Hồi thời trung cổ châu Âu, nhà thờ cứ khuyên mọi người để tóc tự nhiên thôi, đừng có đội tóc giả nhé. Nhưng hơn 300 năm trước khi Dolly Parton (1946) nổi tiếng với câu "tóc càng cao thì càng gần Chúa", vua Louis XIV (1638 – 1715) đã khởi động một trào lưu tóc giả cực đỉnh, kiểu mà quan chức nào cũng phải đội bộ tóc bồng xù cồng kềnh vô đối luôn á!
Tóc giả = flex địa vị xịn sò
Nhắc đến Louis XIV trong lịch sử Pháp là phải nhắc đến "Vua Mặt trời" rồi. Ông là một trong những vị vua chinh chiến mạnh nhất và ngồi ngai vàng lâu nhất, cả thảy 72 năm 110 ngày luôn nha!
Plot twist là vị hoàng đế tưởng chừng chỉ lo chuyện võ công chinh chiến này lại cực kỳ quan tâm đến thời trang, đặc biệt là mái tóc. Lý do có lẽ bắt nguồn từ cha ông, vua Louis XIII (1601 – 1643).
Hồi thời trung đại, người Pháp có định kiến rằng tóc mỏng và đầu hói là dấu hiệu của người bị bệnh giang mai đó, vì bệnh này chỉ chữa được bằng... thủy ngân và tác dụng phụ của phương pháp điều trị này là làm tóc rụng bay như lá rơi vậy.
Lúc còn trẻ, Louis XIII có mái tóc dài và dày tự nhiên cực xinh. Nhưng mới 23 tuổi thôi, ông đã bắt đầu bị rụng tóc rồi. Các thợ tóc hoàng cung phải cực khổ lấy từng sợi tóc của ông làm tâm, rồi tết thêm 3 sợi khác vào cho trông dày và dài hơn gòi.
Dù đã cố gắng hết sức, tóc của ông vẫn cứ rụng mãi. Cuối cùng ông đành chịu thua, đội tóc giả thôi. Và có lẽ vì người đội tóc giả là hoàng đế, triều đình Pháp nhanh chóng chấp nhận tóc giả như một biểu tượng địa vị xịn sò luôn nè.
Louis XIV lên ngôi kế vua cha năm 1643, lúc mới 4 tuổi thôi, đúng thời điểm Madrid của Tây Ban Nha đang là kinh đô thời trang của châu Âu. Từ hồi còn teen, ông đã mê phong cách quần áo màu tối sang chảnh, thích đi giày gót đỏ và đặc biệt quan tâm đến mái tóc.
Giống như vua cha, hoàng đế cũng sớm bị rụng tóc ghê. Trước cả khi bị hói hẳn, ông đã học theo cha, yêu cầu thợ làm tóc tết thêm tóc bên ngoài vào cho dày hơn. Và cũng giống vua cha, ông không tránh khỏi số phận bị trọc khi mới qua tuổi 30. Ông từ bỏ việc cứu vớt bộ tóc thật, chuyển hẳn sang dùng tóc giả luôn.
Bộ tóc giả của vua Louis XIV xịn xò với độ dày và dài khủng khiếp. Nó là tập hợp của những lọn tóc xoăn được bện chặt với nhau, dài chấm gót chân á, do thợ làm tóc riêng của hoàng đế là Benoît Binet tạo ra.
Càng về sau, vua Louis XIV càng chịu chi cho bộ tóc giả hơn. Đội thợ làm tóc giả của ông lên tới 48 người luôn! Họ xem sợi tóc như sợi tơ, kết đan, thắt nút theo những hoa văn phức tạp để tạo hiệu ứng bồng bềnh, sau đó khéo léo khâu vào chiếc mũ ôm sát đầu. Một bộ tóc giả của hoàng đế cần khoảng 10 bộ tóc dài bình thường và rất nhiều thời gian mới hoàn thành được đó nha!
Sau khi vua đội, hàng loạt quan chức trong triều đình Pháp cũng thi nhau đội tóc giả theo. Chẳng mấy chốc, tóc giả trở thành dress code bắt buộc với đàn ông thượng lưu, nhất là các phán quan, linh mục. Đồng thời, nghề làm tóc giả bùng nổ luôn. Chỉ riêng ở Paris, số lượng thợ làm tóc giả đã tăng từ 200 người năm 1673 lên 945 người năm 1771 nha!
