Từng lập chiến công bắn rơi 6 máy bay Mỹ và được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 27 tuổi, Trung tướng Nguyễn Đức Soát sau này tiếp tục đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng, trong đó có cương vị Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân.
Trung tướng Nguyễn Đức Soát và 6 chiến công trên bầu trời
Trong lịch sử Không quân nhân dân Việt Nam, Trung tướng Nguyễn Đức Soát là một trong những phi công tiêm kích có thành tích chiến đấu xịn sò nhất. Ông trực tiếp bắn rơi 6 máy bay Mỹ, trong đó có 5 chiếc chỉ trong khoảng thời gian từ tháng 5 đến tháng 10/1972 thôi nha!
Nguyễn Đức Soát sinh ngày 24/6/1946 tại xã Nam Phong, huyện Phú Xuyên, tỉnh Hà Tây (cũ), nay thuộc TP Hà Nội. Ông nhập ngũ ngày 4/7/1965 và chỉ 23 ngày sau đã lên đường sang Liên Xô học lái máy bay chiến đấu - tốc độ thần sầu luôn!
Năm 1968, sau khi hoàn thành khóa đào tạo tại Liên Xô, ông trở về nước, được biên chế vào lực lượng không quân chiến đấu và trực tiếp điều khiển máy bay tiêm kích MiG-21 tham gia nhiệm vụ bảo vệ bầu trời miền Bắc.
Chiến công đầu tiên của phi công trẻ được ghi nhận ngày 13/3/1969, khi ông bắn hạ một máy bay trinh sát không người lái của Mỹ tại khu vực phía Bắc Phủ Lý.
Bước sang năm 1972, khi Mỹ gia tăng các cuộc tập kích đường không vào miền Bắc, ông Nguyễn Đức Soát liên tiếp tham gia những trận không chiến với máy bay đối phương. Ngày 23/5/1972, trong chuyến xuất kích từ sân bay Gia Lâm để bảo vệ khu vực Nam Định, ông bắn hạ một chiếc A-7B của Hải quân Mỹ. Theo lời kể của ông, toàn bộ chuyến bay, từ lúc cất cánh đến khi hạ cánh, chỉ kéo dài khoảng 15 phút - nhanh gọn lẹ vậy đó!
Ngày 24/6/1972, đúng dịp sinh nhật lần thứ 26 (sinh nhật epic moment nè), ông Nguyễn Đức Soát cùng đồng đội Ngô Duy Thư xuất kích đánh chặn đội hình gồm 24 máy bay F-4 của Mỹ đang thực hiện nhiệm vụ ném bom Thái Nguyên. Trong trận không chiến, ông bắn rơi một chiếc F-4E do hai phi công Mỹ David B. Grant và William David Beekman điều khiển. Đồng đội Ngô Duy Thư cũng bắn hạ một máy bay F-4 khác. Cuộc tiến công khiến đội hình máy bay Mỹ phải rút lui, không thể ném bom xuống mục tiêu.
Ba ngày sau, ngày 27/6/1972, ông Nguyễn Đức Soát tiếp tục sử dụng tên lửa R-3 bắn hạ một chiếc F-4E. Hai phi công Mỹ trên máy bay nhảy dù và bị bắt.
Ngày 26/8/1972, ông tiếp tục lập công khi bắn rơi một chiếc F-4J thuộc lực lượng Thủy quân lục chiến Mỹ.
Chiến công thứ sáu diễn ra ngày 12/10/1972. Trong điều kiện thời tiết xấu, ông Nguyễn Đức Soát cùng phi công Nguyễn Tiến Sâm xuất kích đánh chặn đội hình máy bay Mỹ. Sau khi tiếp cận và phát hiện đối phương hoạt động phía dưới, hai phi công tổ chức công kích. Nguyễn Đức Soát bắn hạ một chiếc F-4E, nâng tổng số máy bay Mỹ bị ông bắn rơi lên 6 chiếc.
