Trường hợp này nghe mà rợn người luôn á! Vừa xong kỳ thi đại học căng não, cậu bạn nam sinh 18 tuổi ở Trung Quốc nghỉ hè thư giãn bằng cách... nằm cày điện thoại và game liên tục. Ai ngờ chỉ sau nửa tháng, cậu phải cấp cứu vì bị huyết khối tĩnh mạch sâu, chân sưng tím đau đến mức không thể đi lại được!
Theo truyền thông Trung Quốc, Bệnh viện tại thành phố Thái Châu (tỉnh Chiết Giang) mới đây đã tiếp nhận một nam sinh họ Vương (tên đã được thay đổi) trong tình trạng chân phải sưng phồng kinh khủng, đau đến mức không thể bước đi.
Điều đáng nói là trước đó cậu bạn này vẫn khỏe re, đang thoải mái hưởng kỳ nghỉ hè sau kỳ thi đại học căng thẳng. Người nhà kể lại, từ khi thi xong, Vương gần như "đóng cửa" trong phòng. Mỗi ngày nằm dài trên giường hoặc ghế sofa hơn 5 tiếng để lướt điện thoại, chơi game, rất hiếm khi đứng dậy vận động.
Khoảng nửa tháng trước khi nhập viện, bắp chân phải của nam sinh bắt đầu sưng to bất thường, căng tức và đau nhức âm ỉ. Gia đình nghĩ chỉ là đau cơ do nằm ngồi lâu nên không mấy để tâm.
Đến khi chân sưng ngày một to, việc đi lại trở nên khó nhọc, Vương mới được gia đình đưa đến bệnh viện. Kết quả kiểm tra khiến cả nhà "hết hồn": Nam sinh bị huyết khối tĩnh mạch sâu (Deep Vein Thrombosis - DVT) ở chi dưới và phải nhập viện điều trị khẩn cấp ngay lập tức.
Plot twist: Không phải điện thoại là thủ phạm!
Theo bác sĩ điều trị, bệnh nhân có thể mang yếu tố nguy cơ tăng đông máu bẩm sinh (thrombophilia), tuy nhiên nguyên nhân trực tiếp khiến bệnh bùng phát chính là việc không vận động trong thời gian dài.
Các chuyên gia giải thích, khi ngồi hoặc nằm liên tục nhiều giờ, đặc biệt trong tư thế co chân hoặc ít thay đổi tư thế, máu ở tĩnh mạch chân lưu thông chậm hơn bình thường. Đây là một trong ba yếu tố quan trọng trong "tam chứng Virchow" - cơ chế hình thành huyết khối được y học công nhận, bao gồm:
• Dòng máu lưu thông chậm (ứ trệ tuần hoàn)
• Thành mạch máu bị tổn thương
• Máu tăng khả năng đông
Theo Hiệp hội Huyết học Hoa Kỳ (American Society of Hematology - ASH), tình trạng bất động kéo dài trong nhiều giờ, dù là nằm nghỉ, ngồi làm việc hay di chuyển đường dài bằng máy bay, đều có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện cục máu đông ở tĩnh mạch chân.
Huyết khối không còn là "đặc sản" của người già nữa
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), huyết khối tĩnh mạch và thuyên tắc phổi (Venous Thromboembolism - VTE) ảnh hưởng đến khoảng 900.000 người Mỹ mỗi năm, khiến từ 60.000-100.000 trường hợp tử vong.
Đáng báo động là khoảng 25% người bị thuyên tắc phổi có thể tử vong đột ngột ngay từ triệu chứng đầu tiên nếu không được cấp cứu kịp thời. Nghe mà sợ luôn!
Các bác sĩ cho biết, trước đây bệnh chủ yếu gặp ở người cao tuổi, bệnh nhân ung thư hoặc sau phẫu thuật. Tuy nhiên vài năm gần đây, số ca mắc ở người trẻ tăng lên đáng kể do các nguyên nhân sau:
• Ngồi văn phòng quá lâu
• Làm việc liên tục trước máy tính
• Nằm xem phim, lướt mạng xã hội hoặc chơi game nhiều giờ
• Béo phì
• Hút thuốc lá
• Mất nước kéo dài
Một nghiên cứu đăng trên European Heart Journal cũng chỉ ra, thời gian ngồi càng kéo dài thì nguy cơ hình thành huyết khối càng tăng, đặc biệt nếu người đó hầu như không vận động trong ngày.
