SunBobo282
New member
Theo AP, hóa ra bên trong WHO từng "drama" lắm các bạn ơi! Các sếp WHO được cho là từng cực kỳ bức xúc về việc Trung Quốc che giấu thông tin về dịch COVID-19 trong các cuộc họp nội bộ hồi tháng 1/2020 đó.
Plot twist từ AP
Suốt tháng 1 năm ngoái, WHO cứ ra ngoài khen Trung Quốc "phản ứng nhanh chóng" trước đại dịch COVID-19, còn cảm ơn vì đã chia sẻ bản đồ gene của virus corona "ngay lập tức". Nghe có vẻ wholesome phải không?
Nhưng không! Theo những tài liệu, email nội bộ và phỏng vấn mà AP "moi" được, hóa ra Trung Quốc đã delay việc công bố bản đồ gene hơn 1 tuần sau khi các phòng thí nghiệm chính phủ đã decode xong rồi. Còn những thông tin quan trọng về xét nghiệm, thuốc điều trị và vaccine? Cũng bị giấu kín luôn
AP cho biết chính việc kiểm soát thông tin chặt chẽ và sự cạnh tranh trong hệ thống y tế cộng đồng của Trung Quốc là lý do chính gây ra sự chậm trễ này.
Mãi đến khi một phòng thí nghiệm Trung Quốc "phá" luật và tự tiện công bố bản đồ gene trên trang web virological.org ngày 11/1, các quan chức y tế Trung Quốc mới chịu công bố chính thức thông tin này.
Nhưng ngay cả lúc đó, Trung Quốc vẫn delay ít nhất 2 tuần trong việc báo cho WHO những thông tin quan trọng về dịch bệnh - theo bản ghi âm các cuộc họp nội bộ WHO hồi tháng 1. Đây là khoảng thời gian mà nhiều người tin rằng dịch bệnh lẽ ra đã có thể được ngăn chặn hiệu quả hơn nhiều.
Mặc dù bên ngoài vẫn khen nức nở, nhưng theo những bản ghi âm mà AP có được, WHO thực sự đã lo lắng rằng Trung Quốc không chia sẻ đủ thông tin để đánh giá mức độ nguy hiểm của virus và khiến thế giới mất thời gian quý báu để chặn dịch.
Tiến sĩ Gauden Galea, một quan chức cấp cao của WHO tại Trung Quốc, từng chia sẻ trong cuộc họp nội bộ: "Đúng vậy, họ chỉ cung cấp thông tin cho chúng tôi đúng 15 phút trước khi những thông tin ấy được công bố trên đài CCTV". Tức vô cùng!
Context drama WHO-Mỹ-Trung
Những thông tin "hậu trường" này được AP công bố đúng lúc WHO đang bị tấn công từ mọi phía. Ngày 29/5/2020, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố cắt đứt quan hệ với WHO sau nhiều lần cáo buộc tổ chức này "bắt tay" với Trung Quốc để che giấu dịch bệnh. Trong khi đó, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình lại khẳng định nước này luôn cung cấp thông tin "kịp thời nhất" cho WHO và toàn thế giới.
Những thông tin mới của AP không xác minh lời cáo buộc của ông Trump hay lời khẳng định của ông Tập, mà ngược lại cho thấy WHO thực tế đã bị kẹt giữa và đã cố gắng yêu cầu Trung Quốc cung cấp thêm thông tin về dịch bệnh.
Mặc dù theo luật pháp quốc tế, các quốc gia phải báo cáo cho WHO những thông tin ảnh hưởng tới sức khỏe cộng đồng, nhưng WHO không có quyền hành pháp, mà chỉ có thể dựa vào sự hợp tác của các quốc gia thành viên.
