Bộ Y tế vừa đưa ra cảnh báo về virus Nipah - một loại virus RNA thuộc họ Paramyxoviridae, không phải là tác nhân mới nhưng cực kỳ nguy hiểm. Virus này được phát hiện lần đầu tại Malaysia vào năm 1999, sau đó xuất hiện ở Bangladesh và Ấn Độ, gây ra nhiều đợt bùng phát đáng lo ngại.
Đây là bệnh lây từ động vật sang người, có thể lây qua thực phẩm nhiễm mầm bệnh hoặc tiếp xúc trực tiếp giữa người với người.
Tỉ lệ tử vong "khủng khiếp" lên tới 75%
Theo PGS-TS-BS Đỗ Duy Cường, Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai, điều đáng sợ nhất của virus Nipah không phải tốc độ lây lan mà là tỉ lệ tử vong cực cao. Dù lây chậm hơn nhiều bệnh truyền nhiễm khác, Nipah có tỉ lệ tử vong từ 40-75%, tương đương với cúm gia cầm và cao hơn nhiều so với các bệnh nguy hiểm như tả, dịch hạch, COVID-19 hay viêm màng não do não mô cầu. May mắn là virus này không dễ lan rộng nhanh trong cộng đồng.
Các chuyên gia cũng cảnh báo virus có khả năng biến đổi gen, khiến đặc tính lây truyền có thể thay đổi theo thời gian. Vì vậy, giám sát dịch tễ liên tục được xem là chìa khóa để phát hiện sớm nguy cơ bùng phát.
Một điểm đáng lo khác là nguy cơ lây nhiễm trong cơ sở y tế. Do vừa lây qua đường hô hấp, vừa qua tiếp xúc và dịch tiết cơ thể, Nipah tiềm ẩn rủi ro cực cao với các bác sĩ, y tá nếu không tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp bảo hộ cá nhân.
Hiện tại chưa có vắc-xin phòng bệnh hay thuốc điều trị đặc hiệu đối với virus Nipah. Nhiều bệnh nhân sau khi khỏi vẫn phải đối mặt với các di chứng thần kinh và vấn đề sức khỏe kéo dài.
Triệu chứng dễ nhầm lẫn, khó phát hiện
Theo PGS Cường, virus Nipah là bệnh cực kỳ khó nhận biết do biểu hiện lâm sàng đa dạng, không điển hình. Ở giai đoạn đầu, người bệnh thường chỉ có các triệu chứng nhẹ như sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, ho hoặc rối loạn tiêu hóa - dễ nhầm lẫn với cúm hay viêm đường hô hấp thông thường, khiến việc phát hiện sớm gặp nhiều khó khăn.
Hình ảnh chụp não thường chỉ ghi nhận các tổn thương nhỏ, rải rác, không đặc hiệu. Thời gian ủ bệnh trung bình 4-14 ngày cũng làm tăng nguy cơ lây lan âm thầm trong cộng đồng trước khi ca bệnh được phát hiện.
Một số trường hợp diễn tiến nhanh sang viêm não, viêm màng não với các biểu hiện rối loạn ý thức, co giật, hôn mê, kèm suy hô hấp - nghe thôi đã thấy sợ rồi
PGS Cường nhấn mạnh, điểm nguy hiểm nhất của virus Nipah là tỉ lệ tử vong cao. Những người may mắn sống sót có thể để lại di chứng thần kinh lâu dài như suy giảm trí nhớ, rối loạn cảm xúc, co giật, hạn chế vận động; thậm chí virus có thể tái hoạt động sau nhiều tháng hoặc nhiều năm.
Đường lây truyền đa dạng, cần cảnh giác
Theo tiến sĩ - bác sĩ Hoàng Minh Đức, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), virus Nipah lây truyền qua nhiều con đường. Trong tự nhiên, dơi ăn quả là "thủ phạm" chính, từ đó lây sang các động vật nuôi như lợn, dê, chó, mèo, gia súc thông qua trái cây hoặc nguồn nước nhiễm dịch tiết.
