Các loại đạn tấn công ngoài tầm phòng không điểm đang "flex" sức mạnh và tạo ra challenge cực khó cho tác chiến phòng không thời nay đây!
Khi tên lửa phòng không khiến máy bay "khóc thét"
Phải nói là công nghệ tên lửa đặc biệt là tên lửa phòng không phát triển mạnh thật, khiến máy bay dần mất ưu thế trong các chiến dịch tấn công mặt đất rồi. Những tổ hợp tên lửa phòng không tầm xa kiểu như S-300, S-400 của Nga, Patriot PAC-2 của Mỹ, HQ-9 của Trung Quốc... với tầm hoạt động từ 100-150km khiến máy bay chiến đấu gặp toang khi thực hiện nhiệm vụ chế áp phòng không đối phương (SEAD - Suppression of Enemy Air Defenses).
Vấn đề là hầu hết vũ khí tấn công như tên lửa chống bức xạ, tên lửa hành trình tấn công mặt đất phóng từ trên không đều có tầm bắn dưới 150km. Điều này buộc các máy bay chiến đấu phải lao vào khu vực phòng không của đối phương để hoàn thành nhiệm vụ với nguy cơ "về gặp Bác" cực cao
Mỹ sáng tạo giải pháp "chơi từ xa cho an toàn"
Trước sự bá đạo của tên lửa phòng không tầm xa, Mỹ đã nghĩ ra một trend chế tạo vũ khí mới: "đạn tấn công ngoài tầm phòng không điểm" - được kỳ vọng sẽ game changer tác chiến không đối đất hiện đại.
Mỹ là nước tiên phong phát triển loại đạn này với sản phẩm đầu tiên là AGM-154 JSOW. Về cơ bản JSOW là một loại bom lượn tinh khôn được thiết kế để "xử" các mục tiêu mặt đất ở ngoài tầm bắn của hệ thống phòng không.
AGM-154 JSOW dùng hệ thống dẫn đường quán tính INS và GPS, có thể hoạt động cả ngày/đêm và thời tiết xấu. Bản AGM-154C còn được trang bị cảm biến hồng ngoại để "săn" mục tiêu ở giai đoạn cuối.
JSOW có thể lượn lờ trên khu vực mục tiêu rồi tung đòn tấn công bổ nhào từ trên cao, tầm hoạt động khoảng 28km khi thả ở độ cao thấp và lên đến 130km khi thả ở độ cao lớn. AGM-154 JSOW được đánh giá là chương trình phát triển vũ khí thành công nhất của Bộ Quốc phòng Mỹ.
AGM-154 được đưa vào trang bị sớm hơn 1 năm so với kế hoạch và quá trình phát triển không gặp khó khăn kỹ thuật nào cả. Sự ra đời của JSOW đã cho phép Không quân và Hải quân Mỹ có thêm "bảo bối" trong các chiến dịch SEAD
Những phiên bản đời đầu của AGM-154 JSOW đã được sử dụng trong chiến dịch đánh bom Iraq năm 1998 với tên mã "Cáo sa mạc", chiến dịch không kích Kosovo năm 1999, chiến dịch "Tự do bền vững" ở Afghanistan năm 2001, chiến dịch "Tự do cho Iraq" năm 2003. Nó đã chứng minh là vũ khí cực kỳ hiệu quả trong việc tiêu diệt mục tiêu mặt đất.
AGM-158 JASSM - phiên bản nâng cấp "xịn sò"
Nối tiếp thành công của JSOW, giữa những năm 1990, Mỹ tiếp tục phát triển loại đạn tấn công ngoài tầm phòng không điểm khác còn tinh vi hơn là AGM-158 JASSM. So với AGM-154, AGM-158 có nhiều thay đổi quan trọng và đó chính là điều làm tăng sức mạnh và độ "ghê gớm" của nó
JASSM được trang bị động cơ phản lực Teledyne CAE J402 cho phép hoạt động trên khu vực rộng lớn trong thời gian lâu hơn. Thân tên lửa được thiết kế với khả năng tàng hình cùng các biện pháp che chắn hồng ngoại khiến nó khó bị phát hiện từ xa bởi radar cảnh giới.
AGM-158 được trang bị hệ thống dẫn đường rất xịn xò kết hợp giữa dẫn hướng quán tính INS cập nhật từ GPS đi kèm cảm biến hồng ngoại để tìm kiếm và khóa mục tiêu ở giai đoạn cuối. Tên lửa còn được trang bị bộ liên kết dữ liệu cập nhật trạng thái hoạt động trong suốt hành trình bay.
Những cải tiến quan trọng về động cơ và hình dáng khí động học khiến AGM-158 JASSM có tầm bắn tới 370km và lên đến 1.000km với biến thể JASSM-ER. AGM-158 JASSM hoạt động với vai trò như một tên lửa hành trình tấn công mặt đất phóng từ trên không chứ không còn là bom lượn tinh khôn như AGM-154 nữa.
Tầm bắn của AGM-158 đã vượt xa tầm với của hầu hết các hệ thống phòng không hiện đại nhất hiện nay. Khả năng tàng hình cùng động cơ phản lực thế hệ mới êm hơn, có thể hoạt động ở độ cao thấp dưới tầm radar cảnh giới cho phép tên lửa bất ngờ tung đòn tấn công khiến đối phương không kịp trở tay
AGM-158 JASSM-ER đang trở thành vũ khí chủ lực cho chương trình nâng cấp máy bay ném bom chiến lược B-1B Lancer của Mỹ. Sự kết hợp giữa B-1B Lancer với JASSM-ER cho phép Mỹ thực hiện những cuộc tấn công mà đối phương "chỉ còn biết đứng nhìn"!
Challenge cực khó cho phòng không hiện đại
Sự ra đời của AGM-154 JSOW và AGM-158 JASSM đã tạo ra những thách thức cực lớn trong tác chiến phòng không hiện đại. Khi sử dụng các loại đạn tấn công ngoài tầm phòng không điểm thì đối phương hầu như không có khả năng đáp trả bởi máy bay vẫn ở ngoài tầm với của hệ thống phòng không. Nếu không thể vô hiệu hóa các đợt tấn công đầu tiên này thì rất khó duy trì được sức mạnh chiến đấu.
Đến đợt tấn công tiếp theo của đối phương, sẽ càng khó khăn hơn trong việc duy trì khả năng chiến đấu nếu không muốn nói là rất dễ bị đánh bại. Nhìn lại các cuộc xung đột quân sự gần đây do Mỹ dẫn đầu cho thấy họ đều thực hiện các cuộc tấn công chớp nhoáng bằng vũ khí dẫn đường công nghệ cao trong đó có đạn tấn công ngoài tầm phòng không điểm
Từ Kosovo đến Iraq và gần đây nhất là Libya đều "toang" ngay sau các đợt SEAD của liên quân Mỹ - NATO. Trong các phi vụ SEAD thì đạn tấn công ngoài tầm phòng không điểm là công cụ cực kỳ hiệu quả. Thực tế thì sức mạnh của các quốc gia trên quá nhỏ bé so với sức mạnh của liên quân do Mỹ đứng đầu, tuy nhiên thất bại của họ có điểm chung là đều bất lực trước các loại vũ khí dẫn đường chính xác công nghệ cao.
Với những gì trình bày ở trên, có thể thấy rằng đạn tấn công ngoài tầm phòng không điểm đang tạo ra những thay đổi theo chiều hướng ngày càng bất lợi cho tác chiến phòng không hiện đại. Đúng là "đời không như mơ" đối với các hệ thống phòng không rồi!
Nguồn: soha.vn