Kuwait vừa lên tiếng tố Iran thực hiện một "cuộc tấn công tàn bạo" vào nhà máy điện và khử muối siêu quan trọng của họ vào ngày 29/3 vừa rồi.
Giống như đa số các nước anh em ở Trung Đông, Kuwait đang phụ thuộc cực kỳ nhiều vào công nghệ sản xuất công nghiệp để có đủ nước ngọt xài nè.
Chuyện gì đã xảy ra vậy trời?
Theo chị Fatima Abbas Jawhar Hayat - phát ngôn viên của Bộ Điện, Nước và Năng lượng tái tạo Kuwait, vụ tấn công được cho là Iran làm đã khiến một anh công nhân người Ấn Độ tử vong và gây thiệt hại nặng cho một tòa nhà dịch vụ luôn.
Các ông lớn chưa tiết lộ cơ sở nào bị ảnh hưởng hay việc sản xuất điện nước có bị gián đoạn không. Phát ngôn viên cho biết đội cứu hộ vẫn đang đánh giá thiệt hại và kêu gọi mọi người đừng có nghe tin đồn lung tung nha.
Iran thì vẫn im lặng chưa phản hồi gì về những cáo buộc này cả. Tuy nhiên, truyền thông Iran có đưa tin về vụ cháy tại nhà máy điện Sabiya mà vệ tinh NASA phát hiện, nhưng lại nhầm lẫn tưởng đó là cơ sở Doha West - một nhà máy điện và khử muối khác cách đó tầm 50km. Úi trời ơi!
Vai trò của cơ sở Sabiya quan trọng cỡ nào?
Kuwait đang vận hành 6 nhà máy nhiệt điện thuộc sở hữu nhà nước, sản xuất cả điện lẫn nước khử muối.
Theo số liệu chính thức, nhà máy Sabiya khởi công từ năm 1998 và đã được mở rộng nhiều lần, với lần nâng cấp gần nhất được công bố năm ngoái. Nhà máy này sản xuất khoảng 5.300 megawatt điện mỗi giờ và khoảng 340.000m3 nước ngọt mỗi ngày đó nha!
Để so sánh cho dễ hình dung, nhà máy sản xuất nước lớn nhất cả nước là Al-Zour South có công suất khoảng 670.000m3 mỗi ngày.
Trung Đông phụ thuộc vào công nghệ khử muối từ bao giờ?
Tình trạng khan hiếm nước là một thách thức siêu to khổng lồ trong khu vực và Kuwait là case đặc biệt khó khăn trong lĩnh vực này.
Theo dữ liệu của Liên Hợp Quốc, mỗi người dân Kuwait chỉ có thể tiếp cận 4m3 nước ngọt tự nhiên có thể tái tạo mỗi năm, trong khi đó ở Oman - quốc gia có nguồn nước dồi dào hơn nhiều - con số này là 296m3.
Tiêu chuẩn sống hiện đại đòi hỏi khoảng 1.700m3 nước mỗi người mỗi năm để đáp ứng mọi nhu cầu từ giải khát đến trồng trọt nè.
Công nghệ khử muối cung cấp một phần lớn nước uống (dao động từ khoảng 42% ở UAE đến gần 99% ở Qatar luôn). Các hoạt động công nghiệp như trung tâm dữ liệu và nhà máy hóa dầu càng thúc đẩy nhu cầu sử dụng nước nhiều hơn.
Các nước thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) bắt đầu đầu tư mạnh vào công nghệ khử muối sau khi cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1979 tạo ra sự dư thừa đáng kể về của cải.
Mặc dù công nghệ khử muối bằng nhiệt vẫn giữ vai trò quan trọng, nhưng công nghệ thẩm thấu ngược nước biển (SWRO) - sử dụng màng lọc để loại bỏ muối đã trở thành công nghệ chủ đạo rồi.
Hiện nay, hơn 3.400 nhà máy khử muối đang hoạt động trên khắp vùng Vịnh, sản xuất hơn 22 triệu m3 mỗi ngày, chiếm khoảng 1/3 công suất toàn cầu đó. Khủng chưa!
Các cơ sở cấp nước đã từng bị nhắm mục tiêu
Việc khu vực này phụ thuộc vào công nghệ khử muối, kết hợp với nguồn dự trữ nước hạn chế đặc biệt là ở Bahrain, Kuwait và Qatar khiến các hệ thống này rất dễ bị gián đoạn. Thiệt hại nghiêm trọng có thể nhanh chóng leo thang thành một cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng.
Cuộc chiến do Mỹ và Israel tiến hành chống lại Iran đã gây ra những sự cố ảnh hưởng đến cơ sở hạ tầng trọng yếu. Theo báo cáo, mảnh vỡ từ máy bay không người lái và tên lửa của Iran bị đánh chặn đã gây ra thiệt hại ngoài ý muốn tại nhà máy F1 Fujairah của UAE và cơ sở Doha West của Kuwait.
Iran cũng cáo buộc Mỹ tấn công nhà máy khử muối của nước này trên đảo Qeshm, cho rằng cuộc tấn công đe dọa nguồn cung cấp nước cho 30 ngôi làng. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi gọi đây là một tiền lệ và "một hành động nguy hiểm gây hậu quả nghiêm trọng".
Bahrain cũng thông báo một máy bay không người lái của Iran đã tấn công một trong những nhà máy khử muối của nước này, tuy nhiên việc sản xuất nước không bị ảnh hưởng.
Các sự cố này trùng hợp với tình trạng khẩn cấp nghiêm trọng ở Iran sau các cuộc tấn công của Israel nhằm vào các kho chứa dầu. Người dân thủ đô Iran báo cáo gặp khó khăn trong việc thở do khói độc, trong khi các nhóm môi trường cũng bày tỏ lo ngại về khả năng ô nhiễm nguồn nước ngầm nữa.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần đe dọa phá hủy cơ sở hạ tầng dân sự của Iran, bao gồm cả các nhà máy nước, trong khi ông tuyên bố đang tìm kiếm một sự đầu hàng thông qua đàm phán từ Iran.
Những cuộc xung đột trước đây
Trong Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991, lực lượng Iraq đã phá hoại các cơ sở cấp nước của Kuwait trước khi bị lực lượng do Mỹ dẫn đầu đánh bại.
Các vụ tràn dầu ngoài khơi được cho là cố ý cũng đe dọa các hệ thống lấy nước khử muối bằng phương pháp lọc, vốn dễ bị ô nhiễm hơn so với các hệ thống nhiệt điện. Kuwait buộc phải áp dụng chế độ phân phối nước và nhập khẩu nguồn cung cấp từ bên ngoài.
Tại Yemen, các chiến dịch quân sự do Saudi Arabia dẫn đầu trong những năm 2010 bao gồm các cuộc tấn công vào các cơ sở khử muối. Trong khi đó, lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn đã nhắm mục tiêu vào các nhà máy của Saudi Arabia bằng các cuộc tấn công tên lửa vào năm 2019 và 2022.
Nguồn: soha.vn