Chỉ 3 "ông lớn" gồm Petrolimex, PVOIL và Saigon Petro đã nắm luôn 89% năng lực phối trộn xăng cả nước rồi các bạn ơi! Nhưng mà plot twist là khi hạ tầng E10 gần hoàn thiện rồi, thì vấn đề chính giờ không phải công suất phối trộn nữa, mà là nguồn ethanol và cơ chế giá có đủ "ngon" để các doanh nghiệp chịu rót tiền đầu tư không nè.
Bản thuyết minh của Bộ Công Thương gửi Bộ Nội vụ để xây dựng dự thảo Nghị quyết về lộ trình xài xăng sinh học E10 đã hé lộ bức tranh thị trường khá rõ rồi đó, trong đó các doanh nghiệp đầu mối "khủng" đang giữ vai trò chủ đạo.
Theo báo cáo của Bộ Công Thương, tính đến ngày 23/4/2026, cả nước có 13/26 thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu đã và đang đầu tư hệ thống trạm phối trộn xăng sinh học, đang chờ hoàn thiện thủ tục để được cấp giấy phép pha chế, phối trộn xăng sinh học.
Nhìn vào cơ cấu công suất phối trộn hiện tại thì thấy ngay, thị trường xăng sinh học E10 đang khá "độc quyền" đấy nhé! Chỉ riêng 3 doanh nghiệp đã được cấp phép gồm Petrolimex, PVOIL và Saigon Petro đã sở hữu tổng công suất khoảng 890.000 m³/tháng, chiếm luôn 89% nhu cầu tiêu thụ xăng bình quân của cả nước.
Trong đó, Petrolimex vẫn giữ vị trí dẫn đầu với công suất 455.000 m³/tháng, chiếm hơn một nửa năng lực phối trộn của nhóm đã được cấp phép, và còn đang mở rộng lên 550.000 m³/tháng nữa cơ.
Điều này có nghĩa là giai đoạn đầu triển khai E10 trên toàn quốc sẽ phụ thuộc khá nhiều vào khả năng vận hành và hệ thống phân phối của hai "ông trùm" này. Đây vừa là điểm mạnh vì thị trường có những doanh nghiệp đủ lớn để triển khai nhanh, nhưng đồng thời cũng cho thấy hạ tầng phối trộn xăng sinh học hiện giờ đang khá tập trung vào một vài tay chơi lớn thôi.
Tuy nhiên, bức tranh này đang dần thay đổi khi ngày càng nhiều doanh nghiệp tư nhân nhảy vào đầu tư trạm phối trộn. Tổng công suất gần 300.000 m³/tháng của 10 doanh nghiệp đang chờ cấp phép tương đương gần 1/3 nhu cầu tiêu thụ xăng của cả nước luôn.
Nếu được cấp phép, nhóm doanh nghiệp này sẽ giúp năng lực phối trộn toàn thị trường vượt nhu cầu khoảng 18%, tạo ra dự phòng đáng kể cho các trường hợp tiêu thụ tăng đột biến hoặc nguồn cung bị gián đoạn ở một số nơi.
Nhưng mà chú ý nè, khi công suất phối trộn đã vượt nhu cầu thị trường rồi, thì vấn đề lớn nhất của lộ trình E10 không còn nằm ở khâu hạ tầng nữa. Thay vào đó, áp lực giờ đang chuyển sang nguồn cung ethanol nhiên liệu E100 (chứa 100% ethanol).
Theo tính toán của Bộ Công Thương, khi triển khai E10 diện rộng, Việt Nam cần khoảng 92.000 - 100.000 m³ ethanol mỗi tháng. Trong khi đó, sản lượng thực tế trong nước hiện mới đáp ứng được khoảng 25.000 m³/tháng thôi, và ngay cả khi các nhà máy hoạt động hết công suất cũng chỉ đạt khoảng 44.000 m³/tháng. Thiếu trầm trọng luôn!
Vì vậy, bài toán E10 thực chất không chỉ là câu chuyện của ngành xăng dầu mà là câu chuyện phát triển cả một ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học hoàn chỉnh. Nếu chỉ tập trung vào khâu phân phối mà không thúc đẩy sản xuất ethanol trong nước, thì Việt Nam có thể giảm phụ thuộc vào xăng khoáng nhưng lại tăng phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu – cũng chẳng khác gì đâu. 
