Câu chuyện "drama" của Neta Auto tại Thái Lan đang cho thấy việc "đu trend" mở rộng quốc tế khi chưa vững vàng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng như thế nào đó các bạn ơi!
Theo trang Rest of World ngày 11/7, Neta Auto từng là "em cưng" trong làng xe điện startup Trung Quốc, nhưng giờ đang phải đối mặt với làn sóng "ném đá" cực mạnh tại Thái Lan - thị trường nước ngoài lớn nhất của hãng. Nguyên nhân là gì? Công ty mẹ đang trong quá trình tái cấu trúc phá sản luôn rồi! Chuyện này làm dấy lên lo ngại rằng cuộc chiến giá xe điện "máu lửa" tại Trung Quốc đang ép các công ty nhỏ phải "đu" ra nước ngoài khi chưa kịp ổn định tài chính.
Ban đầu, Neta từng làm mưa làm gió tại Thái Lan bằng cách tặng kèm thiết bị sạc tại nhà miễn phí và bảo hành siêu dài. Nhưng mấy tuần gần đây, trang Facebook Thái Lan của hãng đã biến thành "bãi chiến trường" với đầy những lời phàn nàn về dịch vụ sau bán hàng và lo lắng về tình hình tài chính của công ty mẹ.
Anh Chaicharn - một doanh nhân Thái Lan - chia sẻ với Rest of World rằng anh đã research kỹ càng trước khi mua chiếc Neta EV vào tháng 1 năm ngoái với giá 549.000 baht (tầm 17k USD). Plot twist là ngay sau đó, anh được thông báo phụ tùng thay thế "out of stock" vĩnh viễn luôn, và trung tâm dịch vụ địa phương đã đóng cửa. Sau khi nghe tin công ty mẹ phá sản, anh đã bắt đầu làm giấy tờ đòi hoàn tiền liền.
"Ai mà biết được chứ? Chúng nằm trong số những sản phẩm bán chạy nhất tại Trung Quốc", Chaicharn nói. (Anh yêu cầu chỉ nêu tên vì sắp đòi Neta hoàn tiền)
Theo Rest of World, tại Trung Quốc, việc khách mua xe điện bị "bỏ rơi" không còn dịch vụ hậu mãi khi các công ty phá sản giữa cuộc chiến giá cả là chuyện "bình thường như cân đường hộp sữa" rồi. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng drama của Neta đang đánh dấu một turning point: Hậu quả giờ đã lan ra quốc tế, đe dọa uy tín của cả ngành ô tô Trung Quốc. Hơn 30 thương hiệu xe điện Trung Quốc đã tích cực "go international" vào năm ngoái, và nhiều hãng vẫn chưa có lời ở trong nước nha!
Tháng 6/2025, Hozon New Energy Automobile - công ty mẹ của Neta - đã xác nhận họ bước vào quá trình tái cấu trúc phá sản tại Trung Quốc. Đầu tháng đó, các video viral trên mạng cho thấy cảnh nhân viên biểu tình đòi lương chưa được trả.
Thậm chí BYD - ông trùm xe điện Trung Quốc, hãng vừa vượt mặt Tesla về doanh số toàn cầu năm ngoái - cũng phải lên tiếng.
"Nếu các công ty không hoạt động tốt trong nước, việc mở rộng ra nước ngoài có thể không phải là điều tốt", Li Yunfei - Tổng giám đốc thương hiệu và quan hệ công chúng của BYD - phát biểu tại một diễn đàn chuyên ngành vào ngày 6/6. "Điều này có thể làm tổn hại đến hình ảnh chung của các thương hiệu Trung Quốc."
Theo Rest of World, thị trường xe điện Trung Quốc đã trải qua quá trình "thanh lọc" cực mạnh. Số lượng nhà sản xuất xe điện tại đây đã giảm từ 487 vào năm 2018 xuống còn khoảng 130 vào năm 2024. Theo dự báo từ công ty tư vấn AlixPartners ở New York, đến năm 2030 sẽ chỉ còn chưa đến 15 thương hiệu sống sót được thôi!
