Ở phía chân trời xa xa, những kho chứa lúa và mái nhà máy xay xát cũ kỹ lấp lánh dưới ánh nắng chói chang. Giữa cánh đồng, mấy anh nông dân đang tập trung theo dõi chiếc máy gặt "ào ào" trút lúa vàng óng xuống thùng xe tải...
Cảnh tượng thoạt nhìn bình thường này lại mang ý nghĩa cực kỳ quan trọng cho an ninh lương thực của Cuba đó: Lúa đang được trồng lại trên những cánh đồng đã bỏ hoang từ lâu rồi nè!
Nhìn sản lượng lúa gạo Cuba cứ tuột dốc không phanh những năm gần đây, người Việt mình đã quyết tâm chung tay cùng Cuba viết tiếp câu chuyện "ấm no", đưa màu xanh trù phú trở lại quốc đảo vùng Caribe xinh đẹp này.
Cuba - Việt Nam: Tình hữu nghị "trổ bông kết trái" ngay trên những cánh đồng lúa
Ở huyện Yara thuộc tỉnh Granma, miền Đông Cuba, sự gắn bó nông nghiệp giữa hai nước đang "trổ bông kết trái" thật sự trên những cánh đồng lúa. Công nghệ, kỷ luật canh tác và kiến thức được chia sẻ đang cho thấy hiệu quả rõ rệt trong mô hình chuyển đổi sản xuất lúa gạo của Cuba.
Kinh nghiệm tích lũy, hạ tầng thủy lợi được nâng cấp cùng các dự án như "TB AGRI - Kết nối Việt Nam với Cuba" đang thúc đẩy sản lượng lúa gạo tại quốc đảo Caribe tăng vọt, tờ báo Granma thông tin cuối tháng 7/2026.
Tính đến giờ, tại tỉnh Granma đã có 160 ha lúa đầu tiên từ Dự án được gặt xong rồi đó. Ngay sau đó, quy trình mà nông dân địa phương gọi là "El doblaje" - tức là gặt xong lại gieo luôn không nghỉ - đang được áp dụng để tối ưu hóa việc sử dụng đất và tăng số vụ canh tác trong năm.
Đây là chiến dịch đầu tiên của Dự án, kết quả từ sự hợp tác giữa Cuba với Công ty TB AGRI (thuộc Thai Binh Corporation) của Việt Nam mình nha.
Nhờ Việt Nam, năng suất lúa gạo huyện Yara bùng nổ lên 7 tấn/ha
Để hiểu rõ tình hình ở Yara, phải xem bức tranh toàn cảnh về sản lượng lúa gạo quốc gia đã.
Theo bài báo "Kỳ vọng về sản lượng lúa gạo ở Cuba là gì?" đăng trên báo Granma tháng 3/2025, nhu cầu hàng năm của Cuba ước tính khoảng 700.000 tấn. Nhưng mà năng suất đã giảm mạnh từ 4 tấn/ha năm 2018 xuống chỉ còn 1,7 tấn/ha năm 2024 thôi (sốc không nè ).
Mặc dù năng suất trung bình toàn quốc chỉ đạt hơn 2 tấn/ha vào năm 2025, nhưng tại Yara sau khi hợp tác với Việt Nam, năng suất trung bình đạt 7 tấn/ha luôn, và còn kỳ vọng cao hơn nữa ở những khu vực trồng giống.
Con số này không chỉ vượt xa mức trung bình toàn quốc mà còn vượt cả mức 5,8 tấn/ha được ghi nhận tại Granma - tỉnh dẫn đầu về sản lượng lúa gạo cả Cuba đấy nhé.
Bước tiến vượt bậc này khẳng định tầm quan trọng của Dự án và chứng minh rằng, với công nghệ, nguồn lực và quản lý đúng đắn, hoàn toàn có thể đảo ngược tình trạng năng suất lúa thấp ở Cuba.