Không giống lời cáo buộc của Tổng thống Trump, AP cho rằng WHO không "thông đồng" với Trung Quốc, mà đúng hơn là tổ chức này "không biết gì" vì Trung Quốc chỉ cung cấp số thông tin tối thiểu được yêu cầu. Tuy nhiên, có vẻ WHO đã cố gắng dành những lời ngọt ngào nhất cho Trung Quốc để thuyết phục nước này chia sẻ thêm thông tin, theo AP.
Theo AP, các quan chức WHO lo lắng rằng việc ép Trung Quốc cung cấp thêm thông tin có thể khiến họ nổi giận. Tiến sĩ Michael Ryan, Giám đốc điều hành Chương trình y tế khẩn cấp của WHO, cho rằng cách tốt nhất để "bảo vệ Trung Quốc" là WHO cần tự tiến hành phân tích độc lập, nếu không việc virus lây từ người sang người sẽ bị nghi ngờ "và các quốc gia khác cũng sẽ hành động". Chiến thuật ngoại giao cao tay đấy!
Timeline sự việc: Khi mọi thứ bắt đầu đi xuống
Cuối tháng 12/2019, các bác sĩ Trung Quốc ghi nhận một số bệnh nhân mắc viêm phổi lạ và gửi mẫu bệnh phẩm tới các phòng thí nghiệm.
Ngày 27/12, công ty Vision Medicals đã ghép được bản đồ gene gần hoàn chỉnh của virus mới có nhiều điểm giống virus SARS. Công ty này đã cảnh báo quan chức Vũ Hán, và vài ngày sau, Vũ Hán phát cảnh báo nội bộ về căn bệnh viêm phổi lạ.
Ngày 30/12/2019, bà Thạch Chánh Lệ, nhà virus học nổi tiếng tại Viện nghiên cứu Virus Vũ Hán, nhận được cảnh báo, và đến ngày 2/1, bà Thạch và đồng nghiệp đã giải mã được bản đồ gene hoàn chỉnh của virus mới.
Nhưng sau đó thông tin này không được công bố ngay. Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc (NHC) đã ban bố thông cáo mật, cảnh báo về nguy hiểm tiềm tàng và cấm các phòng thí nghiệm công bố thông tin về virus corona khi chưa được phép, đặc biệt là phòng thí nghiệm của bà Thạch.
Sau này, quan chức NHC giải thích rằng lệnh cấm này để đề phòng trường hợp công bố "nhầm" thông tin, và để đảm bảo kết quả thống nhất trước khi công bố, NHC giao cho 4 phòng thí nghiệm chính phủ cùng nghiên cứu.
Đến ngày 5/1, 3 phòng thí nghiệm khác đã giải mã được trình tự gene của virus corona. Bác sĩ Trương Vĩnh Chấn tại Trung Tâm Y tế Lâm sàng Công cộng Thượng Hải đã cảnh báo NHC rằng virus này "có khả năng lây nhiễm". Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát Dịch bệnh Trung Quốc đã nâng mức cảnh báo lên mức 2, nhưng không có thẩm quyền cảnh báo công chúng.
Vào thời điểm đó, các trường hợp nghi nhiễm đã bắt đầu xuất hiện ngoài biên giới Trung Quốc. Tại Thái Lan, nhân viên an ninh sân bay phát hiện một phụ nữ đến từ Vũ Hán có biểu hiện sổ mũi, đau họng và sốt cao. Các nhà khoa học tại trường Đại học Chulalongkorn nhanh chóng xác định đây là trường hợp nhiễm virus corona, nhưng họ không có bản đồ gene từ Trung Quốc để so sánh.
Trong khi đó, quan chức WHO vẫn tiếp tục phàn nàn trong các cuộc họp nội bộ về sự chậm trễ của Trung Quốc trong việc công bố thông tin quan trọng, dù trên lý thuyết thì nước này vẫn thực thi nghĩa vụ theo luật pháp quốc tế.