Tháng trước, cơ quan hoạch định kinh tế hàng đầu của Trung Quốc đã warning BYD và các hãng xe điện khác không được bán xe "tự sát" dưới giá thành nữa.
Lei Xing - chuyên gia tư vấn ngành ô tô Trung Quốc tại Mỹ - chia sẻ với Rest of World rằng nỗ lực vươn ra quốc tế của Neta chính là dấu hiệu của sự "desperate" (tuyệt vọng).
"Lý do đằng sau việc chuyển ra nước ngoài hoàn toàn là để cứu vãn hoạt động kinh doanh trong nước", ông nói. "Nhìn chung, tôi không nghĩ chiến lược đó hiệu quả."
Ông chỉ ra các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc khác cũng đang "leo cây" tương tự. Ví dụ, Aiways đã quyết định tạm dừng hoàn toàn hoạt động trong nước, chuyển sang nhắm vào châu Âu.
"Chúng tôi sẽ không bán ở Trung Quốc vì cuộc chiến giá cả ở Trung Quốc đang diễn ra vô cùng khốc liệt", người phát ngôn của Aiways nói với Reuters.
WM Motor - một thương hiệu xe điện Trung Quốc khác đã bắt đầu tái cấu trúc sau khi phá sản gần 2 năm trước - vẫn đang "vật lộn" trong việc cung cấp dịch vụ hỗ trợ sau bán hàng cho tài xế tại Trung Quốc. Kế hoạch mở rộng của hãng tại châu Âu và Trung Đông đã bị đình trệ luôn.
Rest of World đưa tin, Neta được thành lập vào năm 2018, "tiến quân" vào Thái Lan vào năm 2022 và bán được hơn 12.000 xe vào năm 2023 - doanh số xe điện xịn thứ hai sau BYD tại thị trường này. Thành công của Neta được hỗ trợ bởi các khoản trợ cấp "siêu to khổng lồ" của chính phủ Thái Lan gắn liền với hoạt động sản xuất tại đây - một động lực quan trọng giúp các hãng xe điện Trung Quốc có chỗ đứng tại Đông Nam Á.
Với thành công đó, Neta đặt hy vọng lớn vào thị trường nước ngoài. Nhà sáng lập Fang Yunzhou chia sẻ với South China Morning Post vào tháng 12/2023 rằng công ty đặt mục tiêu bán một nửa số xe ra nước ngoài và có lãi vào năm 2026.
Nhưng sau đó, những dấu hiệu "sắp toang" đã xuất hiện: Công ty sa thải nhân viên và cắt giảm chi phí hành chính. Năm 2024, doanh số bán hàng tại Trung Quốc của Neta đã giảm gần 50% so với cùng kỳ năm trước.
Doanh số bán hàng tại Thái Lan cũng "lao dốc không phanh". Sau khi bán được gần 8.000 xe vào năm 2024, Neta chỉ bán được 1.256 xe trong 5 tháng đầu năm nay - giảm 43% so với cùng kỳ năm trước, theo đài truyền hình nhà nước NBT World của Thái Lan. Truyền thông Thái Lan đưa tin về việc Neta sa thải hàng trăm nhân viên địa phương vào cuối năm 2024 và đóng cửa 20 trong số 60 showroom vào đầu năm nay.
Neta chưa phản hồi đề nghị bình luận của Rest of World. Trong một tuyên bố công khai hồi tháng 6, công ty cho biết đang trong quá trình tái cấu trúc và tìm kiếm nguồn đầu tư mới. Sau khi được rót vốn, Neta có kế hoạch "mở rộng tập trung vào các thị trường trọng điểm", bao gồm Thái Lan, Malaysia và Brazil.
