Khi chuyển sang nhập từ Thái Lan, BYD Dolphin giảm giá tới 90 triệu đồng, người mua thì sướng thật nhưng... khoản rẻ này lại đổi lấy những thứ không thấy trên bảng giá: đơn hàng linh kiện, việc làm trong nhà máy và tiền thuế vào ngân sách đấy các bạn ơi!
Rẻ thật đấy, nhưng rẻ kiểu nào?
Tháng 4 năm nay, BYD chuyển nhập Dolphin từ Thái Lan thay vì từ Trung Quốc. Giá từ 659 triệu giảm xuống 569 triệu luôn á! Lý do? Thuế nhập khẩu xe Trung Quốc 50%, còn xe ASEAN 0% nha!
VCCI từng nói rằng các rào cản đang giữ giá xe Việt Nam cao nhất ASEAN, và xe nhập giá ngon giúp kéo giá xuống. Người mua hưởng lợi ngay, đếm tiền trên tay là thấy thật chứ không ảo đâu!
Nhưng mà... khoản rẻ này đổi lại bằng gì?
Một chiếc xe ghép từ hàng chục nghìn chi tiết á! Khi lắp ráp tại Việt Nam, nhà máy mua một phần từ doanh nghiệp trong nước. Theo Bộ Công Thương, doanh nghiệp Việt hiện làm được 287 chi tiết và cụm chi tiết - chủ yếu là săm lốp, ghế ngồi, gương, kính, dây điện, ắc quy và đồ nhựa.
Mỗi xe lắp ráp = một đơn hàng cho các xưởng này + việc làm cho công nhân hàn, sơn, lắp ráp. Còn chiếc Dolphin? Về cảng với đủ ghế, kính, dây điện lắp sẵn ở Thái Lan rồi. Khoản 90 triệu từ chênh lệch thuế, nhưng dù nhập từ đâu thì xe ấy cũng chẳng tạo ra đơn hàng nào cho xưởng Việt Nam cả!
Theo Cục Hải quan, Việt Nam nhập 4,74 tỷ USD ô tô nguyên chiếc năm 2025. Tỷ lệ nội địa hóa xe con hiện khoảng 7-18%. Nếu lượng xe nhập được lắp ráp trong nước với tỷ lệ đó, giá trị linh kiện đặt tại xưởng Việt sẽ khoảng 330-850 triệu USD/năm. Với một chiếc xe 600 triệu, phần đó tương đương 42-108 triệu đồng - cùng cỡ với khoản người mua Dolphin vừa tiết kiệm luôn ấy!
Khoản rẻ còn từ việc thuế 0% với xe ASEAN = ngân sách không thu, trong khi xe lắp ráp trong nước vẫn tạo thu nhập cho người lao động và thuế cho địa phương có nhà máy đó!
Thái Lan - bài học xương máu đây rồi!
Nhà máy Suzuki tại Rayong từng sản xuất khoảng 60.000 xe/năm hồi đỉnh cao. Tài khóa 2023 chỉ còn 7.579 xe, rồi hãng quyết định đóng nhà máy cuối 2025 vì cạnh tranh quá gắt với hãng Trung Quốc. Khoảng 800 người phải chuyển sang bộ phận khác. Suzuki vẫn bán xe tại Thái nhưng bằng xe nhập từ ASEAN, Nhật, Ấn Độ.
Người Thái vẫn mua được Suzuki, nhưng dây chuyền và đơn hàng linh kiện? Bay màu! Theo ông Suphot Sukphisarn - chủ tịch nhóm linh kiện ô tô của Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan, ngành linh kiện năm 2024 sụt 30% và hơn 10 doanh nghiệp đóng cửa. Nguyên nhân: nợ hộ gia đình cao + làn sóng xe điện do các hãng Trung Quốc chi phối (mà các hãng này chưa dùng chuỗi cung ứng nội địa Thái). Ngành linh kiện ô tô Thái đang dùng khoảng 700.000 lao động đó nha!
"Phần lớn linh kiện vẫn nhập khẩu, chỉ một số ít mua trong nước" - phó giáo sư kinh tế Kriengkrai Techakanont của ĐH Thammasat nhận xét về các nhà máy xe điện mới tại Thái hồi đầu 2025.