Tại sao ngồi lâu lại nguy hiểm đến vậy?
Bình thường, mỗi bước đi giúp cơ bắp chân hoạt động như một "máy bơm tự nhiên", đẩy máu từ chân trở về tim. Khi một người ngồi hoặc nằm hàng giờ liền, cơ bắp gần như không co bóp, khiến máu bị ứ lại ở tĩnh mạch chân.
Theo Mayo Clinic, tình trạng máu lưu thông chậm sẽ tạo điều kiện để các tế bào máu kết dính với nhau và hình thành cục máu đông. Nếu cục máu đông vẫn nằm ở chân, người bệnh có thể chỉ đau và sưng.
Tuy nhiên, nếu cục máu đông bong ra, theo dòng máu di chuyển lên phổi sẽ gây thuyên tắc phổi - biến chứng có thể khiến người bệnh tử vong chỉ trong thời gian ngắn. Kinh luôn á!
3 dấu hiệu cảnh báo không thể bỏ qua
Các chuyên gia khuyến cáo không nên chủ quan nếu xuất hiện các biểu hiện sau:
1. Chỉ một bên chân sưng to
Đây là dấu hiệu điển hình nhất. Nếu hai chân đều phù giống nhau, nguyên nhân có thể liên quan đến tim, thận hoặc gan. Ngược lại, chỉ một chân sưng to bất thường cần nghĩ ngay đến nguy cơ huyết khối.
2. Chân đau, căng tức và nóng hơn bình thường
Người bệnh thường có cảm giác:
• Đau âm ỉ
• Nặng chân
• Căng tức bắp chân
• Ấn vào thấy đau
• Da đỏ hoặc ấm hơn bên còn lại
3. Khó thở, đau ngực, ho ra máu
Đây là dấu hiệu cực kỳ nguy hiểm, có thể cục máu đông đã di chuyển lên phổi. Khi xuất hiện các triệu chứng này, người bệnh cần đến cơ sở y tế cấp cứu ngay lập tức!
Làm sao để phòng tránh "drama" này?
Theo khuyến cáo của CDC, Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), phần lớn trường hợp huyết khối liên quan đến lối sống có thể giảm nguy cơ nếu duy trì những thói quen sau:
- Không ngồi quá 1 giờ liên tục
Dù làm việc, học tập hay giải trí, cứ khoảng 45-60 phút nên đứng dậy đi lại từ 5-10 phút, kết hợp vươn vai, co duỗi chân. Set timer luôn nha!
- Thực hiện bài tập bơm cổ chân
Đây là bài tập đơn giản nhưng được nhiều bác sĩ khuyến nghị. Người tập chỉ cần: kéo mũi chân hướng về phía người, giữ vài giây, hạ xuống, lặp lại 20-30 lần. Động tác này giúp kích hoạt cơ bắp chân, thúc đẩy máu trở về tim.
- Uống đủ nước
Theo Mayo Clinic, mất nước có thể khiến máu cô đặc hơn, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông ở những người có sẵn yếu tố nguy cơ. Nên nhớ uống nước thường xuyên nhé!
- Duy trì cân nặng hợp lý
Béo phì là yếu tố nguy cơ quan trọng đối với huyết khối tĩnh mạch. Việc kiểm soát cân nặng, ăn nhiều rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn giúp bảo vệ hệ tim mạch tốt hơn.
- Không hút thuốc lá
Nicotine và nhiều chất độc trong khói thuốc có thể làm tổn thương thành mạch máu, thúc đẩy quá trình hình thành cục máu đông. Say no với thuốc lá nha!
Các bác sĩ lưu ý, chiếc điện thoại không phải nguyên nhân trực tiếp gây huyết khối. Vấn đề nằm ở việc nhiều người dành hàng giờ liền nằm hoặc ngồi bất động để sử dụng thiết bị điện tử.