Hội Người tiêu dùng Thái Lan nói với Rest of World rằng họ đã nhận được "cả tá" đơn khiếu nại nhắm vào Neta trong năm nay, bao gồm các báo cáo về việc thiếu phụ tùng thay thế, các trung tâm dịch vụ đóng cửa và người tiêu dùng phải tự sửa xe. Đã có tổng cộng hơn 220 đơn khiếu nại kể từ khi thương hiệu này gia nhập thị trường Thái Lan vào năm 2022. Hội hiện đang hỗ trợ cơ quan bảo vệ người tiêu dùng của chính phủ Thái Lan điều tra hoạt động của Neta tại quốc gia này.
Một người quen với hoạt động kinh doanh của Neta ở nước ngoài - yêu cầu giấu tên vì không được phép trao đổi với truyền thông - nói với Rest of World rằng công ty đã bắt đầu giảm giá sâu hơn nữa và tăng hoa hồng đại lý tại ít nhất một thị trường nước ngoài nhằm "cứu vớt" doanh số.
Tại Thái Lan, case của Neta có thể "rewrite" chính sách quốc gia luôn. Tháng trước, chính phủ Thái Lan đã đề xuất thắt chặt các quy định trợ cấp xe điện, điều này sẽ ảnh hưởng đến khoảng 18 thương hiệu xe điện Trung Quốc đang hoạt động tại quốc gia này.
Bất chấp những drama này, xe điện Trung Quốc vẫn phổ biến ở Đông Nam Á nhờ giá cả "hạt dẻ". Theo công ty nghiên cứu thị trường toàn cầu Kadence International, các mẫu xe Trung Quốc thường rẻ hơn tới 20% so với các mẫu xe Nhật Bản và phương Tây.
Nhưng giá rẻ có thể không đủ để duy trì tăng trưởng nữa rồi.
"Chỉ riêng giá cả cạnh tranh sẽ không đủ [để thu hút khách hàng mới]", Kriengkrai Techakanont - giáo sư kinh tế tại Đại học Thammasat ở Bangkok - chia sẻ với Rest of World.
"Mạng lưới dịch vụ và hỗ trợ lâu dài sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc ra quyết định của người tiêu dùng khi lựa chọn một thương hiệu xe điện", ông nói.
Nguồn: soha.vn
Theo trang Rest of World ngày 11/7, Neta Auto từng là "em cưng" trong làng xe điện startup Trung Quốc, nhưng giờ đang phải đối mặt với làn sóng "ném đá" cực mạnh tại Thái Lan - thị trường nước ngoài lớn nhất của hãng. Nguyên nhân là gì? Công ty mẹ đang trong quá trình tái cấu trúc phá sản luôn rồi! Chuyện này làm dấy lên lo ngại rằng cuộc chiến giá xe điện "máu lửa" tại Trung Quốc đang ép các công ty nhỏ phải "đu" ra nước ngoài khi chưa kịp ổn định tài chính.
Ban đầu, Neta từng làm mưa làm gió tại Thái Lan bằng cách tặng kèm thiết bị sạc tại nhà miễn phí và bảo hành siêu dài. Nhưng mấy tuần gần đây, trang Facebook Thái Lan của hãng đã biến thành "bãi chiến trường" với đầy những lời phàn nàn về dịch vụ sau bán hàng và lo lắng về tình hình tài chính của công ty mẹ.
Anh Chaicharn - một doanh nhân Thái Lan - chia sẻ với Rest of World rằng anh đã research kỹ càng trước khi mua chiếc Neta EV vào tháng 1 năm ngoái với giá 549.000 baht (tầm 17k USD). Plot twist là ngay sau đó, anh được thông báo phụ tùng thay thế "out of stock" vĩnh viễn luôn, và trung tâm dịch vụ địa phương đã đóng cửa. Sau khi nghe tin công ty mẹ phá sản, anh đã bắt đầu làm giấy tờ đòi hoàn tiền liền.