Với thành tích này, ông Nguyễn Đức Soát trở thành một trong những phi công tiêm kích Việt Nam đạt cấp độ Át (Ace) – danh xưng dành cho những phi công có từ 5 chiến công không chiến được ghi nhận trở lên. Nghe đã "xịn" chưa các bạn ơi!
Được phong Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ở tuổi 27
Sau khi trở về nước năm 1968, ông Nguyễn Đức Soát công tác tại Trung đoàn Không quân 921, trực tiếp tham gia huấn luyện, trực chiến và đánh chặn máy bay Mỹ. Sau đó, ông đảm nhiệm cương vị Đại đội trưởng Đại đội 3, Trung đoàn Không quân tiêm kích 927.
Trong cuộc tập kích đường không chiến lược của Mỹ vào Hà Nội, Hải Phòng và một số địa phương miền Bắc tháng 12/1972, Nguyễn Đức Soát tiếp tục tham gia chiến đấu. Thời điểm này, nhiều sân bay của Việt Nam bị đánh phá, đường băng và các công trình phục vụ hoạt động bay chịu thiệt hại nặng nề, gây khó khăn cho việc tổ chức xuất kích.
Theo lời kể của ông, có thời điểm phi công phải sử dụng những đoạn đường lăn rộng khoảng 16 m để cất cánh, trong khi hai bên là các hố bom. Chỉ một sai lệch nhỏ trong quá trình điều khiển cũng có thể dẫn đến tai nạn - tưởng tượng mà run luôn á! Dù vậy, nhiệm vụ đánh chặn máy bay Mỹ vẫn được duy trì nhằm bảo vệ các mục tiêu trọng yếu, trong đó có những trận địa tên lửa phòng không.
Ngày 22/12/1972, trên cương vị Đại đội trưởng Đại đội 3, ông Nguyễn Đức Soát là người đầu tiên trong đơn vị cất cánh thực hiện nhiệm vụ chiến đấu. Ông cùng đồng đội đối đầu với đội hình gồm 16 máy bay F-4 của Mỹ.
Theo lời kể của ông Nguyễn Đức Soát, trong 12 ngày đêm cuối tháng 12/1972, Đại đội 3 do ông chỉ huy đã bắn rơi 5 máy bay Mỹ, trong đó có một chiếc B-52. Những chiến công này góp phần vào thắng lợi của quân và dân miền Bắc trong cuộc chiến đấu chống cuộc tập kích đường không chiến lược, làm nên chiến thắng "Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không".
Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, năm 1973, ông Nguyễn Đức Soát được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 27 tuổi - cực kỳ trẻ và tài năng!
Từ phi công chiến đấu đến Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân
Sau khi đất nước thống nhất, ông Nguyễn Đức Soát tiếp tục phục vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam, chuyển từ nhiệm vụ trực tiếp chiến đấu sang công tác huấn luyện, chỉ huy và xây dựng lực lượng không quân.
Để nâng cao trình độ chuyên môn và năng lực chỉ huy, từ năm 1977 đến năm 1980, ông được đào tạo tại Học viện Chỉ huy Tham mưu Không quân mang tên Gagarin ở Liên Xô. Giai đoạn 1982–1984, ông tiếp tục học tại Học viện Chỉ huy Tham mưu cấp chiến lược mang tên Voroshilov - học hành suốt luôn nha!
Trong quá trình công tác, tướng Nguyễn Đức Soát lần lượt đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng, từ chỉ huy các đơn vị không quân đến Tư lệnh Quân chủng Không quân, Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân và Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam.
Ông được phong quân hàm Thiếu tướng năm 1994 và Trung tướng năm 1999 (lúc này ông 53 tuổi). Từ một phi công trực tiếp tham gia những trận không chiến ác liệt trong kháng chiến chống Mỹ, ông Nguyễn Đức Soát tiếp tục trưởng thành qua nhiều vị trí chỉ huy, góp phần vào quá trình xây dựng và phát triển lực lượng phòng không - không quân Việt Nam.
Nguồn: techz.vn