TamPho6780
New member
Ở cao nguyên Trung Anatolian của Thổ Nhĩ Kỳ, một hiện tượng địa chất siêu kỳ lạ đang diễn ra: vỏ Trái Đất đang từ từ... chảy xuống lòng đất như những giọt mật ong ấy!
Theo Science Alert, tại một vùng trũng có tên Konya thuộc cao nguyên này, nhóm nghiên cứu của nhà địa vật lý Julia Andersen từ Đại học Toronto (Canada) đã phát hiện bằng chứng chứng minh vỏ Trái Đất đang lún dần theo kiểu cực kỳ đặc biệt.
Quá trình này không chỉ đang thay đổi bề mặt địa chất của lưu vực Konya mà còn ảnh hưởng đến cả cao nguyên xung quanh nữa. Khi đào sâu hơn vào các dữ liệu địa vật lý bên dưới bề mặt, các nhà khoa học phát hiện ra những dị thường địa chấn cho thấy sự thay đổi ở phần trên cùng của lớp phủ – đại diện cho hiện tượng được gọi là "nhỏ giọt thạch quyển". Nghe fancy phết nhỉ?
Theo bài báo đăng trên tạp chí Nature Communications, hiện tượng này xảy ra khi phần dưới của lớp vỏ đá Trái Đất bị nung nóng đến một nhiệt độ nhất định và trở nên hơi nhớt. Sau đó, giống như mật ong hoặc xi-rô chảy xuống thôi, nó từ từ rơi vào "bụng" hành tinh.
Mặc dù quy mô nhỏ hơn nhiều so với các mảng kiến tạo chìm xuống do hoạt động kiến tạo mảng, nhưng các "giọt" vỏ Trái Đất này vẫn cực kỳ lớn, đủ để gây ra những xáo trộn mạnh bên dưới đấy các bạn ơi!
Khi các giọt này chảy xuống lớp phủ, chúng sẽ làm thay đổi nhiệt độ, thành phần hóa học, mật độ và độ nhớt của phần này. Kết quả là lớp phủ bị biến dạng, tạo ra sự thay đổi địa hình lan tỏa: chỗ này bị nâng lên, chỗ khác lại lún xuống – như thể Trái Đất đang chơi xếp hình vậy! ️
Tại khu vực nghiên cứu, lưu vực Konya đang lún xuống khoảng 20 mm mỗi năm. Trong khi đó, cả cao nguyên Trung Anatolian lại được nâng lên khoảng 1 km trong 10 triệu năm qua. Wild quá đi!
Nói cách khác, "giọt" vỏ Trái Đất rơi xuống ở lưu vực Konya tạo ra hiệu ứng giống như một giọt nước rơi xuống mặt hồ phẳng lặng, khiến mặt nước xung quanh nó bị nâng lên. Hình dung được chưa nè?
Plot twist: khi nhìn rộng hơn ra xung quanh, các nhà khoa học phát hiện "giọt" vỏ Trái Đất tạo nên Konya chỉ là giọt thứ hai, còn nhỏ hơn giọt đầu tiên trong quá khứ nữa! Bằng chứng về giọt đầu tiên này nằm ở khu vực rộng lớn hơn của cao nguyên, vốn đang trong quá trình phục hồi sau giọt thứ nhất đó.
Hiện tượng nhỏ giọt này vẫn sẽ tiếp diễn trong tương lai, với một số "giọt con" khác dường như cũng đang hình thành ở nhiều nơi thuộc vùng cao nguyên rộng lớn này. Chắc chắn hàng chục, hàng trăm triệu năm sau, khu vực này sẽ có một bộ mặt hoàn toàn khác so với ngày hôm nay đấy!
Nguồn: soha.vn
Theo Science Alert, tại một vùng trũng có tên Konya thuộc cao nguyên này, nhóm nghiên cứu của nhà địa vật lý Julia Andersen từ Đại học Toronto (Canada) đã phát hiện bằng chứng chứng minh vỏ Trái Đất đang lún dần theo kiểu cực kỳ đặc biệt.
Quá trình này không chỉ đang thay đổi bề mặt địa chất của lưu vực Konya mà còn ảnh hưởng đến cả cao nguyên xung quanh nữa. Khi đào sâu hơn vào các dữ liệu địa vật lý bên dưới bề mặt, các nhà khoa học phát hiện ra những dị thường địa chấn cho thấy sự thay đổi ở phần trên cùng của lớp phủ – đại diện cho hiện tượng được gọi là "nhỏ giọt thạch quyển". Nghe fancy phết nhỉ?
Theo bài báo đăng trên tạp chí Nature Communications, hiện tượng này xảy ra khi phần dưới của lớp vỏ đá Trái Đất bị nung nóng đến một nhiệt độ nhất định và trở nên hơi nhớt. Sau đó, giống như mật ong hoặc xi-rô chảy xuống thôi, nó từ từ rơi vào "bụng" hành tinh.
Mặc dù quy mô nhỏ hơn nhiều so với các mảng kiến tạo chìm xuống do hoạt động kiến tạo mảng, nhưng các "giọt" vỏ Trái Đất này vẫn cực kỳ lớn, đủ để gây ra những xáo trộn mạnh bên dưới đấy các bạn ơi!
Khi các giọt này chảy xuống lớp phủ, chúng sẽ làm thay đổi nhiệt độ, thành phần hóa học, mật độ và độ nhớt của phần này. Kết quả là lớp phủ bị biến dạng, tạo ra sự thay đổi địa hình lan tỏa: chỗ này bị nâng lên, chỗ khác lại lún xuống – như thể Trái Đất đang chơi xếp hình vậy! ️
Tại khu vực nghiên cứu, lưu vực Konya đang lún xuống khoảng 20 mm mỗi năm. Trong khi đó, cả cao nguyên Trung Anatolian lại được nâng lên khoảng 1 km trong 10 triệu năm qua. Wild quá đi!
Nói cách khác, "giọt" vỏ Trái Đất rơi xuống ở lưu vực Konya tạo ra hiệu ứng giống như một giọt nước rơi xuống mặt hồ phẳng lặng, khiến mặt nước xung quanh nó bị nâng lên. Hình dung được chưa nè?
Plot twist: khi nhìn rộng hơn ra xung quanh, các nhà khoa học phát hiện "giọt" vỏ Trái Đất tạo nên Konya chỉ là giọt thứ hai, còn nhỏ hơn giọt đầu tiên trong quá khứ nữa! Bằng chứng về giọt đầu tiên này nằm ở khu vực rộng lớn hơn của cao nguyên, vốn đang trong quá trình phục hồi sau giọt thứ nhất đó.
Hiện tượng nhỏ giọt này vẫn sẽ tiếp diễn trong tương lai, với một số "giọt con" khác dường như cũng đang hình thành ở nhiều nơi thuộc vùng cao nguyên rộng lớn này. Chắc chắn hàng chục, hàng trăm triệu năm sau, khu vực này sẽ có một bộ mặt hoàn toàn khác so với ngày hôm nay đấy!
Nguồn: soha.vn