Ông Ryan, Giám đốc điều hành Chương trình y tế khẩn cấp của WHO, cho rằng đã đến lúc phải thay đổi cách tiếp cận và gây sức ép để Trung Quốc cung cấp thêm thông tin: "Điều nguy hiểm là bất chấp những hành động thiện chí của chúng ta, sẽ có rất nhiều ý kiến chỉ trích và đổ lỗi cho WHO nếu có biến cố nào đó thực sự xảy ra". Đúng là lo xa!
Ngày 11/1, bác sĩ Trương đã "phá luật" công bố chuỗi trình tự gene của virus corona trên trang virological.org, trước khi được sự cho phép của giới chức y tế Trung Quốc. Sau đó 1 ngày, Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát Dịch bệnh Trung Quốc, Viện nghiên cứu Virus Vũ Hán và Học viện Khoa học Y tế Trung Quốc mới công bố các chuỗi trình tự gene họ đã giải mã.
Đến ngày 20/1, giới chức Trung Quốc mới đưa ra cảnh báo rằng virus corona có khả năng lây từ người sang người. WHO cử đội chuyên gia tới Vũ Hán, và ông Galea, đại diện WHO tại Trung Quốc tiếp tục khen ngợi nước này "đối thoại cởi mở và liên tục về khả năng lây nhiễm từ người sang người của virus".
Trong tuần đó, ủy ban khẩn cấp của WHO - gồm các chuyên gia độc lập - tổ chức họp 2 lần và quyết định không ban bố tình trạng khẩn cấp. Tuy nhiên, những lo ngại của WHO đã khiến Tổng Giám đốc Tedros Adhanom Ghebreyesus và các nhà khoa học hàng đầu có chuyến thăm bất thường tới Bắc Kinh.
Vào cuối chuyến thăm của ông Tedros, WHO tổ chức thêm một cuộc họp khẩn cấp, và cuối cùng đưa ra tuyên bố về tình trạng khẩn cấp toàn cầu vào ngày 30/1. Ông Tedros gửi lời cảm ơn tới Trung Quốc và không nhắc tới khoảng thời gian thất vọng, băn khoăn trước đó của WHO.
"Chúng ta nên thể hiện sự tôn trọng và lòng biết ơn tới Trung Quốc vì những điều họ đã và đang làm. Trung Quốc đã làm được những điều phi thường nhằm ngăn chặn sự lây lan của virus corona sang các quốc gia khác", ông Tedros từng phát biểu trong giai đoạn này. Ngoại giao 101 đây rồi!
Con số biết nói
Tính từ khi bản đồ gene được giải mã (ngày 2/1) đến khi WHO chính thức tuyên bố COVID-19 là đại dịch toàn cầu (ngày 30/1), quy mô của dịch bệnh đã tăng từ 100-200 lần, theo dữ liệu của Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát Dịch bệnh Trung Quốc. Ôi trời!
Phản hồi từ các bên liên quan
Phía WHO và các quan chức được nêu tên trong bài viết của AP đã từ chối trả lời những câu hỏi khi không có các bản ghi âm, tài liệu ghi chép cuộc họp tương ứng. AP đã quyết định không cung cấp để bảo vệ nguồn tin.
Một thông cáo của WHO khẳng định: "Các lãnh đạo và nhân viên của chúng tôi đã làm việc ngày đêm để hỗ trợ và chia sẻ thông tin tới tất cả các quốc gia thành viên một cách công bằng, đồng thời tham gia vào các cuộc đối thoại thẳng thắn với chính quyền các cấp của những quốc gia này".
Phía NHC và Bộ Ngoại giao Trung Quốc cũng không đưa ra bình luận khi AP liên hệ. Tuy nhiên, trong những tháng vừa qua, Trung Quốc đã liên tục khẳng định mình đã công bố dịch bệnh và báo cáo cho WHO từ sớm, trong khi nhiều quốc gia khác - bao gồm Mỹ - lại phản ứng chậm trễ đến vài tuần và thậm chí là vài tháng.
Nguồn: soha.vn