Cựu sao La Masia đang từng bước giúp Barcelona tìm lại ánh hào quang với lối chơi "Xavi-ball" cực đỉnh luôn nha!
"Đây chính là con đường đúng đắn đó!", Chủ tịch Joan Laporta tự tin khẳng định sau trận thua Real Madrid tại Siêu Cúp Tây Ban Nha hồi tháng 1. "Chúng ta chưa thắng thôi, nhưng tôi tin chiến thắng sẽ đến thôi!"
Lúc đó fan có thể nghĩ ông chủ tịch đang tự an ủi hay sao ý, đặc biệt là sau khi Barca vừa "ăn hành" trước kình địch Real Madrid Hơn nữa, thành tích của Barca cũng không khá hơn mấy sau khi Joan Laporta lên nắm quyền và thay HLV Ronald Koeman bằng Xavi Hernandez - huyền thoại thời Pep Guardiola ngày nào.
Nhưng mà plot twist là Chủ tịch Laporta đã đúng rồi! Barca dưới thời Xavi bất bại tới 11/12 trận luôn. Chính trận El Clasico với Real Madrid hồi tháng 1 là turning point đánh dấu sự lột xác ngoạn mục của Barca đó nha!
Sự thay đổi "chấn động" của Barcelona sau trận El Clasico
Ở trận đấu này, dấu ấn của Xavi không chỉ nằm ở kết quả mà còn ở cách Barca thi đấu suốt 120 phút trước Real. HLV người Tây Ban Nha sử dụng sơ đồ "truyền thống" 4-3-3 với Dani Alves ra sân lần đầu cho CLB kể từ 2016. Barca của Xavi cầm bóng nhiều hơn, dứt điểm nhiều hơn và có nhiều đường chuyền thành công hơn đối thủ. Đó chính là điều mà các fan vẫn quen thuộc khi theo dõi La Blaugrana ngày xưa!
Vậy Xavi đã làm gì để từng bước "hồi sinh" Barca đang "xuống dốc"?
Barcelona từ việc đổi đội hình liên tục đến sử dụng 4-3-3 làm chủ đạo
Điều bất ngờ nhất trong hệ thống của Xavi chính là vai trò của hai tiền vệ trung tâm trong sơ đồ 4-3-3. Hai cầu thủ này chơi bóng khác hẳn với cách mà chính Xavi từng thi đấu hồi xưa. Trước kia, huyền thoại này thường lùi sâu nhận bóng và nhanh chóng áp sát vòng cấm khi bóng được đưa lên khu vực tấn công. Xavi không tạo ra khoảng trống mà anh luôn tìm kiếm và chiếm lĩnh nó.
Pedri ngày càng quan trọng với Barcelona
Những tài năng trẻ của Barca hiện giờ hoàn toàn có thể chơi bóng giống HLV của mình, nhưng họ lại không làm thế. Thay vì tạo ra lợi thế quân số ở trung lộ, đội bóng của Xavi tận dụng khoảng trống ở hai biên và mở rộng cự ly tối đa. Hai tiền vệ trung tâm lúc này thường xuyên dâng cao như hai tiền đạo, vừa tạo khoảng trống vừa luân chuyển bóng cực smooth.
Hai tiền vệ trung tâm thường dâng cao sau khi Barcelona thoát pressing thành công và đưa bóng lên khu vực tấn công. Mỗi khi một cầu thủ (thường là trung vệ) nhận bóng và có đủ thời gian lẫn không gian để xử lý, tiền vệ ở phía xa bóng thường chủ động băng lên chiếm lĩnh khoảng trống sau lưng tiền đạo.
Cách di chuyển này tạo ra thêm lựa chọn chuyền bóng xuyên tuyến, đồng thời có mặt ở khu vực có thể ghi bàn. Các cầu thủ Barca có tới ba lựa chọn trong trường hợp này luôn.
Sự di chuyển của tiền vệ trung tâm giúp Barcelona có tới 3 lựa chọn chuyền bóng
Đầu tiên, lựa chọn đơn giản nhất là một đường chuyền vượt tuyến.
Cách chuyền bóng này không thường thấy khi xem highlight Barcelona trên YouTube đâu, nhưng thực ra ở thời điểm Xavi còn chơi bóng, bóng thường được chuyền cho một trong hai tiền đạo cánh chạy cắt vào khoảng trống mà Lionel Messi tạo ra khi lùi xuống chơi số 9 ảo. Trong khi đó, hai tiền vệ trung tâm (Xavi và Iniesta) giữ vị trí ở trung tâm để chuyền bóng hơn là băng lên nhận bóng.
Ở hệ thống hiện tại của Xavi, hai tiền đạo cánh giữ vị trí rộng ngoài biên, còn hai tiền vệ trung tâm sẽ chiếm lĩnh khoảng trống ở hai bên hành lang trong. Nếu họ nhận bóng, họ hoàn toàn có thể nhả lại cho tiền đạo giống như Gavi kiến tạo cho Luuk De Jong trước Real Madrid.
Barcelona phối hợp sau đường chuyền dài
Một lựa chọn khác là tự mình dứt điểm, giống như Frenkie De Jong lập công vào lưới Galatasaray.
Cách di chuyển này cũng rất phù hợp với các tiền đạo hay lùi xuống phối hợp, bởi họ có thể nhận bóng từ trung vệ rồi nhả cho hai tiền vệ đang băng lên. Barcelona đang khiến cho các trung vệ đối phương phải "đau đầu" khi quyết định kèm tiền đạo hay tiền vệ đang lao lên.
