Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa update cẩm nang xịn xò nhất để giải đáp 21 câu hỏi mà ai cũng đang thắc mắc về dịch virus corona đây!
1. Virus Corona là gì vậy trời?
Virus Corona là cả một "gia đình" virus khủng, sống ở cả động vật lẫn người. Một số loại có thể gây bệnh cho con người, từ cảm lạnh thông thường cho đến những căn bệnh nguy hiểm hơn như Hội chứng hô hấp Trung Đông (MERS) và Hội chứng hô hấp cấp tính nặng (SARS).
2. Virus Corona "mới" là gì?
Virus Corona mới là một chủng mới toanh, chưa từng thấy ở người trước đây. Hiện tại gọi là 2019-nCoV, lần đầu tiên được phát hiện sau khi dịch bệnh bùng phát tại Vũ Hán, Trung Quốc vào tháng 12 năm 2019.
3. Virus này có giống SARS không?
Không hẳn nha! Virus nCoV cùng họ hàng với virus gây SARS (SARS-CoV) nhưng không phải là cùng một loại.
4. Nguy hiểm cỡ nào?
Giống các bệnh đường hô hấp khác, nhiễm 2019-nCoV có thể gây triệu chứng nhẹ như sổ mũi, đau họng, ho và sốt. Một số trường hợp có thể nặng hơn dẫn đến viêm phổi hoặc khó thở. Hiếm gặp hơn, bệnh có thể gây tử vong. Người già và người mắc bệnh mãn tính (như đái tháo đường, bệnh tim) dễ bị nặng hơn.
TS. Lê Quốc Hùng - Trưởng khoa Bệnh Nhiệt đới Bệnh viện Chợ Rẫy cho biết: Hệ số lây truyền của virus 2019-nCoV hiện nay là 1 người có thể lây cho 2 người. Xem ngay tại đây nhé!
5. Có thể bị lây từ động vật không?
Chưa xác định rõ nguồn lây từ động vật. Theo các nghiên cứu, SARS-CoV từng lây từ cầy hương sang người tại Trung Quốc năm 2002, còn MERS-CoV từ lạc đà sang người tại Ả Rập Xê Út năm 2012. Một số virus Corona đang có ở động vật nhưng chưa lây sang người.
Hiện tại vẫn chưa xác định được nguồn lây virus 2019-nCoV từ động vật cụ thể nào. Điều này không có nghĩa là bạn có thể nhiễm từ bất kỳ con vật nào hay thú cưng của mình đâu nha!
Có khả năng nguồn lây từ một chợ động vật sống ở Trung Quốc đã lây sang những ca nhiễm đầu tiên. Để bảo vệ bản thân, khi đi chợ cần tránh tiếp xúc trực tiếp với động vật sống.
Nên tránh ăn các sản phẩm động vật sống hoặc chưa nấu chín. Thịt, sữa hay nội tạng động vật cần xử lý cẩn thận, tránh để lây nhiễm chéo với thực phẩm chưa nấu chín. Phải tuân thủ các nguyên tắc an toàn thực phẩm nha các bạn!
6. Có thể nhiễm từ thú cưng không?
Không nhé! Hiện tại chưa có bằng chứng nào cho thấy động vật nuôi như mèo và chó bị nhiễm hoặc có thể lây lan virus 2019-nCoV.
7. Virus có lây từ người sang người không?
Có đó! Virus 2019-nCoV gây bệnh đường hô hấp và có thể lây từ người sang người, thường là sau khi tiếp xúc gần với người bị nhiễm, ví dụ: tại nơi làm việc, trong gia đình hoặc cơ sở y tế.
Nếu chẳng may bạn tiếp xúc với người từ vùng dịch về thì phải làm gì? => Xem ngay: Cách phòng ngừa cho người nhà (người tiếp xúc gần) hoặc người đang chăm sóc bệnh nhân mắc virus corona
8. Làm gì để tự bảo vệ mình?
- Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước hoặc dung dịch rửa tay có cồn
Tại sao? Vì rửa tay đúng cách sẽ diệt virus nếu tay bạn có virus!
Test nhanh: Bạn đã thực sự rửa tay đúng cách chưa?
- Giữ khoảng cách - Duy trì khoảng cách ít nhất 1 mét với người khác, đặc biệt là người có triệu chứng ho, hắt hơi và sốt.
Tại sao? Người nhiễm bệnh hô hấp như 2019-nCoV khi ho hoặc hắt hơi sẽ bắn ra những giọt nhỏ chứa virus. Nếu ở quá gần, bạn có thể hít phải và bị lây!
- Đừng chạm tay vào mắt, mũi và miệng
Tại sao? Tay chạm nhiều bề mặt có thể bị nhiễm virus. Nếu chạm vào mắt, mũi hoặc miệng bằng tay bẩn, bạn có thể tự lây virus cho chính mình.
- Nếu bị sốt, ho và khó thở hãy đến cơ sở y tế ngay. Thông báo với cán bộ y tế (qua đường dây nóng này) nếu bạn từng đi đến Trung Quốc - nơi có dịch 2019-nCoV hoặc đã tiếp xúc gần với người từ Trung Quốc về và có triệu chứng hô hấp.
