Nếu bạn đang lướt mạng xã hội hay nghe bạn bè tán gẫu, chắc chắn đã nghe cụm từ "wibu" ít nhất 1 lần rồi đúng không nào? Từ này giờ hot đến mức ai cũng biết, nhưng mà nguồn gốc và ý nghĩa thực sự của nó thế nào thì không phải ai cũng rõ đâu nhé!
Wibu thực ra bắt nguồn từ từ tiếng Anh "Weeaboo" - một từ lóng dùng để chỉ những người (ban đầu là người phương Tây) mê mẩn Nhật Bản và văn hóa Nhật đến mức coi đó là "chân lý", thậm chí còn thích hơn cả văn hóa quê hương mình Từ này "tiến hóa" từ "Wapanese" - thuật ngữ được dùng để... diss những ai quá thiên vị hàng Nhật, công nghệ Nhật và văn hóa Nhật.
1. Lịch sử ra đời và sự phát triển (drama từ những năm 2000 nha)
"Wapanese" xuất hiện vào khoảng đầu những năm 2000. Lần đầu tiên từ này được Google ghi nhận là từ cơ sở dữ liệu Racial Slur (nơi lưu trữ các từ ngữ liên quan đến phân biệt chủng tộc) vào ngày 30/6/2002. Lúc đó, nó được dùng để miêu tả những người da trắng bị "nghiện" văn hóa Nhật, đặc biệt là anime và manga.
Đến cuối năm 2003, từ này càng được sử dụng nhiều trên diễn đàn 4chan và gây ra không ít tranh cãi giữa team yêu văn hóa Nhật và team... không thích cho lắm Đỉnh điểm là năm 2005, admin 4chan quyết định thay thế "Wapanese" thành "Weeaboo" - một từ hư cấu do Nicholas Gurewitch tạo ra trong bộ comic Perry Bible Fellowship.
Ban đầu, "Weeaboo" chỉ đơn giản là một từ chỉ những hành động trừng phạt vô lý, cho đến khi 4chan "nhập cuộc" và biến nó thành hiện tượng văn hóa mạng luôn
Từ đó, Weeaboo lan rộng khắp thế giới. Khi du nhập vào Việt Nam, nó được viết tắt thành "Wibu" theo cách phát âm, cho ngắn gọn và dễ nhớ hơn. Nói chung là "Weeaboo" là bản quốc tế, còn "Wibu" là phiên bản Việt Nam mình thôi, bản chất vẫn là một mà Và giờ đây, từ này không chỉ dùng cho người da trắng nữa mà đã trở thành cách gọi chung rồi nha!
2. Biểu hiện của 1 "Wibu" (nhận diện thế nào?)
Câu hỏi "thế nào là wibu?" vốn là đề tài gây tranh cãi cực gắt trong cộng đồng mạng luôn á! Ban đầu, thế giới đưa ra một số dấu hiệu như:
• Dùng tiếng Nhật lẫn lộn vào câu tiếng Anh (hoặc tiếng Việt) liên tục
• Chuộng đồ Nhật hơn đồ nội địa dù giá cả và chất lượng tương đương
• Hay "đi lạc" ở khu hàng nhập khẩu Nhật trong siêu thị
• Tụ tập ở quầy manga trong hiệu sách mỗi khi có dịp
• Chỉ tìm kiếm dịch vụ Nhật, đồ Nhật, đối tác Nhật
• Thuộc lòng và hát theo opening anime như hát quốc ca
Tuy nhiên, những tiêu chí này hơi... đánh đồng quá mức. Theo thời gian, định nghĩa đã thay đổi và trang Urban Dictionary (2005-2015) đã liệt kê lại đặc điểm của Wibu chuẩn chỉnh hơn:
• Ám ảnh với văn hóa Nhật đến mức cho rằng nó "thượng đẳng" hơn mọi nền văn hóa khác (kể cả văn hóa quê hương mình)
• Bị "nghiện" anime/manga và các sản phẩm văn hóa đại chúng Nhật một cách... bất thường
• Chèn từ tiếng Nhật vào câu nói hàng ngày dù không học tiếng Nhật và thường dùng sai ngữ pháp
• Phần lớn hiểu biết về Nhật Bản chỉ dựa vào anime và manga, không có kiến thức sâu về văn hóa thực sự
3. Sự khác biệt với những định nghĩa khác (đừng nhầm nha!)
Do định nghĩa khá giống nhau, nhiều người hay nhầm lẫn và lạm dụng thuật ngữ này bừa bãi. Cụ thể:
• "Otaku" là từ miêu tả những người (đặc biệt là người trưởng thành) say mê anime/manga hoặc game đến mức hơi... kỳ quái
• "Hikikomori" là hiện tượng những người tự nhốt mình trong phòng, từ chối giao tiếp xã hội trong thời gian dài, sống bừa bộn và tự giải trí bằng những thú vui lập dị
Hồi xưa, otaku bị người Nhật kỳ thị rất nặng nề. Họ thường phải giấu kín sở thích của mình, đặc biệt là dân văn phòng, không dám để lộ ra ngoài. Nhưng theo thời gian, quan điểm về otaku đã dần tích cực hơn và không còn bị kỳ thị như trước nữa.
Vậy nên ở thời điểm hiện tại, wibu mới là người bị "ném đá" nhiều hơn otaku nhé! Phạm vi sử dụng từ này cũng bị thu hẹp lại, chủ yếu ám chỉ những người có biểu hiện bất thường về tâm lý, khác với việc hâm mộ bình thường.
Ví dụ cho dễ hiểu nè:
Bạn chèn tiếng Nhật vào câu nói vì đang học tiếng một cách nghiêm túc → KHÔNG phải wibu
Bạn chèn tiếng Nhật tùy tiện mà không học tiếng (chỉ học qua anime), thậm chí dùng sai → BẠN LÀ WIBU rồi đó! Bạn xem anime, đọc manga một cách bình thường → KHÔNG phải wibu Bạn ám ảnh với anime/manga đến mức ảnh hưởng tâm lý → Xin chúc mừng, bạn đã "wibu hóa" Nguồn: gamek.vn