Đặc biệt, chỉ cần vận động ngắn vài phút sau mỗi giờ ngồi cũng giúp cải thiện tuần hoàn máu và giảm đáng kể nguy cơ hình thành cục máu đông. Vì vậy, dù đang học tập, làm việc hay giải trí, hãy tạo thói quen đứng dậy, đi lại và thay đổi tư thế thường xuyên nhé.
Nguồn: soha.vn
Theo truyền thông Trung Quốc, Bệnh viện tại thành phố Thái Châu (tỉnh Chiết Giang) mới đây đã tiếp nhận một nam sinh họ Vương (tên đã được thay đổi) trong tình trạng chân phải sưng phồng kinh khủng, đau đến mức không thể bước đi.
Điều đáng nói là trước đó cậu bạn này vẫn khỏe re, đang thoải mái hưởng kỳ nghỉ hè sau kỳ thi đại học căng thẳng. Người nhà kể lại, từ khi thi xong, Vương gần như "đóng cửa" trong phòng. Mỗi ngày nằm dài trên giường hoặc ghế sofa hơn 5 tiếng để lướt điện thoại, chơi game, rất hiếm khi đứng dậy vận động.
Khoảng nửa tháng trước khi nhập viện, bắp chân phải của nam sinh bắt đầu sưng to bất thường, căng tức và đau nhức âm ỉ. Gia đình nghĩ chỉ là đau cơ do nằm ngồi lâu nên không mấy để tâm.
Đến khi chân sưng ngày một to, việc đi lại trở nên khó nhọc, Vương mới được gia đình đưa đến bệnh viện. Kết quả kiểm tra khiến cả nhà "hết hồn": Nam sinh bị huyết khối tĩnh mạch sâu (Deep Vein Thrombosis - DVT) ở chi dưới và phải nhập viện điều trị khẩn cấp ngay lập tức.
Plot twist: Không phải điện thoại là thủ phạm!
Theo bác sĩ điều trị, bệnh nhân có thể mang yếu tố nguy cơ tăng đông máu bẩm sinh (thrombophilia), tuy nhiên nguyên nhân trực tiếp khiến bệnh bùng phát chính là việc không vận động trong thời gian dài.
Các chuyên gia giải thích, khi ngồi hoặc nằm liên tục nhiều giờ, đặc biệt trong tư thế co chân hoặc ít thay đổi tư thế, máu ở tĩnh mạch chân lưu thông chậm hơn bình thường. Đây là một trong ba yếu tố quan trọng trong "tam chứng Virchow" - cơ chế hình thành huyết khối được y học công nhận, bao gồm:
• Dòng máu lưu thông chậm (ứ trệ tuần hoàn)
• Thành mạch máu bị tổn thương
• Máu tăng khả năng đông
Theo Hiệp hội Huyết học Hoa Kỳ (American Society of Hematology - ASH), tình trạng bất động kéo dài trong nhiều giờ, dù là nằm nghỉ, ngồi làm việc hay di chuyển đường dài bằng máy bay, đều có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện cục máu đông ở tĩnh mạch chân.
Huyết khối không còn là "đặc sản" của người già nữa
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), huyết khối tĩnh mạch và thuyên tắc phổi (Venous Thromboembolism - VTE) ảnh hưởng đến khoảng 900.000 người Mỹ mỗi năm, khiến từ 60.000-100.000 trường hợp tử vong.
Đáng báo động là khoảng 25% người bị thuyên tắc phổi có thể tử vong đột ngột ngay từ triệu chứng đầu tiên nếu không được cấp cứu kịp thời. Nghe mà sợ luôn!
Các bác sĩ cho biết, trước đây bệnh chủ yếu gặp ở người cao tuổi, bệnh nhân ung thư hoặc sau phẫu thuật. Tuy nhiên vài năm gần đây, số ca mắc ở người trẻ tăng lên đáng kể do các nguyên nhân sau:
• Ngồi văn phòng quá lâu
• Làm việc liên tục trước máy tính
• Nằm xem phim, lướt mạng xã hội hoặc chơi game nhiều giờ
• Béo phì
• Hút thuốc lá
• Mất nước kéo dài
Một nghiên cứu đăng trên European Heart Journal cũng chỉ ra, thời gian ngồi càng kéo dài thì nguy cơ hình thành huyết khối càng tăng, đặc biệt nếu người đó hầu như không vận động trong ngày.