Nói cách khác, công suất phối trộn E10 đã cơ bản sẵn sàng rồi nhưng nguồn nguyên liệu đầu vào vẫn chưa theo kịp. Điều này khiến bài toán triển khai E10 trong giai đoạn tới không chỉ là câu chuyện của các doanh nghiệp xăng dầu mà còn phụ thuộc vào tốc độ phục hồi của các nhà máy ethanol trong nước và khả năng bảo đảm nguồn nhập khẩu ổn định với chi phí hợp lý để các doanh nghiệp có động lực triển khai.
Bởi theo các doanh nghiệp đầu mối, khác với xăng khoáng truyền thống, E10 đòi hỏi một hệ sinh thái hạ tầng riêng từ nhập khẩu ethanol, tồn chứa, vận chuyển, phối trộn cho đến phân phối bán lẻ. Mỗi khâu đều phát sinh chi phí mới hết.
Ngoài ra, hệ thống bồn chứa, đường ống, cột bơm phải được cải tạo để tương thích với đặc tính của ethanol; kho bãi phải bố trí riêng; công tác kiểm định, thử nghiệm và kiểm soát chất lượng cũng phức tạp hơn nhiều. Đó cũng là lý do các doanh nghiệp mong muốn Bộ Công Thương tính đúng, tính đủ chi phí này vào giá xăng E10 sắp tới.
Đồng thời tại cuộc họp với Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc về triển khai cung ứng và phân phối xăng sinh học E10 mới đây, Petrolimex và PVOIL kiến nghị các cơ quan quản lý sớm hoàn thiện hệ thống quy chuẩn kỹ thuật đối với xăng E10 và xăng nền để tạo sự ổn định cho doanh nghiệp trong việc xây dựng kế hoạch nhập khẩu, phối trộn và cung ứng từ năm 2027 trở đi.
Bên cạnh đó, hai doanh nghiệp cũng đề xuất rà soát các quy định liên quan đến kiểm định, hợp quy theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, tránh chồng chéo trong công tác quản lý chất lượng.
Ngoài ra, các doanh nghiệp đầu mối mong muốn Nhà nước tiếp tục quan tâm đầu tư hạ tầng logistics, cảng tiếp nhận ethanol cũng như có cơ chế hỗ trợ phát triển sản xuất ethanol trong nước để bảo đảm nguồn cung nguyên liệu lâu dài cho thị trường xăng sinh học.
Về bản chất, đây không đơn thuần là kiến nghị cắt giảm thủ tục hành chính mà là yêu cầu giảm chi phí tuân thủ cho toàn chuỗi cung ứng. Khi biên lợi nhuận của ngành xăng dầu vốn đã khá mỏng rồi, mỗi chi phí phát sinh thêm đều ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng mở rộng đầu tư.
Nguồn: soha.vn
Bản thuyết minh của Bộ Công Thương gửi Bộ Nội vụ để xây dựng dự thảo Nghị quyết về lộ trình xài xăng sinh học E10 đã hé lộ bức tranh thị trường khá rõ rồi đó, trong đó các doanh nghiệp đầu mối "khủng" đang giữ vai trò chủ đạo.
Theo báo cáo của Bộ Công Thương, tính đến ngày 23/4/2026, cả nước có 13/26 thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu đã và đang đầu tư hệ thống trạm phối trộn xăng sinh học, đang chờ hoàn thiện thủ tục để được cấp giấy phép pha chế, phối trộn xăng sinh học.
Nhìn vào cơ cấu công suất phối trộn hiện tại thì thấy ngay, thị trường xăng sinh học E10 đang khá "độc quyền" đấy nhé! Chỉ riêng 3 doanh nghiệp đã được cấp phép gồm Petrolimex, PVOIL và Saigon Petro đã sở hữu tổng công suất khoảng 890.000 m³/tháng, chiếm luôn 89% nhu cầu tiêu thụ xăng bình quân của cả nước.
Trong đó, Petrolimex vẫn giữ vị trí dẫn đầu với công suất 455.000 m³/tháng, chiếm hơn một nửa năng lực phối trộn của nhóm đã được cấp phép, và còn đang mở rộng lên 550.000 m³/tháng nữa cơ.
Điều này có nghĩa là giai đoạn đầu triển khai E10 trên toàn quốc sẽ phụ thuộc khá nhiều vào khả năng vận hành và hệ thống phân phối của hai "ông trùm" này. Đây vừa là điểm mạnh vì thị trường có những doanh nghiệp đủ lớn để triển khai nhanh, nhưng đồng thời cũng cho thấy hạ tầng phối trộn xăng sinh học hiện giờ đang khá tập trung vào một vài tay chơi lớn thôi.