"Ai mà biết được chứ? Chúng nằm trong số những sản phẩm bán chạy nhất tại Trung Quốc", Chaicharn nói. (Anh yêu cầu chỉ nêu tên vì sắp đòi Neta hoàn tiền)
Theo Rest of World, tại Trung Quốc, việc khách mua xe điện bị "bỏ rơi" không còn dịch vụ hậu mãi khi các công ty phá sản giữa cuộc chiến giá cả là chuyện "bình thường như cân đường hộp sữa" rồi. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng drama của Neta đang đánh dấu một turning point: Hậu quả giờ đã lan ra quốc tế, đe dọa uy tín của cả ngành ô tô Trung Quốc. Hơn 30 thương hiệu xe điện Trung Quốc đã tích cực "go international" vào năm ngoái, và nhiều hãng vẫn chưa có lời ở trong nước nha!
Tháng 6/2025, Hozon New Energy Automobile - công ty mẹ của Neta - đã xác nhận họ bước vào quá trình tái cấu trúc phá sản tại Trung Quốc. Đầu tháng đó, các video viral trên mạng cho thấy cảnh nhân viên biểu tình đòi lương chưa được trả.
Thậm chí BYD - ông trùm xe điện Trung Quốc, hãng vừa vượt mặt Tesla về doanh số toàn cầu năm ngoái - cũng phải lên tiếng.
"Nếu các công ty không hoạt động tốt trong nước, việc mở rộng ra nước ngoài có thể không phải là điều tốt", Li Yunfei - Tổng giám đốc thương hiệu và quan hệ công chúng của BYD - phát biểu tại một diễn đàn chuyên ngành vào ngày 6/6. "Điều này có thể làm tổn hại đến hình ảnh chung của các thương hiệu Trung Quốc."
Theo Rest of World, thị trường xe điện Trung Quốc đã trải qua quá trình "thanh lọc" cực mạnh. Số lượng nhà sản xuất xe điện tại đây đã giảm từ 487 vào năm 2018 xuống còn khoảng 130 vào năm 2024. Theo dự báo từ công ty tư vấn AlixPartners ở New York, đến năm 2030 sẽ chỉ còn chưa đến 15 thương hiệu sống sót được thôi!
Tháng trước, cơ quan hoạch định kinh tế hàng đầu của Trung Quốc đã warning BYD và các hãng xe điện khác không được bán xe "tự sát" dưới giá thành nữa.
Lei Xing - chuyên gia tư vấn ngành ô tô Trung Quốc tại Mỹ - chia sẻ với Rest of World rằng nỗ lực vươn ra quốc tế của Neta chính là dấu hiệu của sự "desperate" (tuyệt vọng).
"Lý do đằng sau việc chuyển ra nước ngoài hoàn toàn là để cứu vãn hoạt động kinh doanh trong nước", ông nói. "Nhìn chung, tôi không nghĩ chiến lược đó hiệu quả."
Ông chỉ ra các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc khác cũng đang "leo cây" tương tự. Ví dụ, Aiways đã quyết định tạm dừng hoàn toàn hoạt động trong nước, chuyển sang nhắm vào châu Âu.
"Chúng tôi sẽ không bán ở Trung Quốc vì cuộc chiến giá cả ở Trung Quốc đang diễn ra vô cùng khốc liệt", người phát ngôn của Aiways nói với Reuters.
WM Motor - một thương hiệu xe điện Trung Quốc khác đã bắt đầu tái cấu trúc sau khi phá sản gần 2 năm trước - vẫn đang "vật lộn" trong việc cung cấp dịch vụ hỗ trợ sau bán hàng cho tài xế tại Trung Quốc. Kế hoạch mở rộng của hãng tại châu Âu và Trung Đông đã bị đình trệ luôn.
Rest of World đưa tin, Neta được thành lập vào năm 2018, "tiến quân" vào Thái Lan vào năm 2022 và bán được hơn 12.000 xe vào năm 2023 - doanh số xe điện xịn thứ hai sau BYD tại thị trường này. Thành công của Neta được hỗ trợ bởi các khoản trợ cấp "siêu to khổng lồ" của chính phủ Thái Lan gắn liền với hoạt động sản xuất tại đây - một động lực quan trọng giúp các hãng xe điện Trung Quốc có chỗ đứng tại Đông Nam Á.
