Nhắc đến viện dưỡng lão là nhiều người nghĩ ngay đến những nơi xa xôi, ông bà phải ở luôn không về được. Nhưng giờ ở Thượng Hải (Trung Quốc), câu chuyện đang "khác xưa" rồi nha!
Tại khu Vạn Lý, quận Phổ Đà, các trung tâm chăm sóc ban ngày được bố trí ngay dưới chân tòa nhà hoặc trong khu phố luôn, phục vụ trực tiếp cư dân xung quanh. Theo danh mục dịch vụ công bố trên cổng thông tin chính quyền Thượng Hải, khu vực này có nhiều điểm chăm sóc ban ngày cho người cao tuổi, như các trung tâm tại đường Xincun và Wuwei East Road. Có thể thấy mô hình này đã được triển khai theo dạng mạng lưới rồi chứ không phải thử nghiệm đơn lẻ nữa đâu!
Không gian bên trong các trung tâm thường không quá lớn, chỉ phục vụ khoảng 20–30 người mỗi ngày thôi, nhưng được bố trí đầy đủ khu sinh hoạt, ăn uống, nghỉ ngơi và phục hồi chức năng cơ bản. Nhiều người nhận xét đây giống một "câu lạc bộ chăm sóc sức khỏe" hơn là viện dưỡng lão truyền thống á
Sáng đi chiều về - Vẫn được chăm sóc đầy đủ
Điểm khác biệt lớn nhất của mô hình này nằm ở cách vận hành nè. Thay vì ở lại lâu dài, ông bà chỉ đến trung tâm vào ban ngày rồi trở về nhà vào buổi chiều.
Theo phản ánh của Shanghai Observer (Jiefang Daily), một trung tâm tại khu Vạn Lý hiện hoạt động từ khoảng 9h sáng đến 16h30 chiều. Người cao tuổi được gia đình đưa tới hoặc sử dụng dịch vụ xe đưa đón, sau đó tham gia các hoạt động theo lịch cố định.
Một ngày tại đây thường bắt đầu bằng vận động nhẹ như thái cực quyền (xịn sò nha!), tiếp đó là các hoạt động giao lưu, trò chơi hoặc sinh hoạt tập thể. Buổi trưa, trung tâm cung cấp suất ăn dinh dưỡng và khu nghỉ trưa. Buổi chiều dành cho các hoạt động phục hồi nhẹ, theo dõi sức khỏe hoặc sinh hoạt tự do trước khi về nhà.
Không chỉ dừng lại ở hình thức gửi theo ngày, các trung tâm còn cung cấp dịch vụ linh hoạt hơn như đăng ký theo ca sáng – chiều, hoặc dịch vụ "trông sớm – trông muộn" dành cho gia đình bận rộn (nghe quen quen kiểu trường mầm non luôn ). Ngoài ra, nhiều nơi còn có các dịch vụ đi kèm như hỗ trợ tắm, nhắc uống thuốc, đo huyết áp và các hoạt động giao tiếp xã hội nhằm giảm cảm giác cô đơn cho người cao tuổi.
Chi phí "mềm" đến bất ngờ - Chỉ 100k/ngày
Một trong những yếu tố khiến mô hình này nhanh chóng được đón nhận là chi phí tương đối "mềm" luôn.
Theo Shanghai Observer, mức phí chăm sóc ban ngày cơ bản tại một trung tâm ở khu Vạn Lý chỉ từ khoảng 30 NDT/ngày (tương đương hơn 100.000 đồng). Nếu sử dụng thêm bữa trưa, tổng chi phí khoảng 44 NDT/ngày, tức khoảng 150.000 đồng.
So với chi phí tại các viện dưỡng lão nội trú thì con số này thấp hơn đáng kể nha! Không những vậy, chính quyền địa phương còn áp dụng chính sách trợ giá cho một số nhóm người cao tuổi. Bài báo cho biết, nhiều dịch vụ có thể được hỗ trợ tới khoảng 60%, giúp giảm đáng kể gánh nặng tài chính cho gia đình.
Đây cũng là lý do khiến mô hình chăm sóc ban ngày phát triển nhanh tại các đô thị lớn, nơi nhu cầu chăm sóc người cao tuổi ngày càng tăng nhưng không phải gia đình nào cũng sẵn sàng cho việc gửi người thân vào viện dưỡng lão toàn thời gian.
Không chỉ "trông giữ" mà còn chăm sóc toàn diện
Điểm đáng chú ý là các trung tâm này không hoạt động độc lập mà nằm trong hệ thống chăm sóc liên kết. Ngoài dịch vụ ban ngày, nhiều nơi còn kết nối với chăm sóc tại nhà, hỗ trợ khám bệnh, lấy thuốc hoặc xử lý các tình huống khẩn cấp.
Theo quy định về dịch vụ chăm sóc người cao tuổi trong cộng đồng của Thượng Hải, các cơ sở dạng này được phép cung cấp nhiều hạng mục như chăm sóc cơ bản, phục hồi chức năng, hỗ trợ tinh thần và tổ chức hoạt động văn hóa, giải trí.
Điều này cho thấy mô hình không chỉ dừng lại ở việc "trông giữ", mà đang hướng tới một hệ sinh thái chăm sóc toàn diện nhưng vẫn giữ được yếu tố quan trọng: người cao tuổi không phải rời khỏi môi trường sống quen thuộc.
Bài học cho Việt Nam trong bối cảnh già hóa dân số
Trong bối cảnh nhiều quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam, đang bước vào giai đoạn già hóa dân số, bài toán chăm sóc người cao tuổi ngày càng trở nên rõ rệt. Tuy nhiên, không phải ai cũng muốn hoặc sẵn sàng chuyển vào viện dưỡng lão.
Mô hình "đi trong ngày, chăm sóc rồi trở về nhà" như tại Thượng Hải vì thế được xem là một giải pháp trung gian, vừa giảm áp lực cho gia đình, vừa giữ được sự gắn kết quen thuộc với không gian sống.
Nguồn: soha.vn