MamNana9221
New member
Để kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Nhật Bản (1973-2023), HSBC vừa thả xịt một báo cáo siêu chi tiết về mối quan hệ kinh tế giữa hai quốc gia này đây!
Và tin vui là gần đây hai nước đã "level up" quan hệ lên "đối tác chiến lược toàn diện" luôn các bạn ơi Đây là mức độ quan hệ cao nhất mà Việt Nam mới chỉ thiết lập với vài quốc gia thôi nha: Trung Quốc, Nga, Hàn Quốc, Ấn Độ, và mới nhất là Mỹ (trong chuyến thăm của Tổng thống Biden hồi tháng 9).
Con số gây sốc: Thương mại song phương giữa Việt Nam và Nhật Bản đã tăng... hơn 90 lần trong 30 năm qua! Nhờ vậy mà Nhật Bản đã leo lên vị trí đối tác thương mại lớn thứ 4 của Việt Nam luôn á.
Mặc dù thị phần xuất khẩu của Việt Nam sang Nhật có giảm chút xíu (do Mỹ và Trung Quốc tăng quá mạnh), nhưng tổng kim ngạch thương mại vẫn "đỉnh of đỉnh" với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) đạt 15,2% kể từ năm 1990
Theo HSBC, thành tích này phải cảm ơn một loạt "bước đi chiến lược": Việt Nam gia nhập WTO năm 2007, rồi đến Hiệp định AJCEP có hiệu lực từ 2008, và Hiệp định VJEPA từ 2009. Tổng kim ngạch thương mại đã vượt 47 tỷ USD trong năm 2022, khẳng định mối quan hệ kinh tế super năng động giữa hai nước!
Thậm chí ngay trong nội bộ ASEAN, Việt Nam cũng ngày càng quan trọng hơn trong hoạt động thương mại của Nhật Bản. Mặc dù thị phần ASEAN trong thương mại Nhật giữ ổn dưới 15%, nhưng vai trò của Việt Nam trong khối này thì cứ tăng đều đều.
Vậy Việt Nam xuất khẩu gì sang Nhật?
Nhìn vào cơ cấu xuất khẩu thì có mấy mặt hàng "bá đạo": điện tử tiêu dùng/máy móc/vận tải (35%), dệt may/giày dép (26%), và nguyên liệu thô như gỗ và nhựa (18%).
Plot twist: Việt Nam nổi lên như một ông lớn xuất khẩu điện thoại thông minh sang Nhật từ năm 2016-2017, phản ánh việc các "ông trùm" công nghệ Hàn Quốc chuyển dịch sản xuất sang Việt Nam. Xuất khẩu điện thoại của VN sang Nhật thậm chí còn vượt cả Hàn Quốc nữa là!
Còn về năng lượng thì ngược lại nha - từng chiếm 17% kim ngạch xuất khẩu năm 2013, giờ đã giảm đi vì Việt Nam chuyển sang... nhập khẩu ròng về năng lượng rồi.
Nhưng HSBC nhấn mạnh là phải nhìn vào giá trị xuất khẩu tuyệt đối nữa! Một số ngành xuất khẩu "ăn" nhiều vào nhu cầu của Nhật hơn ngành khác. Ví dụ: Nhật từng là điểm đến chính của phụ tùng ô tô và hóa chất xuất từ VN (vẫn giữ thị phần ~20% dù có giảm). Với dây điện và cáp điện, Nhật là thị trường xuất khẩu lớn thứ 3 của Việt Nam luôn!
Cơ hội không chỉ nằm ở các mặt hàng truyền thống đâu nha. Nhu cầu về một số loại trái cây như các loại hạt cũng đang tăng mạnh. Báo cáo khuyến nghị Việt Nam cần đảm bảo nông sản đạt chuẩn quốc tế và đa dạng hóa sản phẩm xuất khẩu để tăng cường quan hệ kinh tế hơn nữa!
FDI từ Nhật: Not a joke!
Bên cạnh thương mại, Nhật Bản còn là một "đại gia" đầu tư trực tiếp tại ASEAN nữa. Riêng với Việt Nam, Nhật là nguồn FDI lớn thứ 3 với gần 70 tỷ USD năm 2022, chỉ sau Hàn Quốc và Singapore thôi.
Để hỗ trợ chuỗi cung ứng, Nhật đã đầu tư chủ yếu vào lĩnh vực sản xuất - các "ông lớn" như Panasonic và Canon đã lập cơ sở sản xuất ở VN từ rất sớm rồi.
Ban đầu, các công ty Nhật bị hút bởi chi phí lao động "friendly", sau đó họ tiếp tục mở rộng hoạt động và biến Việt Nam thành trung tâm xuất khẩu ngoài Nhật Bản. Xu hướng này vẫn đang hot với nhiều cơ hội mới, đặc biệt trong các lĩnh vực giá trị gia tăng cao như bán dẫn FDI vào sản xuất bán dẫn sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực, mở cơ hội cho các công ty Nhật xử lý các quy trình sản xuất phức tạp hơn!
Bán lẻ và dịch vụ tài chính: Mỏ vàng mới
Thu nhập tăng và chi tiêu tùy ý "bùng nổ" ở Việt Nam đang tạo ra cơ hội khổng lồ trong bán lẻ và dịch vụ tài chính, thu hút các doanh nghiệp Nhật đổ bộ.
Case study nổi bật: Tập đoàn bán lẻ Aeon công bố kế hoạch tăng số trung tâm thương mại từ 6 lên 30 vào năm 2030! Mizuho (ngân hàng lớn của Nhật) cũng từng bước mua cổ phần các doanh nghiệp VN như M-Service (công ty thanh toán số hàng đầu) và Vietcombank.
Dù cạnh tranh khốc liệt với các đối thủ như Central Group của Thái Lan, nhưng tiềm năng tiêu dùng tăng ở Việt Nam rõ ràng là cơ hội vàng cho các doanh nghiệp Nhật mới muốn đầu tư!
ODA và kiều hối: Những đóng góp thầm lặng
Nhật Bản còn là nhà cung cấp vốn ODA lớn nhất của Việt Nam với hơn 3 nghìn tỷ yên, giúp VN lọt top 5 quốc gia nhận ODA nhiều nhất từ Nhật. Hầu hết các khoản vay này được dùng phát triển hạ tầng thiết yếu như sân bay quốc tế Nội Bài và cầu Nhật Tân. Với thời hạn ưu đãi dài (30-40 năm) và lãi suất siêu thấp (0,5-1,0%), những khoản vay này đóng vai trò to lớn trong tăng trưởng gần đây của Việt Nam!
Một điều ít người biết: Dòng kiều hối từ Nhật về VN là nguồn thu ngoại tệ ổn định quan trọng. Theo ILO (2023), Nhật Bản, Đài Loan và Hàn Quốc là ba điểm đến chính cho xuất khẩu lao động của VN. Đặc biệt, chương trình đào tạo thực tập sinh ngành công nghệ của Nhật (cho phép ở lại tối đa 5 năm) có nguồn thực tập sinh lớn nhất từ Việt Nam, chiếm hơn nửa tổng số!
Kết luận
Nguồn: soha.vn