Tuy nhiên, bức tranh này đang dần thay đổi khi ngày càng nhiều doanh nghiệp tư nhân nhảy vào đầu tư trạm phối trộn. Tổng công suất gần 300.000 m³/tháng của 10 doanh nghiệp đang chờ cấp phép tương đương gần 1/3 nhu cầu tiêu thụ xăng của cả nước luôn.
Nếu được cấp phép, nhóm doanh nghiệp này sẽ giúp năng lực phối trộn toàn thị trường vượt nhu cầu khoảng 18%, tạo ra dự phòng đáng kể cho các trường hợp tiêu thụ tăng đột biến hoặc nguồn cung bị gián đoạn ở một số nơi.
Nhưng mà chú ý nè, khi công suất phối trộn đã vượt nhu cầu thị trường rồi, thì vấn đề lớn nhất của lộ trình E10 không còn nằm ở khâu hạ tầng nữa. Thay vào đó, áp lực giờ đang chuyển sang nguồn cung ethanol nhiên liệu E100 (chứa 100% ethanol).
Theo tính toán của Bộ Công Thương, khi triển khai E10 diện rộng, Việt Nam cần khoảng 92.000 - 100.000 m³ ethanol mỗi tháng. Trong khi đó, sản lượng thực tế trong nước hiện mới đáp ứng được khoảng 25.000 m³/tháng thôi, và ngay cả khi các nhà máy hoạt động hết công suất cũng chỉ đạt khoảng 44.000 m³/tháng. Thiếu trầm trọng luôn!
Vì vậy, bài toán E10 thực chất không chỉ là câu chuyện của ngành xăng dầu mà là câu chuyện phát triển cả một ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học hoàn chỉnh. Nếu chỉ tập trung vào khâu phân phối mà không thúc đẩy sản xuất ethanol trong nước, thì Việt Nam có thể giảm phụ thuộc vào xăng khoáng nhưng lại tăng phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu – cũng chẳng khác gì đâu.
Nói cách khác, công suất phối trộn E10 đã cơ bản sẵn sàng rồi nhưng nguồn nguyên liệu đầu vào vẫn chưa theo kịp. Điều này khiến bài toán triển khai E10 trong giai đoạn tới không chỉ là câu chuyện của các doanh nghiệp xăng dầu mà còn phụ thuộc vào tốc độ phục hồi của các nhà máy ethanol trong nước và khả năng bảo đảm nguồn nhập khẩu ổn định với chi phí hợp lý để các doanh nghiệp có động lực triển khai.
Bởi theo các doanh nghiệp đầu mối, khác với xăng khoáng truyền thống, E10 đòi hỏi một hệ sinh thái hạ tầng riêng từ nhập khẩu ethanol, tồn chứa, vận chuyển, phối trộn cho đến phân phối bán lẻ. Mỗi khâu đều phát sinh chi phí mới hết.
Ngoài ra, hệ thống bồn chứa, đường ống, cột bơm phải được cải tạo để tương thích với đặc tính của ethanol; kho bãi phải bố trí riêng; công tác kiểm định, thử nghiệm và kiểm soát chất lượng cũng phức tạp hơn nhiều. Đó cũng là lý do các doanh nghiệp mong muốn Bộ Công Thương tính đúng, tính đủ chi phí này vào giá xăng E10 sắp tới.
Đồng thời tại cuộc họp với Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc về triển khai cung ứng và phân phối xăng sinh học E10 mới đây, Petrolimex và PVOIL kiến nghị các cơ quan quản lý sớm hoàn thiện hệ thống quy chuẩn kỹ thuật đối với xăng E10 và xăng nền để tạo sự ổn định cho doanh nghiệp trong việc xây dựng kế hoạch nhập khẩu, phối trộn và cung ứng từ năm 2027 trở đi.
Bên cạnh đó, hai doanh nghiệp cũng đề xuất rà soát các quy định liên quan đến kiểm định, hợp quy theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, tránh chồng chéo trong công tác quản lý chất lượng.
Ngoài ra, các doanh nghiệp đầu mối mong muốn Nhà nước tiếp tục quan tâm đầu tư hạ tầng logistics, cảng tiếp nhận ethanol cũng như có cơ chế hỗ trợ phát triển sản xuất ethanol trong nước để bảo đảm nguồn cung nguyên liệu lâu dài cho thị trường xăng sinh học.
Về bản chất, đây không đơn thuần là kiến nghị cắt giảm thủ tục hành chính mà là yêu cầu giảm chi phí tuân thủ cho toàn chuỗi cung ứng. Khi biên lợi nhuận của ngành xăng dầu vốn đã khá mỏng rồi, mỗi chi phí phát sinh thêm đều ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng mở rộng đầu tư.
Nguồn: soha.vn