Sau khi flex thành công Thủy điện Sơn La - công trình khủng nhất Đông Nam Á, Việt Nam mình chuẩn bị ra mắt thêm một "siêu phẩm" 28.000 tỷ với cáp treo chạy xuyên qua 2 hồ chứa nước, nghe mà choáng
Nói đến Sơn La là phải nhắc đến danh hiệu "trái tim năng lượng" của cả nước rồi! Nhà máy Thủy điện Sơn La (công suất 2.400 MW) đang giữ vị trí top 1 Việt Nam và cả Đông Nam Á luôn nha. Tính đến hết tháng 10/2026, công trình này đã cống hiến cho lưới điện quốc gia tới 117,6 tỷ kWh điện sạch sau 16 năm miệt mài hoạt động.
Và giờ đây, tháng 11/2026, cả Sơn La nói riêng và Việt Nam nói chung đang hype cực mạnh, đếm ngược từng ngày chờ khởi công một dự án năng lượng hoàn toàn mới: Thủy điện tích năng Đông Phù Yên do Công ty TNHH Xuân Thiện Ninh Bình làm chủ đầu tư. Nghe con số đã thấy khủng: tổng vốn gần 28.000 tỷ đồng, công suất 1.200 MW, trải rộng trên 425 hecta luôn á!
Điểm đặc biệt của Thủy điện tích năng Đông Phù Yên chính là công trình thủy điện ĐẦU TIÊN ở Việt Nam được thiết kế có tích hợp luôn tuyến cáp treo vắt qua 2 lòng hồ.
Đúng là chưa từng có tiền lệ! Tính đến giờ, chưa nhà máy thủy điện nào ở nước mình có hệ thống cáp treo du lịch vượt lòng hồ cả đâu nha.
Dự kiến vào ngày 15/11/2026, UBND tỉnh Sơn La sẽ chính thức bấm nút khởi công dự án chiến lược này. Sự xuất hiện của Đông Phù Yên không chỉ là bước nhảy vọt về công nghệ mà còn tái định nghĩa luôn mô hình khai thác năng lượng kết hợp với du lịch sinh thái của tỉnh.
Khi chạy full power (khoảng năm 2032), Thủy điện tích năng Đông Phù Yên sẽ cung cấp khoảng 1,5 tỷ kWh điện sạch mỗi năm cho hệ thống lưới điện quốc gia đó nha!
"Pin sạc khổng lồ" giữa núi rừng Sơn La
Khác hẳn với các nhà máy thủy điện dòng chảy truyền thống vốn phụ thuộc nhiều vào lưu lượng nước tự nhiên theo mùa, Thủy điện tích năng Đông Phù Yên hoạt động như một "viên pin sạc" siêu to khổng lồ của hệ thống điện quốc gia luôn.
Công trình này chạy dựa trên cơ chế vòng tuần hoàn kín giữa hai hồ chứa nằm ở hai độ cao khác nhau:
Chế độ bơm tích trữ: Trong giờ thấp điểm, khi điện rẻ hơn và nhu cầu thấp (ban đêm hoặc khi điện gió, điện mặt trời phát dư thừa), nhà máy dùng nguồn điện dư này để chạy máy bơm, hút nước từ hồ thấp lên chứa ở hồ cao.
Chế độ phát điện: Vào các giờ cao điểm khi nhu cầu tiêu thụ điện toàn quốc tăng vọt, nước từ hồ cao sẽ được xả xuống hồ thấp qua đường ống áp lực, xả qua tua-bin để phát điện nhanh chóng cấp vào lưới.
Dự kiến, mỗi năm công trình 28.000 tỷ này sẽ cung cấp khoảng 1,5 tỷ kWh điện sạch. Quan trọng không kém sản lượng điện, Đông Phù Yên đóng vai trò như một "trợ thủ đắc lực" giúp cân bằng cung - cầu, điều tần, điều áp, giải quyết triệt để bài toán ngắt giảm công suất của các nguồn năng lượng tái tạo biến thiên, đảm bảo hệ thống điện vận hành an toàn và mượt mà.
Công nghệ Máy bơm-tuabin đảo chiều: Trái tim công nghệ xịn xò
Chìa khóa tạo nên sự khác biệt của các công trình thủy điện tích năng nói chung và Thủy điện tích năng Đông Phù Yên nói riêng nằm ở tổ hợp công nghệ Máy bơm-tuabin đảo chiều (RPT) - công nghệ hiện đại hàng đầu thế giới chuyên dùng cho các nhà máy thủy điện tích năng thế hệ mới.
Thay vì phải lắp hai hệ thống riêng biệt gồm một bộ máy bơm và một bộ tua-bin phát điện, công trình áp dụng thiết kế tích hợp 2 trong 1 cực thông minh. Cánh quạt của tua-bin được tính toán thủy động học đặc biệt để có thể quay theo cả hai chiều:
Chiều phát điện (Francis-type Turbine): Dòng nước từ trên cao đổ xuống với áp lực cực lớn làm quay bánh công tác theo chiều thuận, kéo máy phát đồng bộ tạo ra dòng điện cung cấp cho hệ thống.
Chiều bơm tích năng (Centrifugal Pump): Khi nhận lệnh tích trữ, động cơ đảo chiều quay của bánh công tác, chuyển tua-bin thành một máy bơm ly tâm công suất lớn để đẩy hàng triệu khối nước ngược lên hồ cao.
Đòn bẩy kép từ hệ thống cáp treo "vắt qua" lòng hồ chưa từng có
Không dừng lại ở một công trình hạ tầng năng lượng thuần túy, Thủy điện tích năng Đông Phù Yên còn gây ấn tượng mạnh mẽ bởi mô hình định hướng kết hợp "hai trong một": Hạ tầng kỹ thuật hiện đại song hành cùng du lịch sinh thái lòng hồ.
Điểm nhấn kiến trúc và cảnh quan đặc sắc nhất của dự án là hệ thống cáp treo vắt qua lòng 2 hồ, kết nối các điểm thưởng ngoạn giữa không gian núi rừng Mường Bang hùng vĩ.
Mô hình này hứa hẹn biến vùng hồ thủy điện thành một trung tâm du lịch trải nghiệm độc đáo, thu hút du khách đến tham quan, nghỉ dưỡng và tìm hiểu về năng lượng xanh. Check-in sống ảo xịn sò luôn nè!
Để chuẩn bị chu đáo cho ngày bấm nút khởi công, chính quyền tỉnh Sơn La cùng các sở, ngành và huyện Phù Yên đã chủ động hoàn thiện các thủ tục pháp lý, bố trí tái định cư cho 118 hộ dân - đảm bảo an sinh; đồng thời báo cáo đánh giá tác động môi trường cũng như rà soát điều kiện đất đai, lâm nghiệp.
Việc triển khai Thủy điện tích năng Đông Phù Yên không chỉ là mảnh ghép hoàn hảo tiếp nối niềm tự hào Thủy điện Sơn La, mà còn khẳng định tầm nhìn chiến lược của tỉnh trong chuyển dịch năng lượng xanh, vừa bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, vừa đánh thức tiềm năng du lịch sinh thái, tạo động lực bứt phá mạnh cho kinh tế - xã hội địa phương trong thập kỷ mới.
Nguồn: soha.vn