần 20.000 xe tăng - con số "khủng" phết!
Trong đó, chủ yếu là xe tăng BT-5 và T-26. Hai mẫu này tuy cơ động tốt nhưng giáp mỏng manh, còn hỏa lực thì... bình thường thôi.
Để hợp nhất ưu điểm của hai dòng xe này và fix bugs của chúng, Liên Xô đã tạo ra một trong những "tác phẩm nghệ thuật" kỳ lạ nhất - xe tăng hình cầu mang tên SHT-1A.
Tháng 4/1941, Liên Xô test thử xe tăng hình cầu SHT-1A. Kết quả cho thấy bánh xích ban đầu fail toàn tập, nên họ đổi sang 2 bánh xích to hơn, bọc kín thân xe.
2 bánh xích này tháo lắp dễ dàng, xe vẫn chạy được khi 1 bánh xích hỏng, nhưng khả năng cơ động giảm sút nghiêm trọng luôn.
Vũ khí cũng được upgrade, tháp pháo chính đổi thành 2 tháp pháo L-10 76mm nòng ngắn. Mặc dù bắn được nhiều hướng nhưng hỏa lực không ấn tượng lắm.
Nhờ hình dạng tròn như quả bóng, nó có thể tank được đòn pháo 37mm hoặc 47mm thời bấy giờ - điểm sáng hiếm hoi!
Ngoài vấn đề hỏa lực yếu, xe tăng còn có nhiều bug khác nữa. Trọng tải chỉ khoảng 20 tấn nên dễ bị lật khi rẽ gấp - imagine cảnh lật như con rùa ngửa bụng!
Hơn nữa, do thiết kế hình cầu nên không gian bên trong chật như hộp diêm, kíp lái gần như không cựa quậy được, ảnh hưởng nặng nề đến hiệu suất chiến đấu. Và tệ hơn nữa, vấn đề thông gió không giải quyết được, nên kíp lái phải hít khí độc từ động cơ - RIP!
Giữa năm 1942, Liên Xô dừng phát triển SHT-1A, chuyển sang chế tạo SHT-2T - phiên bản upgrade của SHT-1A.
Nguồn: soha.vn