Tại các trang trại chăn nuôi tập trung, mầm bệnh có thể phát tán nhanh giữa các con vật, đóng vai trò "khuếch đại" trước khi nhảy sang người. Nguy cơ nhiễm bệnh tăng vọt khi con người tiếp xúc trực tiếp với động vật mắc bệnh hoặc chất thải của chúng mà không có biện pháp bảo hộ.
Virus cũng có thể lây qua thực phẩm bị ô nhiễm, như trái cây chưa rửa sạch dính dịch tiết của dơi. Lây truyền từ người sang người chủ yếu xảy ra khi tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, máu hoặc chất bài tiết của người bệnh; virus không lây qua không khí.
Vì vậy, các ổ dịch thường khu trú trong gia đình hoặc cơ sở y tế, đặc biệt ở nhóm người chăm sóc không được bảo hộ đầy đủ.
Sân bay Nội Bài siết chặt kiểm dịch hành khách từ Ấn Độ
Đại diện CDC Hà Nội cho biết lực lượng kiểm dịch y tế tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài đang tăng cường sàng lọc, phát hiện sớm các trường hợp nghi nhiễm. Trọng tâm là kiểm soát hành khách nhập cảnh từ Ấn Độ, với quy trình kiểm dịch triển khai ngay khi hành khách xuống máy bay.
Tại khu vực cách ly ban đầu, nhân viên y tế đo thân nhiệt, theo dõi các biểu hiện như sốt, ho, mệt mỏi bất thường. Trường hợp nghi ngờ sẽ được chuyển ngay tới bệnh viện được chỉ định để cách ly, xử trí theo quy định. Song song đó, lực lượng chức năng phối hợp theo dõi luồng di chuyển của hành khách nhằm tránh bỏ sót ca bệnh.
Để đáp ứng lượng khách tăng cao, CDC Hà Nội đã lắp đặt thêm 2 máy soi thân nhiệt chuyên dụng, nâng cao năng lực giám sát tại các khu vực trọng điểm của sân bay.
Nguồn: soha.vn
Đây là bệnh lây từ động vật sang người, có thể lây qua thực phẩm nhiễm mầm bệnh hoặc tiếp xúc trực tiếp giữa người với người.
Tỉ lệ tử vong "khủng khiếp" lên tới 75%
Theo PGS-TS-BS Đỗ Duy Cường, Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai, điều đáng sợ nhất của virus Nipah không phải tốc độ lây lan mà là tỉ lệ tử vong cực cao. Dù lây chậm hơn nhiều bệnh truyền nhiễm khác, Nipah có tỉ lệ tử vong từ 40-75%, tương đương với cúm gia cầm và cao hơn nhiều so với các bệnh nguy hiểm như tả, dịch hạch, COVID-19 hay viêm màng não do não mô cầu. May mắn là virus này không dễ lan rộng nhanh trong cộng đồng.
Các chuyên gia cũng cảnh báo virus có khả năng biến đổi gen, khiến đặc tính lây truyền có thể thay đổi theo thời gian. Vì vậy, giám sát dịch tễ liên tục được xem là chìa khóa để phát hiện sớm nguy cơ bùng phát.
Một điểm đáng lo khác là nguy cơ lây nhiễm trong cơ sở y tế. Do vừa lây qua đường hô hấp, vừa qua tiếp xúc và dịch tiết cơ thể, Nipah tiềm ẩn rủi ro cực cao với các bác sĩ, y tá nếu không tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp bảo hộ cá nhân.
Hiện tại chưa có vắc-xin phòng bệnh hay thuốc điều trị đặc hiệu đối với virus Nipah. Nhiều bệnh nhân sau khi khỏi vẫn phải đối mặt với các di chứng thần kinh và vấn đề sức khỏe kéo dài.