Tại sao? Bất cứ khi nào bạn bị sốt, ho và khó thở, cần đi khám ngay vì có thể là nhiễm trùng đường hô hấp hoặc bệnh nghiêm trọng khác. Tùy thuộc vào lịch sử và hoàn cảnh cá nhân của bạn, virus 2019-nCoV có thể là nguyên nhân.
- Nếu có triệu chứng hô hấp nhẹ và không từng đến Trung Quốc thì hãy thực hành vệ sinh tay và hô hấp tốt, ở nhà cho đến khi khỏi bệnh.
9. Có nên đeo khẩu trang không?
Đeo khẩu trang y tế có thể hạn chế lây lan một số bệnh đường hô hấp. Tuy nhiên, chỉ khẩu trang thôi chưa đủ! Cần kết hợp với các biện pháp khác như vệ sinh tay, vệ sinh hô hấp và giữ khoảng cách ít nhất 1 mét.
WHO khuyến cáo sử dụng khẩu trang đúng cách, tránh lãng phí và tạo cảm giác an toàn giả tạo.
Điều này có nghĩa là chỉ đeo khẩu trang nếu bạn có triệu chứng hô hấp (ho hoặc hắt hơi), nghi ngờ nhiễm 2019-nCoV với triệu chứng nhẹ hoặc đang chăm sóc người nghi nhiễm, hoặc từng đi du lịch Trung Quốc - nơi có dịch hoặc tiếp xúc gần với người từ Trung Quốc về và có triệu chứng hô hấp.
10. Cách đeo, dùng, tháo và bỏ khẩu trang đúng cách?
• Trước khi đeo khẩu trang phải rửa tay bằng xà phòng và nước hoặc dung dịch rửa tay có cồn.
• Che miệng và mũi bằng khẩu trang, đảm bảo không có khoảng trống giữa mặt và khẩu trang.
• Tránh chạm vào khẩu trang khi đang dùng; nếu đã chạm vào, phải rửa tay ngay.
• Thay khẩu trang mới ngay khi bị ẩm. Không được dùng lại khẩu trang một lần!
• Để tháo khẩu trang: gỡ từ phía sau (không chạm vào mặt trước); vứt ngay vào thùng kín; rửa tay sau khi tháo.
Test nhanh: Ai cũng biết đeo khẩu trang để phòng virus corona nhưng đúng cách thì chưa chắc ai cũng biết đâu nha!
11. Ai có thể nhiễm virus này?
Những người sống hoặc đến khu vực có virus 2019-nCoV đang lưu hành sẽ có nguy cơ nhiễm. Hiện tại virus đang lưu hành tại Trung Quốc - nơi có phần lớn ca nhiễm được báo cáo.
Những người nhiễm bệnh ở các quốc gia khác là những người mới đi Trung Quốc về hoặc tiếp xúc gần với họ như người nhà, đồng nghiệp hoặc nhân viên y tế chăm sóc bệnh nhân trước khi biết họ nhiễm 2019-nCoV.
Nhân viên y tế chăm sóc người nhiễm 2019-nCoV có nguy cơ cao hơn và phải tự bảo vệ mình bằng các biện pháp phòng ngừa. Những người sống bên ngoài Trung Quốc, không có nguy cơ nhiễm 2019-nCoV.
WHO tiếp tục theo dõi tình hình dịch để hiểu rõ hơn về virus và cách mọi người có thể tự bảo vệ mình.
Để biết thêm thông tin, check ngay các link để cập nhật tình hình virus nCoV trên toàn cầu và tại Việt Nam:
Loading…
www.who.int
Loading…
vncdc.gov.vn
12. Ai dễ bị nặng hơn?
Vẫn cần nghiên cứu thêm về cách virus 2019-nCoV ảnh hưởng đến con người. Tuy nhiên, cho đến nay, người già và người mắc bệnh mãn tính (như đái tháo đường, bệnh tim) có nguy cơ bị nặng hơn.
13. Virus corona mới lây lan thế nào?
Chủng mới của virus Corona là virus đường hô hấp, lây lan chủ yếu qua tiếp xúc với người bệnh thông qua các giọt bắn khi ho hoặc hắt hơi. Quan trọng là mọi người phải thực hành vệ sinh hô hấp tốt.
Ví dụ: hắt hơi hoặc ho vào khuỷu tay, hoặc dùng khăn giấy che miệng và bỏ khăn giấy vào thùng kín ngay. Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước hoặc dung dịch có cồn cũng rất quan trọng!
Xem ngay: Chuyên gia hướng dẫn cách ho và hắt xì đúng cách giữa mùa dịch
14. Virus có thể sống trên các bề mặt trong bao lâu?
Hiện vẫn chưa rõ virus 2019-nCoV tồn tại được bao lâu trên các bề mặt, mặc dù thông tin ban đầu cho thấy virus có thể sống trong vài giờ. Các chất khử trùng thông thường có thể diệt virus, khiến nó không còn lây nhiễm cho người nữa.