Aubameyang lùi lại tạo khoảng trống để De Jong băng lên
Chính giây phút do dự này giúp tiền đạo của Barca có thêm thời gian để quyết định: nên nhả lại cho đồng đội hay tự mình dứt điểm, giống như Pierre-Emerick Aubameyang đã làm trước Galatasaray.
Lựa chọn thứ ba là chuyển hướng tấn công. Với các tiền vệ trung tâm dâng cao và tiền đạo lùi lại, đối thủ sẽ phải tập trung đối phó, tạo ra khoảng trống ở biên đối diện cho một đường chuyền đổi hướng chuẩn chỉnh.
Nếu như tiền vệ trung tâm dâng cao, vậy ai sẽ là người luân chuyển bóng? Câu trả lời là hai hậu vệ biên. Xavi có những cầu thủ chuyền bóng xuất sắc như Busquets và hai trung vệ, nhưng việc Jordi Alba và Dani Alves di chuyển cắt vào trung lộ, hoặc lùi sâu tạo ra bộ ba trung vệ giúp Barca luân chuyển bóng dễ dàng hơn nhiều.
Cách vận hành này không hề mới, bởi trước đây Eric Abidal cũng thường xuyên giữ vị trí thấp tạo ra bộ ba trung vệ dưới thời Guardiola. Dĩ nhiên, điều này khá mới mẻ với Alba và Alves, bộ đôi thường đảm nhiệm vai trò dâng cao trong hệ thống trước đây.
Màn trình diễn ấn tượng của "tài năng trẻ" 38 tuổi Dani Alves
Ngày trước khi còn "hăng máu", Alba và Alves hoàn toàn có thể là hai "mũi khoan" phá tan hàng thủ đối phương. Nhưng tuổi tác khiến họ phải thay đổi cách chơi bóng rồi. Xavi đang tận dụng kinh nghiệm, kỹ thuật và khả năng chuyền bóng cực tốt của bộ đôi này để khắc phục điểm yếu về tốc độ cũng như thể lực.
Alves hiện tại đang chơi gần hơn ở khu vực trung lộ, luân chuyển bóng ra biên hoặc đưa bóng vào vòng cấm. Sau Busquets, có lẽ Alves là cái tên đang điều chuyển bóng gần với cách chơi của Xavi nhất.
Trong khi đó, Alba tuy không luân chuyển tương tự Alves, nhưng anh phối hợp rất ăn ý với Ferran Torres bên cánh trái. Hơn nữa, Alba cũng có thể tung ra những quả tạt tầm trung rất "khó chịu", một nét mà Xavi học được khi quan sát Manchester City của thầy cũ Pep Guardiola.
Alba có thể tạo ra những quả tạt tầm trung hết sức khó chịu
Điểm quan trọng nhất trong cách chơi của Barca dưới thời Xavi chính là việc phòng ngự thụ động, đó là khi các cầu thủ chọn vị trí hợp lý sau khi đồng đội mất bóng. Alba và Alves đều đã ngoài 30 tuổi (Alves "mới" 38 tuổi thôi nha ), vì vậy cách sắp xếp này giúp họ phòng ngự hiệu quả hơn thay vì thường xuyên bị đối thủ cho "ngửi khói" như trước đây.
Ngay từ khi mới nhậm chức tại Camp Nou, Xavi đã khẳng định: "Tôi muốn đội bóng thi đấu với 2 tiền vệ biên thi đấu rộng ở hai cánh".
Vấn đề duy nhất mà Xavi gặp phải lúc đó là ông không có Ousmane Dembele hay Ansu Fati, những người vẫn đang chấn thương. Khi không có người phù hợp, Xavi buộc phải gọi Ezzalzouli từ đội B lên (Memphis Depay thường đâm vào trung lộ nhiều hơn).
Đến kỳ chuyển nhượng mùa đông, Xavi đã tìm được cầu thủ phù hợp với triết lý: Adama Traore, cựu học viên lò La Masia. Hiệu quả của thương vụ này vượt mong đợi luôn! Thay vì tấn công trung lộ, Barca lúc này đang chơi tiki-taka ở bên cánh trái, thu hút đối thủ rồi phất bóng qua bên phải cho Adama trong tư thế đối mặt 1v1 với hậu vệ biên.
Tiền vệ trung tâm dâng cao đặt Adama Traore vào tình huống 1v1 với hậu vệ biên
Những con số cho thấy Adama không tạo ra quá nhiều cơ hội ở bên cánh phải (0,26 kiến tạo kỳ vọng/90 phút), nhưng cách chơi này mở rộng tối đa không gian chơi bóng cho Barca. Tốc độ và sự "càn lướt" của Adama khiến đối thủ buộc phải cử 2 người ra kèm, tạo ra khoảng trống cho Alves hoặc các tiền vệ của Barca.
Cách chơi mới của Xavi đặc biệt phù hợp với Dembele, người tạo ra 0,2 bàn thắng kỳ vọng cùng 0,73 kiến tạo kỳ vọng mỗi 90 phút. Kể cả khi Dembele vẫn chưa cho thấy đủ kỷ luật chiến thuật, khả năng di chuyển không bóng thông minh của Ferran Torres, kết hợp với kỹ thuật và tốc độ của mình, Dembele đang cho thấy phẩm chất ngôi sao thực sự đó!
Thử thách đặt ra cho Xavi lúc này chính là ranh giới mong manh giữa "hệ thống chặt chẽ, điêu luyện" và "đơn giản, dễ đoán". Barca hiện tại có nhiều cầu thủ sáng tạo như Pedri, Busquets hay Dembele, nhưng họ đang cố gắng thực hiện đúng ý đồ của HLV hơn là thi đấu mượt mà như Man City của Guardiola.
Nguồn: kenh14.vn