Triệu chứng dễ nhầm lẫn, khó phát hiện
Theo PGS Cường, virus Nipah là bệnh cực kỳ khó nhận biết do biểu hiện lâm sàng đa dạng, không điển hình. Ở giai đoạn đầu, người bệnh thường chỉ có các triệu chứng nhẹ như sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, ho hoặc rối loạn tiêu hóa - dễ nhầm lẫn với cúm hay viêm đường hô hấp thông thường, khiến việc phát hiện sớm gặp nhiều khó khăn.
Hình ảnh chụp não thường chỉ ghi nhận các tổn thương nhỏ, rải rác, không đặc hiệu. Thời gian ủ bệnh trung bình 4-14 ngày cũng làm tăng nguy cơ lây lan âm thầm trong cộng đồng trước khi ca bệnh được phát hiện.
Một số trường hợp diễn tiến nhanh sang viêm não, viêm màng não với các biểu hiện rối loạn ý thức, co giật, hôn mê, kèm suy hô hấp - nghe thôi đã thấy sợ rồi
PGS Cường nhấn mạnh, điểm nguy hiểm nhất của virus Nipah là tỉ lệ tử vong cao. Những người may mắn sống sót có thể để lại di chứng thần kinh lâu dài như suy giảm trí nhớ, rối loạn cảm xúc, co giật, hạn chế vận động; thậm chí virus có thể tái hoạt động sau nhiều tháng hoặc nhiều năm.
Đường lây truyền đa dạng, cần cảnh giác
Theo tiến sĩ - bác sĩ Hoàng Minh Đức, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), virus Nipah lây truyền qua nhiều con đường. Trong tự nhiên, dơi ăn quả là "thủ phạm" chính, từ đó lây sang các động vật nuôi như lợn, dê, chó, mèo, gia súc thông qua trái cây hoặc nguồn nước nhiễm dịch tiết.
Tại các trang trại chăn nuôi tập trung, mầm bệnh có thể phát tán nhanh giữa các con vật, đóng vai trò "khuếch đại" trước khi nhảy sang người. Nguy cơ nhiễm bệnh tăng vọt khi con người tiếp xúc trực tiếp với động vật mắc bệnh hoặc chất thải của chúng mà không có biện pháp bảo hộ.
Virus cũng có thể lây qua thực phẩm bị ô nhiễm, như trái cây chưa rửa sạch dính dịch tiết của dơi. Lây truyền từ người sang người chủ yếu xảy ra khi tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, máu hoặc chất bài tiết của người bệnh; virus không lây qua không khí.
Vì vậy, các ổ dịch thường khu trú trong gia đình hoặc cơ sở y tế, đặc biệt ở nhóm người chăm sóc không được bảo hộ đầy đủ.
Sân bay Nội Bài siết chặt kiểm dịch hành khách từ Ấn Độ
Đại diện CDC Hà Nội cho biết lực lượng kiểm dịch y tế tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài đang tăng cường sàng lọc, phát hiện sớm các trường hợp nghi nhiễm. Trọng tâm là kiểm soát hành khách nhập cảnh từ Ấn Độ, với quy trình kiểm dịch triển khai ngay khi hành khách xuống máy bay.
Tại khu vực cách ly ban đầu, nhân viên y tế đo thân nhiệt, theo dõi các biểu hiện như sốt, ho, mệt mỏi bất thường. Trường hợp nghi ngờ sẽ được chuyển ngay tới bệnh viện được chỉ định để cách ly, xử trí theo quy định. Song song đó, lực lượng chức năng phối hợp theo dõi luồng di chuyển của hành khách nhằm tránh bỏ sót ca bệnh.
Để đáp ứng lượng khách tăng cao, CDC Hà Nội đã lắp đặt thêm 2 máy soi thân nhiệt chuyên dụng, nâng cao năng lực giám sát tại các khu vực trọng điểm của sân bay.
Nguồn: soha.vn