Vụ sai phạm điểm thi ở Tuyên Quang đang gây bão dư luận những ngày qua, đặt ra câu hỏi lớn: Hệ thống giám sát nhiều tầng lớp vậy mà sao vẫn "thủng lưới" dễ dàng thế? Dù quy chế ghi rõ mười mươi nhưng sai phạm vẫn xảy ra khi chính những người có trách nhiệm lại là người... "làm loạn" luôn!
Nhiều tầng giám sát mà vẫn bị "vô hiệu hóa" từ trong trứng nước
Vụ việc điểm thi tốt nghiệp THPT tại Tuyên Quang đang khiến nhiều người "ơ mờ" về hiệu quả của cơ chế giám sát tại các điểm thi. Quy trình nghiêm ngặt đã hoàn toàn "đi tong" trước sự thiếu trách nhiệm của đội ngũ điều hành.
Theo báo Dân trí, cơ quan điều tra xác định bà Trần Thị Thu Hằng - Phó Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Văn Huyên kiêm Trưởng điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang - chính là người trực tiếp chỉ đạo vi phạm quy chế. Nghiêm trọng thật sự!
Dưới sự "bao che" của bà Hằng, một số cán bộ tại điểm thi đã chủ động tạo điều kiện trái luật cho các thí sinh làm bài môn Toán. Sự thông đồng mang tính hệ thống này đã khiến các chốt chặn giám sát trở nên vô dụng hoàn toàn.
Người trực tiếp thực hiện hành vi vi phạm là ông Nguyễn Hà Duy, giáo viên Trường THPT chuyên Tuyên Quang, giữ vai trò thư ký điểm thi. Ông Duy đã vào tận phòng thi để hướng dẫn và nhắc bài cho thí sinh - nghe mà sốc nặng!
Theo kết luận ban đầu từ cơ quan công an, động cơ thúc đẩy hành vi sai trái của ông Duy xuất phát từ áp lực "thành tích". Nhưng mà thành tích kiểu này thì ai cũng không muốn có đâu nhé!
Ngày 13/7, Cơ quan điều tra Công an tỉnh Tuyên Quang công bố quyết định khởi tố thêm 15 bị can về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ". Tổng số người bị khởi tố trong vụ án lên tới 19 người luôn!
Theo Quy chế thi tốt nghiệp THPT được ban hành kèm Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT và được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 13/2026/TT-BGDĐT, cán bộ coi thi phải trực tiếp quản lý thí sinh và có mặt trong phòng thi suốt thời gian làm bài. Mỗi cán bộ giám sát chỉ phụ trách tối đa ba phòng thi liền kề trên cùng một tầng.
Bên cạnh đó, Trưởng điểm thi chịu trách nhiệm điều hành toàn bộ hoạt động tại điểm thi và xử lý các tình huống phát sinh. Lực lượng công an, bảo đảm trật tự có nhiệm vụ kiểm soát khu vực được phân công, không để người không có nhiệm vụ vào khu vực hoặc phòng thi.
Quy chế cũng phân định rõ trách nhiệm của từng vị trí và xây dựng cơ chế giám sát, kiểm tra chéo. Tuy nhiên theo kết quả điều tra ban đầu, người không làm nhiệm vụ coi thi vẫn vào phòng thi hướng dẫn thí sinh mà không bị ngăn chặn - như chơi vậy!
Chuyên gia chỉ ra trách nhiệm và những lỗ hổng cần "vá" gấp
Trao đổi với PV Dân trí, TS Trần Hoàng Hạnh, Phó trưởng Bộ môn Luật Hành chính Nhà nước, Khoa Luật, Trường Đại học Văn Lang, khẳng định hệ thống quy định hiện hành vốn rất chặt chẽ rồi.
"Khi những người làm nhiệm vụ tổ chức, coi thi và giám sát không tuân thủ quy định, thậm chí trực tiếp tham gia hoặc tạo điều kiện cho sai phạm, quy trình kiểm soát dù chặt chẽ cũng khó phát huy tác dụng", bà Hạnh nhận định.
Bà Hạnh phân tích thêm, việc bỏ lọt sai phạm chưa chắc đã dẫn tới trách nhiệm hình sự ngay lập tức. Tuy nhiên, nếu phát hiện có sự bàn bạc, giúp sức hoặc chỉ đạo thì yếu tố đồng phạm sẽ được xem xét kỹ càng.
"Nhiều người có trách nhiệm giám sát, kiểm tra chéo nhưng sai phạm vẫn xảy ra thì phải xem xét trách nhiệm của toàn bộ cá nhân liên quan", bà Hạnh nói rõ.
Từ vụ việc này, TS Trần Hoàng Hạnh cho rằng các kỳ thi tiếp theo cần rà soát kỹ lưỡng nhân sự ở những vị trí quan trọng như lãnh đạo điểm thi, thư ký, cán bộ coi thi và cán bộ giám sát. Việc bố trí nhân sự cũng cần hạn chế các mối quan hệ có thể dẫn đến tâm lý nể nang hoặc bỏ qua vi phạm - cái này quan trọng lắm!
Đồng quan điểm, ThS Hoàng Đình Quốc Đạt, luật sư thành viên Công ty Luật TNHH Tâm Quang (Đoàn Luật sư TPHCM), chỉ ra sự "tê liệt" của cơ chế phát hiện và báo cáo bất thường tại Tuyên Quang. Theo ông Đạt, nhiệm vụ của từng vị trí từ thư ký đến cán bộ coi thi đều được phân định rất rõ ràng rồi. Việc một thư ký xuất hiện tự do trong phòng thi là một bất thường nghiêm trọng đấy nhé!
"Người không có nhiệm vụ coi thi xuất hiện trong phòng thi là dấu hiệu bất thường rõ ràng. Khi hành vi này vẫn diễn ra mà không có người ngăn chặn hoặc báo cáo, các lớp giám sát đã không thực hiện đúng chức năng", ông Đạt phân tích thẳng thắn.
Luật sư Đạt kiến nghị cần siết chặt vai trò của người đứng đầu điểm thi trước tiên. Đi kèm với đó là việc thiết lập các kênh báo cáo nhanh để cấp dưới phản ánh kịp thời các chỉ đạo sai luật - đúng kiểu "hotline đường dây nóng" ấy!
Hiện cơ quan chức năng đang ráo riết làm rõ hành vi và vai trò cụ thể của từng cá nhân. Hy vọng vụ việc sẽ được xử lý nghiêm minh để răn đe các trường hợp tương tự!
Nguồn: techz.vn