Nhân dịp kỷ niệm 81 năm Quốc khánh (2/9/1945-2/9/2026), Đại sứ Philippines tại Mỹ Jose Manuel Romualdez đã có những chia sẻ gây chú ý về sự phát triển vượt bậc của Việt Nam. Và điều khiến ông ấn tượng nhất không phải quy mô lễ kỷ niệm, mà chính là thứ "vibe tự tin" mà cả quốc gia đang tỏa ra
"Điều thực sự gây ấn tượng với tôi là sự tự tin không thể nhầm lẫn của một đất nước biết mình muốn đi đâu – và quyết tâm đến đó thật nhanh", ông Romualdez viết trên The Philippine Star ngày 20/9.
Bí kíp nào giúp Việt Nam "flex" thế này?
Dù đã theo dõi Việt Nam nhiều năm, vị đại sứ vẫn không khỏi bất ngờ trước tham vọng kinh tế của láng giềng mình. Theo IMF, GDP danh nghĩa của Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 485 tỷ USD và dự kiến vượt 500 tỷ USD trong năm 2026. Nếu tính theo sức mua tương đương (PPP), con số đã chạm mốc 1.885 tỷ USD năm 2025.
Đặc biệt, Việt Nam đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số trong 5 năm tới, hướng tới trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Tham vọng level cao thật sự!
Trong mắt ông Romualdez, Việt Nam không còn chỉ là "xưởng may" xuất khẩu quần áo, giày dép nữa. Giờ mình đang từng bước lên đời thành trung tâm sản xuất, điện tử và công nghệ xịn sò.
Dẫn số liệu từ Ngân hàng Thế giới, ông cho biết kinh tế Việt Nam tăng trưởng 8% trong năm 2025 – mức cao nhất ASEAN luôn, nhờ vào xuất khẩu và đầu tư công. Dù kinh tế toàn cầu còn "loạn xị ngậu", Việt Nam vẫn giữ vững phorm tăng trưởng khủng nhất khu vực.
Các "ông lớn" như Samsung, Intel, Foxconn đã biến Việt Nam thành mắt xích quan trọng trong chuỗi sản xuất toàn cầu của họ. Theo ông Romualdez, doanh nghiệp FDI hiện đóng góp khoảng 70% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đấy!
Tất nhiên, vị đại sứ cũng lưu ý là mình vẫn đối mặt với không ít thách thức: nhu cầu đầu tư hạ tầng lớn, hạn chế năng lượng, già hóa dân số, rủi ro khí hậu và nguy cơ phụ thuộc quá nhiều vào xuất khẩu.
Bài học đắt giá từ Việt Nam
Ông nhấn mạnh một điều không thể phủ nhận: Mỗi khi Việt Nam xác định một khoản đầu tư chiến lược, chính phủ hành động "tốc độ bàn thờ" luôn!
Nhà đầu tư được báo rõ ràng về ưu tiên, chính sách ưu đãi, đất đai, hạ tầng và deadline cụ thể. Các cơ quan nhà nước phối hợp cùng nhau chứ không "mỗi người một kiểu".
Khi thuế tối thiểu toàn cầu làm giảm độ hấp dẫn của ưu đãi thuế truyền thống, Việt Nam đã chủ động nghiên cứu quỹ hỗ trợ đầu tư để backup cho các dự án công nghệ cao về hạ tầng, tài sản và đào tạo nhân lực.
Theo ông Romualdez, Việt Nam không "than vãn" khi game rules đổi mà chủ động adapt – đó mới là mindset winner!
Con số nói lên tất cả: Việt Nam thu hút khoảng 20 tỷ USD vốn FDI trong năm 2024, trong khi Philippines chỉ có 8,9 tỷ USD (theo Báo cáo Đầu tư ASEAN của Ngân hàng Phát triển châu Á).
Bài toán khó của Philippines
Ông Romualdez thẳng thắn rằng Philippines cũng có nhiều lợi thế: lao động trẻ giỏi tiếng Anh, vị trí địa lý chiến lược, tài nguyên khoáng sản dồi dào, thị trường nội địa lớn...
Philippines cũng đã cải cách nhiều, đưa ra chính sách ưu đãi hấp dẫn và Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. còn "xuống tận chiến trường" thu hút nhà đầu tư.
Nhưng vấn đề nằm ở đâu? Ở chỗ sau khi cam kết xong... thì bắt đầu loạn!
Nhà đầu tư có thể nhận cam kết từ "cấp trên" nhưng sau đó phải đối mặt với đống giấy phép chồng chéo, quy định đổi liên tục, thủ tục ở địa phương kéo dài vô tận và các cơ quan không cùng nhịp với nhau.
"Vốn chỉ kiên nhẫn đến một mức độ nhất định thôi", ông viết.
Một nhà máy 1 tỷ USD không thể ngồi chờ mãi trong khi hồ sơ "xoay vòng vòng" từ bàn này sang bàn khác. Nếu nước khác quyết định nhanh, chuẩn bị sẵn đất, đảm bảo điện và timeline rõ ràng, thì đầu tư sẽ chạy sang đó. Theo đó là cả việc làm, công nghệ và chuỗi cung ứng luôn!
Trong cuộc đua này, ông Romualdez thấy Việt Nam có lợi thế rõ: quy mô, tốc độ, kinh nghiệm sản xuất và khả năng triển khai có kỷ luật. Philippines thì có nhân lực, tài nguyên, vị trí chiến lược và là đồng minh thân của Mỹ.
Nhưng lợi thế "trên giấy" chưa đủ thuyết phục nhà đầu tư rót tiền tỷ. "[Việt Nam] đầu tư vào việc biến quyết định thành giấy phép, giấy phép thành công trình và công trình khởi công đúng hạn".
Gợi ý cho Manila
Từ đó, ông đề xuất Philippines cần xây dựng "làn ưu tiên" thực sự cho dự án chiến lược, thay vì lập thêm ủy ban cho "có". Cơ chế này phải có thẩm quyền rõ, deadline cụ thể và người chịu trách nhiệm rõ ràng.
Chính sách ưu đãi cần đủ cạnh tranh, nhưng đôi khi "sự chắc chắn" mới là ưu đãi lớn nhất. Điện, cảng, đường, internet và lao động có skill phải sẵn sàng trước khi nhà đầu tư yêu cầu.
Và một khi Tổng thống đã "bật đèn xanh", toàn bộ bộ máy phải cùng action theo một hướng chứ không "ai người nấy lo".
Kết lại, Đại sứ Romualdez nhận xét không khí tại lễ kỷ niệm Quốc khánh Việt Nam tuy vui tươi phấn khởi nhưng đằng sau là thông điệp nghiêm túc.
Sau 81 năm độc lập, Việt Nam không "ngắm nghía" quá khứ mà đang tính toán khoảng cách tới nhà máy tiếp theo, trung tâm công nghệ tiếp theo và giai đoạn phát triển tiếp theo.
"Philippines có thể tiến nhanh như vậy, thậm chí còn nhanh hơn", ông viết. Nhưng cơ hội không chờ đợi bộ máy hành chính "họp hành" cho xong.
Ông nhấn mạnh: "Trong cuộc đua thu hút đầu tư, nước nào quyết định và hành động hôm nay sẽ gặt hái thành quả ngày mai. Nếu chậm chân, một ngày nào đó chúng ta sẽ nhận ra cơ hội đã thuộc về nơi khác – và thứ mất đi cuối cùng có thể chính là tương lai của thế hệ con em chúng ta".
Nguồn: soha.vn