Trong lúc các ông lớn công nghệ toàn cầu đang cải tổ chuỗi giá trị và đổ tiền mạnh tay vào công nghệ, Việt Nam mình đang được "chấm điểm" là có đủ lợi thế để hứng làn sóng vốn ngon từ Mỹ đây. Theo đại diện Philip Morris International (PMI), thách thức lớn nhất của Việt Nam giờ không phải là thiếu tiềm năng hay thiếu người, mà là... cách mình xử lý data và biến data thành nền tảng đưa ra quyết định chính sách đó!
Từ data đến chính sách: Cần mindset mới nha!
Từ ngày 14-16/4/2026, hơn 120 đại diện từ 52 tập đoàn hàng đầu Hoa Kỳ đã ghé thăm và làm việc tại Việt Nam trong khuôn khổ Đoàn Doanh nghiệp Cấp cao do Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ-ASEAN (USABC) tổ chức. Đây là tín hiệu cho thấy các ông lớn đang rất tin tưởng vào triển vọng tăng trưởng dài hạn của chúng ta đấy!
Bên lề sự kiện, ông Ankur Modi - Phó Tổng giám đốc phụ trách khu vực Nam Á & Đông Dương của PMI đã có những chia sẻ khá thú vị với báo chí về cách Việt Nam tiếp cận khoa học, dữ liệu và cơ hội đầu tư trong bối cảnh các mô hình kinh doanh mới đang nổi lên chóng mặt trên toàn cầu.
Theo ông Ankur Modi, điểm then chốt của Việt Nam bây giờ không phải là thiếu thông tin, mà là cách mình đọc và xử lý thông tin đó. Ông nói rằng với sản phẩm thuốc lá không khói hiện nay có siêu nhiều tài liệu, dữ liệu khoa học từ khắp nơi trên thế giới luôn, như FDA Hoa Kỳ, Dịch vụ Y tế Quốc gia Vương quốc Anh (NHS), cơ quan y tế của Nhật Bản, Đức, Thụy Sĩ.
"Tất cả những dữ liệu này đều sẵn có rồi. Vấn đề là cần có người đọc, tổng hợp và đánh giá để thực sự nhìn thấy lợi ích mà các giải pháp không khói mang lại cho sức khỏe cộng đồng," ông Ankur Modi nhấn mạnh.
Từ góc nhìn này, đại diện PMI cho rằng Việt Nam hoàn toàn có thể chủ động hơn trong việc tham khảo kiến thức toàn cầu. Thay vì cứ dựa vào một nguồn tham khảo duy nhất, việc mở rộng tầm nhìn, học hỏi kinh nghiệm từ nhiều quốc gia sẽ giúp quá trình đánh giá trở nên toàn diện hơn nhiều, từ đó tạo nền móng vững chắc cho các quyết định quan trọng.
Ông Ankur Modi cũng chỉ ra rằng trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là dược phẩm, việc tham khảo các tiêu chuẩn quốc tế là chuyện bình thường. Tuy nhiên, với các mô hình mới, các sản phẩm công nghệ đổi mới, cách tiếp cận đôi khi lại thận trọng... hơi quá mức cần thiết. Điều này đòi hỏi cần có một hướng tiếp cận linh hoạt hơn, bắt kịp với tốc độ phát triển nhanh của khoa học và công nghệ.
Một điểm đáng chú ý khác theo ông Ankur Modi là Việt Nam không hề thiếu năng lực nghiên cứu đâu nhé! Đặc biệt khi các vấn đề quản lý các sản phẩm không khói, như thuốc lá nung nóng đã được chính phủ của hơn 106 quốc gia áp dụng trong đó có cả Mỹ, thì Việt Nam đủ data để tham khảo và điều chỉnh cho phù hợp với thực tế trong nước rồi. Thêm nữa, thực tế đã có những nghiên cứu trong nước được thực hiện, nhưng chưa được đưa vào trong quá trình đối thoại chính sách.