Giá rẻ ở Thái cũng có mặt trái với người mua nè! Nhiều chủ xe BYD chứng kiến giá xe giảm tới 340.000 baht ngay sau khi mua, còn xe điện cũ mất khoảng 22,9% giá trị sau lần bán đầu theo Krungsri Research. Ôi đau!
Việt Nam đang đi đâu giờ?
Báo cáo VAMA (chưa gồm VinFast) cho thấy xe nhập năm 2025 đạt 196.493 xe - vượt mặt 179.243 xe lắp ráp trong nước rồi! Xe nhập tăng 17%, xe lắp ráp chỉ tăng 4%. Riêng xe nhập từ Trung Quốc trong 8 tháng đầu 2026 đạt 1,567 tỷ USD - cao nhất luôn!
Các hãng Trung Quốc đi đường nhập vì lý do dễ hiểu: hiện có 13 thương hiệu ô tô Trung Quốc bán tại Việt Nam nhưng chỉ vài hãng vượt 1.000 xe/năm. Muốn được ưu đãi thuế linh kiện khi lắp ráp, mỗi mẫu phải đạt tối thiểu 9.000 chiếc trong 12 tháng. Với sản lượng nhỏ vậy, nhập nguyên chiếc từ Thái hay Indonesia luôn rẻ hơn!
Bộ Công Thương còn cảnh báo khả năng các nước dư thừa công suất như Trung Quốc "mượn" Việt Nam lập dự án lắp ráp đơn giản để lẩn tránh quy định xuất xứ. Dự án kiểu này nhập gần đủ linh kiện rồi chỉ ghép cuối, nên xưởng ghế hay xưởng dây điện trong nước vẫn không được đơn hàng gì hết!
Tương lai sẽ ra sao?
Ngày 31/12/2027 là mốc hết hạn chung của biểu thuế ưu đãi ASEAN hiện hành, chương trình ưu đãi thuế cho ô tô lắp ráp và chương trình ưu đãi thuế công nghiệp hỗ trợ ô tô. Bộ chính sách thay thế sẽ quyết định Việt Nam giữ được khoản rẻ cho người mua mà vẫn kéo được đơn hàng về xưởng trong nước, hay tiếp tục đổi đơn hàng lấy giá rẻ như Thái Lan.
Nguồn: autopro.com.vn
Rẻ thật đấy, nhưng rẻ kiểu nào?
Tháng 4 năm nay, BYD chuyển nhập Dolphin từ Thái Lan thay vì từ Trung Quốc. Giá từ 659 triệu giảm xuống 569 triệu luôn á! Lý do? Thuế nhập khẩu xe Trung Quốc 50%, còn xe ASEAN 0% nha!
VCCI từng nói rằng các rào cản đang giữ giá xe Việt Nam cao nhất ASEAN, và xe nhập giá ngon giúp kéo giá xuống. Người mua hưởng lợi ngay, đếm tiền trên tay là thấy thật chứ không ảo đâu!
Nhưng mà... khoản rẻ này đổi lại bằng gì?
Một chiếc xe ghép từ hàng chục nghìn chi tiết á! Khi lắp ráp tại Việt Nam, nhà máy mua một phần từ doanh nghiệp trong nước. Theo Bộ Công Thương, doanh nghiệp Việt hiện làm được 287 chi tiết và cụm chi tiết - chủ yếu là săm lốp, ghế ngồi, gương, kính, dây điện, ắc quy và đồ nhựa.
Mỗi xe lắp ráp = một đơn hàng cho các xưởng này + việc làm cho công nhân hàn, sơn, lắp ráp. Còn chiếc Dolphin? Về cảng với đủ ghế, kính, dây điện lắp sẵn ở Thái Lan rồi. Khoản 90 triệu từ chênh lệch thuế, nhưng dù nhập từ đâu thì xe ấy cũng chẳng tạo ra đơn hàng nào cho xưởng Việt Nam cả!
Theo Cục Hải quan, Việt Nam nhập 4,74 tỷ USD ô tô nguyên chiếc năm 2025. Tỷ lệ nội địa hóa xe con hiện khoảng 7-18%. Nếu lượng xe nhập được lắp ráp trong nước với tỷ lệ đó, giá trị linh kiện đặt tại xưởng Việt sẽ khoảng 330-850 triệu USD/năm. Với một chiếc xe 600 triệu, phần đó tương đương 42-108 triệu đồng - cùng cỡ với khoản người mua Dolphin vừa tiết kiệm luôn ấy!