Tại sao ngồi lâu lại nguy hiểm đến vậy?
Bình thường, mỗi bước đi giúp cơ bắp chân hoạt động như một "máy bơm tự nhiên", đẩy máu từ chân trở về tim. Khi một người ngồi hoặc nằm hàng giờ liền, cơ bắp gần như không co bóp, khiến máu bị ứ lại ở tĩnh mạch chân.
Theo Mayo Clinic, tình trạng máu lưu thông chậm sẽ tạo điều kiện để các tế bào máu kết dính với nhau và hình thành cục máu đông. Nếu cục máu đông vẫn nằm ở chân, người bệnh có thể chỉ đau và sưng.
Tuy nhiên, nếu cục máu đông bong ra, theo dòng máu di chuyển lên phổi sẽ gây thuyên tắc phổi - biến chứng có thể khiến người bệnh tử vong chỉ trong thời gian ngắn. Kinh luôn á!
3 dấu hiệu cảnh báo không thể bỏ qua
Các chuyên gia khuyến cáo không nên chủ quan nếu xuất hiện các biểu hiện sau:
1. Chỉ một bên chân sưng to
Đây là dấu hiệu điển hình nhất. Nếu hai chân đều phù giống nhau, nguyên nhân có thể liên quan đến tim, thận hoặc gan. Ngược lại, chỉ một chân sưng to bất thường cần nghĩ ngay đến nguy cơ huyết khối.
2. Chân đau, căng tức và nóng hơn bình thường
Người bệnh thường có cảm giác:
• Đau âm ỉ
• Nặng chân
• Căng tức bắp chân
• Ấn vào thấy đau
• Da đỏ hoặc ấm hơn bên còn lại
3. Khó thở, đau ngực, ho ra máu
Đây là dấu hiệu cực kỳ nguy hiểm, có thể cục máu đông đã di chuyển lên phổi. Khi xuất hiện các triệu chứng này, người bệnh cần đến cơ sở y tế cấp cứu ngay lập tức!
Làm sao để phòng tránh "drama" này?
Theo khuyến cáo của CDC, Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), phần lớn trường hợp huyết khối liên quan đến lối sống có thể giảm nguy cơ nếu duy trì những thói quen sau:
- Không ngồi quá 1 giờ liên tục
Dù làm việc, học tập hay giải trí, cứ khoảng 45-60 phút nên đứng dậy đi lại từ 5-10 phút, kết hợp vươn vai, co duỗi chân. Set timer luôn nha!
- Thực hiện bài tập bơm cổ chân
Đây là bài tập đơn giản nhưng được nhiều bác sĩ khuyến nghị. Người tập chỉ cần: kéo mũi chân hướng về phía người, giữ vài giây, hạ xuống, lặp lại 20-30 lần. Động tác này giúp kích hoạt cơ bắp chân, thúc đẩy máu trở về tim.
- Uống đủ nước
Theo Mayo Clinic, mất nước có thể khiến máu cô đặc hơn, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông ở những người có sẵn yếu tố nguy cơ. Nên nhớ uống nước thường xuyên nhé!
- Duy trì cân nặng hợp lý
Béo phì là yếu tố nguy cơ quan trọng đối với huyết khối tĩnh mạch. Việc kiểm soát cân nặng, ăn nhiều rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn giúp bảo vệ hệ tim mạch tốt hơn.
- Không hút thuốc lá
Nicotine và nhiều chất độc trong khói thuốc có thể làm tổn thương thành mạch máu, thúc đẩy quá trình hình thành cục máu đông. Say no với thuốc lá nha!
Các bác sĩ lưu ý, chiếc điện thoại không phải nguyên nhân trực tiếp gây huyết khối. Vấn đề nằm ở việc nhiều người dành hàng giờ liền nằm hoặc ngồi bất động để sử dụng thiết bị điện tử.
Đặc biệt, chỉ cần vận động ngắn vài phút sau mỗi giờ ngồi cũng giúp cải thiện tuần hoàn máu và giảm đáng kể nguy cơ hình thành cục máu đông. Vì vậy, dù đang học tập, làm việc hay giải trí, hãy tạo thói quen đứng dậy, đi lại và thay đổi tư thế thường xuyên nhé.
Nguồn: soha.vn