Thị hiếu của vua Louis XIV là tóc giả phải thật bồng. Thợ làm tóc giả nào của Pháp cũng cố gắng khiến bộ tóc giả bồng cao hết cỡ luôn. Họ trả giá cho các bộ tóc thật rất đắt, khiến buôn bán tóc trở thành trọng tâm kinh tế á. Không ít chị em nông thôn đã đổi đời nhờ bán mái tóc dài, đặc biệt là tóc xù dài nè!
Thống trị thời trang châu Âu như thế nào?
Trong lịch sử loài người, tóc giả có từ thời trước Công nguyên rồi nha. Nhiều xác ướp Ai Cập đội tóc giả và ở Hy Lạp cổ đại, các chị đẹp thượng lưu cũng rất thích tóc giả màu vàng nhập khẩu từ Đức.
Thời trung cổ ở châu Âu, nhà thờ khuyến khích để tóc tự nhiên, không nên đội tóc giả. Tuy nhiên, nữ hoàng Elizabeth I của Anh (1558 - 1603) đã làm thay đổi thái độ của công chúng bằng bộ sưu tập hơn 80 bộ tóc giả màu đỏ xịn xò. Lý do bà Elizabeth I mê tóc giả cũng giống Louis XIII thôi, vì tóc bà quá thưa. Nhờ bà, các chị em châu Âu không cần phải lén lút hay xấu hổ vì đội tóc giả nữa.
Người mang trào lưu tóc giả cho đàn ông về Anh là vua Charles II (1630 – 1685). Năm 1660, sau thời gian lưu vong ở Pháp, ông đã quay lại với rất nhiều bộ tóc giả to xù, để che đi mái tóc bị bạc sớm. Giới thượng lưu Anh vốn dễ bị ảnh hưởng bởi hoàng đế, nhanh chóng trở thành fan cứng của tóc giả bồng xù. Họ không ngại chi cả 800 shilling/bộ, tương đương khoảng 8 nghìn bảng Anh ngày nay luôn á!
Suốt nhiều năm, hội chợ tóc được mở khắp châu Âu. Các cô gái nông dân dễ dàng đổi đời nếu có mái tóc đẹp. Sau tóc xù thì tóc vàng hoặc tóc màu khói được giá cao. Ở nhiều nơi, chúng còn đắt hơn cả lông bờm ngựa và lông dê vốn rất giá trị kìa!
Mặc dù được ưa chuộng, nhưng tóc giả mang lại rất nhiều phiền phức cho người đội vì rất nóng và nặng nha. Một bộ tóc giả hoàn chỉnh nặng từ 3 – 4 pound (khoảng 1,4 – 1,8kg) đó. Vì được thiết kế thật bồng và xù, nó không ôm chắc lấy đầu mà dễ dàng bị rơi ra chỉ với một cái cúi thôi. Mỗi khi bước vào phiên xét xử, các phán quan thường phải để ý đến bộ tóc giả, tránh bị lệch hoặc rơi xuống làm ảnh hưởng đến bầu không khí trang nghiêm.
Chưa hết, tóc giả còn dễ... bắt lửa nữa chứ! Ở thời đại mà ánh sáng nhân tạo ban đêm chủ yếu là nến, đàn ông với mái tóc giả to xù vô hạn rất dễ vô tình... tự thiêu và đốt nhà luôn á!
Năm 1715, vua Louis XIV qua đời. Cùng lúc đó, trào lưu tóc giả bồng và xù cũng kết thúc theo. Con trai ông, vua Louis XV (1710 – 1774) ghét kiểu tóc bồng xù cồng kềnh, khuyến khích thời trang tóc đơn giản, ép sát đầu. Dưới thời Louis XV, các quan Pháp thường phủ bột để ép tóc xẹp xuống và cột gọn sau gáy.
Sau Pháp, các nước châu Âu còn lại cũng dần bỏ qua trào lưu tóc giả bồng xù này. Cuối thế kỷ XVIII, thời trang tóc nam này hoàn toàn kết thúc rồi.
Nguồn: soha.vn