Khoản rẻ còn từ việc thuế 0% với xe ASEAN = ngân sách không thu, trong khi xe lắp ráp trong nước vẫn tạo thu nhập cho người lao động và thuế cho địa phương có nhà máy đó!
Thái Lan - bài học xương máu đây rồi!
Nhà máy Suzuki tại Rayong từng sản xuất khoảng 60.000 xe/năm hồi đỉnh cao. Tài khóa 2023 chỉ còn 7.579 xe, rồi hãng quyết định đóng nhà máy cuối 2025 vì cạnh tranh quá gắt với hãng Trung Quốc. Khoảng 800 người phải chuyển sang bộ phận khác. Suzuki vẫn bán xe tại Thái nhưng bằng xe nhập từ ASEAN, Nhật, Ấn Độ.
Người Thái vẫn mua được Suzuki, nhưng dây chuyền và đơn hàng linh kiện? Bay màu! Theo ông Suphot Sukphisarn - chủ tịch nhóm linh kiện ô tô của Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan, ngành linh kiện năm 2024 sụt 30% và hơn 10 doanh nghiệp đóng cửa. Nguyên nhân: nợ hộ gia đình cao + làn sóng xe điện do các hãng Trung Quốc chi phối (mà các hãng này chưa dùng chuỗi cung ứng nội địa Thái). Ngành linh kiện ô tô Thái đang dùng khoảng 700.000 lao động đó nha!
"Phần lớn linh kiện vẫn nhập khẩu, chỉ một số ít mua trong nước" - phó giáo sư kinh tế Kriengkrai Techakanont của ĐH Thammasat nhận xét về các nhà máy xe điện mới tại Thái hồi đầu 2025.
Giá rẻ ở Thái cũng có mặt trái với người mua nè! Nhiều chủ xe BYD chứng kiến giá xe giảm tới 340.000 baht ngay sau khi mua, còn xe điện cũ mất khoảng 22,9% giá trị sau lần bán đầu theo Krungsri Research. Ôi đau!
Việt Nam đang đi đâu giờ?
Báo cáo VAMA (chưa gồm VinFast) cho thấy xe nhập năm 2025 đạt 196.493 xe - vượt mặt 179.243 xe lắp ráp trong nước rồi! Xe nhập tăng 17%, xe lắp ráp chỉ tăng 4%. Riêng xe nhập từ Trung Quốc trong 8 tháng đầu 2026 đạt 1,567 tỷ USD - cao nhất luôn!
Các hãng Trung Quốc đi đường nhập vì lý do dễ hiểu: hiện có 13 thương hiệu ô tô Trung Quốc bán tại Việt Nam nhưng chỉ vài hãng vượt 1.000 xe/năm. Muốn được ưu đãi thuế linh kiện khi lắp ráp, mỗi mẫu phải đạt tối thiểu 9.000 chiếc trong 12 tháng. Với sản lượng nhỏ vậy, nhập nguyên chiếc từ Thái hay Indonesia luôn rẻ hơn!
Bộ Công Thương còn cảnh báo khả năng các nước dư thừa công suất như Trung Quốc "mượn" Việt Nam lập dự án lắp ráp đơn giản để lẩn tránh quy định xuất xứ. Dự án kiểu này nhập gần đủ linh kiện rồi chỉ ghép cuối, nên xưởng ghế hay xưởng dây điện trong nước vẫn không được đơn hàng gì hết!
Tương lai sẽ ra sao?
Ngày 31/12/2027 là mốc hết hạn chung của biểu thuế ưu đãi ASEAN hiện hành, chương trình ưu đãi thuế cho ô tô lắp ráp và chương trình ưu đãi thuế công nghiệp hỗ trợ ô tô. Bộ chính sách thay thế sẽ quyết định Việt Nam giữ được khoản rẻ cho người mua mà vẫn kéo được đơn hàng về xưởng trong nước, hay tiếp tục đổi đơn hàng lấy giá rẻ như Thái Lan.
Nguồn: autopro.com.vn