Máy gặt chạy "xịn sò", chưa đầy 5 phút đã đầy khoang
Sau 110 ngày kể từ khi xuống giống, những cánh đồng đầu tiên tại Yara cho thấy sự đồng đều rõ rệt về chiều cao cây, độ sạch cỏ dại và sức sống của cả ruộng lúa.
Khi đội ngũ chuyên gia tiến hành đánh giá chất lượng hạt, kết quả đạt mức phân loại cao nhất theo thang chuyên môn - tín hiệu cho thấy kỷ luật kỹ thuật được tuân thủ nghiêm ngặt từ đầu đến cuối luôn.
Điều gây ấn tượng đầu tiên là sự ăn khớp trong vận hành máy móc. Trên các diện tích đang canh tác, những chiếc máy gặt đập làm việc theo trình tự đồng bộ, mỗi chu kỳ đổ đầy khoang chứa chỉ mất hơn 5 phút thôi.
Nhịp độ này không chỉ giúp rút ngắn thời gian thu hoạch mà còn giảm thiểu hao hụt sau gặt - một vấn đề khiến sản lượng lúa thực tế của Cuba trong nhiều năm qua luôn thấp hơn tiềm năng thực sự trên đồng ruộng.
Không chỉ là chuyện năng suất trước mắt đâu nha
Báo Granma nhấn mạnh rằng ý nghĩa của vụ mùa này không chỉ dừng ở những con số thu hoạch tức thời, mà quan trọng hơn, nó chứng minh tính khả thi của việc kết hợp kỷ luật canh tác kiểu châu Á với kinh nghiệm bản địa của nông dân Cuba - giữa công nghệ hiện đại và tính bền vững môi trường, giữa mục tiêu năng suất cao và sự tôn trọng hệ sinh thái canh tác vốn có.
Dự án tại Yara mang tên "TB Agri – Kết nối Việt Nam với Cuba" là sự hợp tác giữa Thai Binh Corporation của Việt Nam, vốn đã có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực thương mại tại Cuba, với doanh nghiệp lúa gạo địa phương thuộc tỉnh Granma.
Đây không phải lần đầu tiên mô hình hợp tác kiểu này được triển khai đâu. Trước đó, một dự án tương tự đã được thực hiện tại tỉnh Pinar del Río, nơi phía Việt Nam đưa chuyên gia, giống lúa lai năng suất cao (như giống CT-16, được đánh giá cho năng suất cao và kháng sâu bệnh tốt), cùng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và máy móc nông nghiệp sang hỗ trợ trực tiếp cho nông dân Cuba.
Theo kế hoạch công bố, dự án ở Granma hiện mới ở giai đoạn khởi động với 160 ha, nhưng dự kiến sẽ mở rộng lên tới khoảng 25.000 ha trong tương lai, với thời hạn hợp tác kéo dài tới 25 năm luôn. Mục tiêu trước mắt là phục vụ nhu cầu tiêu dùng nội địa của Cuba; giai đoạn sau thì hướng tới việc kết nối với thị trường xuất khẩu quốc tế.
Vì sao hợp tác này quan trọng với Cuba lúc này?
Trong nhiều năm qua, ngành sản xuất lúa gạo của Cuba gặp nhiều khó khăn, khiến nước này phải phụ thuộc lớn vào nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước, một phần do thiếu vật tư nông nghiệp, thiết bị lạc hậu và hạ tầng thủy lợi xuống cấp ở nhiều vùng trồng lúa truyền thống.
Trong bối cảnh đó, sự hỗ trợ về giống, kỹ thuật canh tác và máy móc từ phía Việt Nam, quốc gia vốn có bề dày kinh nghiệm và năng suất lúa gạo thuộc hàng cao trên thế giới, được nhìn nhận là một trong những giải pháp thiết thực giúp Cuba từng bước phục hồi sản lượng.
Nguồn: soha.vn