Với thành công đó, Neta đặt hy vọng lớn vào thị trường nước ngoài. Nhà sáng lập Fang Yunzhou chia sẻ với South China Morning Post vào tháng 12/2023 rằng công ty đặt mục tiêu bán một nửa số xe ra nước ngoài và có lãi vào năm 2026.
Nhưng sau đó, những dấu hiệu "sắp toang" đã xuất hiện: Công ty sa thải nhân viên và cắt giảm chi phí hành chính. Năm 2024, doanh số bán hàng tại Trung Quốc của Neta đã giảm gần 50% so với cùng kỳ năm trước.
Doanh số bán hàng tại Thái Lan cũng "lao dốc không phanh". Sau khi bán được gần 8.000 xe vào năm 2024, Neta chỉ bán được 1.256 xe trong 5 tháng đầu năm nay - giảm 43% so với cùng kỳ năm trước, theo đài truyền hình nhà nước NBT World của Thái Lan. Truyền thông Thái Lan đưa tin về việc Neta sa thải hàng trăm nhân viên địa phương vào cuối năm 2024 và đóng cửa 20 trong số 60 showroom vào đầu năm nay.
Neta chưa phản hồi đề nghị bình luận của Rest of World. Trong một tuyên bố công khai hồi tháng 6, công ty cho biết đang trong quá trình tái cấu trúc và tìm kiếm nguồn đầu tư mới. Sau khi được rót vốn, Neta có kế hoạch "mở rộng tập trung vào các thị trường trọng điểm", bao gồm Thái Lan, Malaysia và Brazil.
Hội Người tiêu dùng Thái Lan nói với Rest of World rằng họ đã nhận được "cả tá" đơn khiếu nại nhắm vào Neta trong năm nay, bao gồm các báo cáo về việc thiếu phụ tùng thay thế, các trung tâm dịch vụ đóng cửa và người tiêu dùng phải tự sửa xe. Đã có tổng cộng hơn 220 đơn khiếu nại kể từ khi thương hiệu này gia nhập thị trường Thái Lan vào năm 2022. Hội hiện đang hỗ trợ cơ quan bảo vệ người tiêu dùng của chính phủ Thái Lan điều tra hoạt động của Neta tại quốc gia này.
Một người quen với hoạt động kinh doanh của Neta ở nước ngoài - yêu cầu giấu tên vì không được phép trao đổi với truyền thông - nói với Rest of World rằng công ty đã bắt đầu giảm giá sâu hơn nữa và tăng hoa hồng đại lý tại ít nhất một thị trường nước ngoài nhằm "cứu vớt" doanh số.
Tại Thái Lan, case của Neta có thể "rewrite" chính sách quốc gia luôn. Tháng trước, chính phủ Thái Lan đã đề xuất thắt chặt các quy định trợ cấp xe điện, điều này sẽ ảnh hưởng đến khoảng 18 thương hiệu xe điện Trung Quốc đang hoạt động tại quốc gia này.
Bất chấp những drama này, xe điện Trung Quốc vẫn phổ biến ở Đông Nam Á nhờ giá cả "hạt dẻ". Theo công ty nghiên cứu thị trường toàn cầu Kadence International, các mẫu xe Trung Quốc thường rẻ hơn tới 20% so với các mẫu xe Nhật Bản và phương Tây.
Nhưng giá rẻ có thể không đủ để duy trì tăng trưởng nữa rồi.
"Chỉ riêng giá cả cạnh tranh sẽ không đủ [để thu hút khách hàng mới]", Kriengkrai Techakanont - giáo sư kinh tế tại Đại học Thammasat ở Bangkok - chia sẻ với Rest of World.
"Mạng lưới dịch vụ và hỗ trợ lâu dài sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc ra quyết định của người tiêu dùng khi lựa chọn một thương hiệu xe điện", ông nói.
Nguồn: soha.vn