Sẵn sàng chia sẻ công nghệ, nâng tầm năng lực trong nước
Bên cạnh yếu tố khoa học, Việt Nam đang có nhiều lợi thế xịn sò như thị trường lớn, tốc độ tăng trưởng cao và lực lượng lao động trẻ đông đảo. Đây là những nền tảng để thu hút các dòng vốn đầu tư chất lượng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực gắn với công nghệ và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tuy nhiên, điều mà các nhà đầu tư quan tâm không chỉ là tiềm năng, mà còn là mức độ ổn định và khả năng dự báo của môi trường kinh doanh. "Đầu tư luôn gắn với timing. Khi cơ hội xuất hiện nhưng điều kiện chưa sẵn sàng, dòng vốn sẽ chạy sang chỗ khác liền," ông Ankur Modi nhận định.
Đây không phải chuyện riêng của một doanh nghiệp, mà là thực tế chung trong bối cảnh cạnh tranh khu vực đang ngày càng khốc liệt. Theo ông Ankur Modi, các doanh nghiệp FDI cần một khung pháp lý có tính dự báo được, minh bạch và rõ ràng. Đây là những yếu tố nền tảng thiết yếu mà nhà đầu tư nước ngoài tìm kiếm ở bất kỳ quốc gia nào.
Đáng chú ý, đại diện PMI cho biết, giá trị của đầu tư ngày nay không chỉ nằm ở tiền mà còn là công nghệ, dữ liệu và cách vận hành. Theo đó, đối với lĩnh vực thuốc lá không khói, các khoản đầu tư có thể lan rộng sang nhiều lĩnh vực, từ sản xuất, nghiên cứu – phát triển, hỗ trợ chống buôn lậu đến xây dựng nhà máy và nâng cao skill cho người lao động. Đây mới là những yếu tố giúp nền kinh tế nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu đó!
Đặc biệt, đại diện PMI cho biết doanh nghiệp này sẵn sàng mang đến toàn bộ công nghệ và khoa học đằng sau nhóm sản phẩm thuốc lá không khói trong việc hợp tác với Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam (Vinataba) và Việt Nam, nhằm cùng phát triển các mô hình sản xuất mới và nâng cao năng lực nội địa. Theo ông, đây không chỉ là câu chuyện hợp tác kinh doanh thông thường, mà là quá trình đồng hành lâu dài để đưa công nghệ, kỹ năng và hệ sinh thái sản xuất hiện đại vào Việt Nam.
Nhìn xa hơn, đại diện PMI cho rằng trong kỷ nguyên mới này, dữ liệu và khả năng phân tích dữ liệu sẽ trở thành nguồn tài nguyên quan trọng nhất. Những thông tin về hành vi tiêu dùng, xu hướng thị trường hay hiệu quả vận hành có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh cực lớn cho cả doanh nghiệp lẫn nền kinh tế.
"Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi để tham gia sâu hơn vào xu hướng này. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội, cần một cách tiếp cận cởi mở hơn với các mô hình mới, bao gồm việc đánh giá dựa trên cơ sở khoa học đối với các sản phẩm thuốc lá không khói thay thế thuốc lá truyền thống. Cùng đó, trong những lĩnh vực còn nhiều quan điểm khác nhau, việc tạo ra các diễn đàn thảo luận và trao đổi công khai về dữ liệu khoa học giữa các bên liên quan là rất cần thiết," ông Ankur Modi cho hay.
Trong khuôn khổ chuỗi hoạt động do USASEAN Business Council (USABC) và Đại sứ quán Mỹ tại Việt Nam tổ chức từ ngày 14–16/4/2026, tại các cuộc gặp với Thủ tướng Chính phủ Việt Nam, đại diện Philip Morris International (PMI) chia sẻ rằng tập đoàn này đã đầu tư hơn 16 tỷ USD (số tiền khủng luôn á! ) cho nghiên cứu và phát triển các sản phẩm thuốc lá không khói dựa trên bằng chứng khoa học. Các sản phẩm không khói đã được chính phủ của hơn 106 quốc gia áp dụng trong đó có cả Mỹ...
Nguồn: svvn.tienphong.vn