15. Khác biệt giữa nhiễm nCoV, cúm và cảm lạnh là gì?
Người nhiễm 2019-nCoV, cúm hoặc cảm lạnh thường có các triệu chứng hô hấp giống nhau như sốt, ho và sổ mũi. Tuy nhiên nguyên nhân gây bệnh lại là các virus khác nhau. Do đó rất khó xác định bệnh chỉ dựa vào triệu chứng. Phải xét nghiệm mới biết có nhiễm 2019-nCoV hay không.
WHO khuyến cáo những người bị ho, sốt và khó thở nên đi khám sớm. Bệnh nhân nên thông báo cho nhân viên y tế nếu đã đi du lịch trong 14 ngày trước khi có triệu chứng hoặc tiếp xúc gần với người bệnh có triệu chứng đường hô hấp.
16. Thời gian ủ bệnh là bao lâu?
Thời gian ủ bệnh là khoảng thời gian từ khi bị nhiễm virus đến khi có triệu chứng. Hiện tại ước tính thời gian ủ bệnh là từ 2-11 ngày. Dựa trên thông tin của các virus Corona khác như MERS và SARS, thời gian ủ bệnh của 2019-nCoV có thể lên tới 14 ngày.
17. Người chưa có triệu chứng có thể lây virus không?
Biết được thời gian từ khi bị nhiễm đến khi có thể lây sang người khác là rất quan trọng trong kiểm soát dịch bệnh. Theo các báo cáo gần đây, có thể người nhiễm 2019-nCoV có thể lây nhiễm trước khi có triệu chứng điển hình. Tuy nhiên, dựa trên dữ liệu hiện có, phần lớn virus lây lan từ người đang có triệu chứng.
18. WHO có thay đổi khuyến cáo không?
Không nha! Lời khuyến cáo của WHO là nhất quán. WHO đã đưa ra khuyến cáo cho mọi người về cách bảo vệ bản thân khỏi nhiễm nCoV như với bất kỳ virus nào lây qua đường hô hấp. Ngoài ra, vô cùng quan trọng là nhân viên y tế cần tự bảo vệ mình tại các cơ sở y tế.
Để bảo vệ sức khỏe cho chính mình và người thân, hãy cập nhật nhanh nhất những khuyến cáo của WHO và Bộ Y Tế về virus corona mới tại đây.
19. Có an toàn khi nhận bưu phẩm từ Trung Quốc không?
An toàn nhé! Người nhận bưu phẩm không có nguy cơ bị nhiễm 2019-nCoV. Từ kinh nghiệm với các virus Corona khác, các loại virus này không tồn tại lâu trên các vật thể như thư hoặc bưu phẩm.
20. Kháng sinh có hiệu quả phòng và trị nCoV không?
Không nha! Kháng sinh không diệt được virus và chỉ có tác dụng với nhiễm trùng do vi khuẩn. Chủng mới của virus Corona là virus, do đó không dùng kháng sinh để phòng hoặc điều trị.
21. Có thuốc cụ thể nào để phòng hoặc trị nCoV không?
Cho đến nay, không có thuốc cụ thể được khuyến cáo để phòng hoặc điều trị chủng mới của virus Corona. Tuy nhiên, người bị nhiễm 2019-nCoV nên được chăm sóc phù hợp để giảm và điều trị triệu chứng.
Người bị bệnh nặng cần được chăm sóc hỗ trợ tích cực. Một số phương pháp điều trị cụ thể đang được nghiên cứu, thử nghiệm lâm sàng. WHO đang phối hợp với các đối tác để phát triển thuốc điều trị nCoV.
Và tin vui là trong ngày 7/2 Việt Nam đã nuôi cấy và phân lập thành công virus corona mới! Việc phân lập thành công virus Corona tạo tiền đề để các chuyên gia ở Việt Nam tiến tới sản xuất kit thử nhanh, vaccine và các biện pháp dự phòng. Xem chi tiết tại đây.
Để bảo vệ bản thân khỏi nhiễm chủng mới của virus Corona nên duy trì vệ sinh tay và vệ sinh hô hấp, thực hành an toàn thực phẩm và tránh tiếp xúc gần với bất kỳ ai có triệu chứng bệnh hô hấp như ho và hắt hơi.
Đối với nhiễm 2019-nCoV, các biện pháp sau KHÔNG được khuyến nghị vì không hiệu quả và thậm chí có thể gây hại:
• Sử dụng vitamin C
• Hút thuốc
• Sử dụng trà thảo dược truyền thống
• Đeo nhiều khẩu trang để bảo vệ tối đa
• Tự dùng thuốc như kháng sinh
Trong mọi trường hợp, nếu bạn bị sốt, ho và khó thở hãy đến cơ sở y tế sớm để giảm nguy cơ bị nặng hơn, đồng thời chia sẻ lịch sử đi lại gần đây của bạn với nhân viên y tế nhé!
Nguồn: soha.vn