Chắc hẳn ai cũng từng gặp tình huống này: đang tám dở dang, bỗng dưng khựng lại vì... quên béng mất mình định nói gì Kiểu "ủa khoan, tao định nói gì nhỉ?" đó. Nghe quen không? Đây là hiện tượng khá phổ biến liên quan đến cách não bộ xử lý thông tin đấy!
Thú vị là đôi khi chỉ vài giây sau, câu nói tưởng như "biến mất" lại bất ngờ quay trở lại. Đây có thể là một dạng gián đoạn tạm thời trong quá trình não truy xuất thông tin, thay vì ký ức thực sự bị mất.
Não đang làm gì khi bạn bỗng quên giữa câu?
Trong lúc trò chuyện, não phải xử lý cùng lúc nhiều thông tin: nghe người đối diện, lựa chọn từ ngữ, xây dựng câu trả lời và duy trì ý tưởng mình đang muốn truyền đạt. Một phần trong đó dựa vào trí nhớ làm việc, tức khả năng giữ và xử lý một lượng thông tin trong thời gian ngắn.
Khi sự chú ý bị phân tán, thông tin đang được giữ trong trí nhớ làm việc có thể trở nên khó truy cập. Các nghiên cứu về trí nhớ ngắn hạn cũng cho thấy sự can thiệp từ những thông tin khác có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng giữ lại thông tin trong thời gian ngắn.
Chẳng hạn, bạn đang kể một câu chuyện nhưng bất chợt nghe thấy tiếng điện thoại, nhìn thấy một thông báo hoặc người đối diện chen vào một câu hỏi. Chỉ một thay đổi nhỏ về sự chú ý cũng có thể khiến mạch suy nghĩ bị ngắt quãng.
Một tình huống khác là bạn biết mình muốn nói gì nhưng không thể tìm được từ cần nói. Hiện tượng này thường được gọi là "tip-of-the-tongue" – trạng thái "ở đầu lưỡi". Não vẫn có thể giữ được thông tin về ý nghĩa của từ, nhưng việc truy xuất dạng âm thanh hoặc từ ngữ cụ thể tạm thời gặp khó khăn.
Vì thế, có những lúc bạn có thể nhớ từ đó bắt đầu bằng chữ gì, có bao nhiêu âm tiết hoặc liên quan đến điều gì nhưng vẫn không thể nói ra ngay. Một lúc sau, từ cần tìm lại bất ngờ xuất hiện trong đầu.
Thiếu ngủ, căng thẳng cũng có thể khiến tình trạng này xảy ra thường xuyên hơn
Không chỉ sự mất tập trung, trạng thái của cơ thể cũng ảnh hưởng đến khả năng ghi nhớ và truy xuất thông tin đấy các bạn ơi!
Khi thiếu ngủ, khả năng duy trì sự chú ý có thể suy giảm, từ đó khiến não khó tiếp nhận và xử lý thông tin hiệu quả. Harvard Health cũng lưu ý rằng thiếu ngủ, căng thẳng và cảm giác quá tải có thể góp phần gây ra những khoảng quên ngắn hạn.
Căng thẳng kéo dài cũng có thể khiến việc tập trung trở nên khó khăn hơn. Khi đầu óc cùng lúc phải xử lý quá nhiều vấn đề, một ý tưởng vừa xuất hiện có thể nhanh chóng bị thông tin khác "chen ngang".
Đó là lý do nhiều người chỉ gặp tình trạng này vào những thời điểm mệt mỏi, mất ngủ, áp lực hoặc phải xử lý quá nhiều việc cùng lúc.
Một cách đơn giản để hạn chế là ngủ đủ giấc , giảm những yếu tố gây xao nhãng khi trò chuyện và dành vài giây để tập trung vào điều mình muốn nói thay vì cố ép bản thân phải nhớ ngay. Việc quản lý căng thẳng và duy trì giấc ngủ chất lượng cũng có lợi cho khả năng tập trung và ghi nhớ.
Tuy nhiên, nếu tình trạng quên xảy ra ngày càng thường xuyên, ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt, khiến bạn khó hoàn thành những công việc quen thuộc hoặc đi kèm những thay đổi bất thường khác về trí nhớ và khả năng tập trung, nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá nguyên nhân nhé! Những biểu hiện này không nên chỉ được xem là "hay quên bình thường".
Nguồn: saostar.vn