GAU-8/A Avenger là khẩu pháo hàng không khủng nhất thế giới từng được gắn lên máy bay chiến đấu luôn các bro ạ
Bối cảnh: Chương trình A-X và những yêu cầu cực căng
Năm 1966, Không quân Mỹ bắt đầu Chương trình Máy bay cường kích thử nghiệm (Attack - eXperimental/A-X). Đến 6/3/1967, họ gửi đề xuất cho tận 21 nhà thầu quốc phòng, mục tiêu là thiết kế một em máy bay cường kích vừa ngon vừa rẻ
Năm 1969, Bộ trưởng Không quân mời Pierre Sprey viết specs chi tiết cho chương trình A-X. Việc Sprey tham gia được giữ bí mật lắm luôn, vì trước đó ông là thành viên của dự án F-X.
Sprey đã ngồi tâm sự với các phi công lái A-1 Skyraider đang chiến đấu tại Việt Nam và phân tích kỹ xem máy bay cường kích thế hệ mới cần gì. Danh sách yêu cầu dài tè le:
Hiệu suất bay phải xịn:
• Bay được với tải trọng vũ khí tương tự A-1, tốc độ tối thiểu 600 km/h, còn khi mang đồ đầy ắp thì bay 450 km/h
• Cơ động tốt ở độ cao thấp, vòng rẽ nhỏ gọn, bay trong điều kiện tầm nhìn kém vẫn không bị mất dấu mục tiêu
Vận hành dễ dàng:
• Cất cánh từ đường băng có hoặc không chuẩn bị trước đều được, kể cả sân bay dã chiến
• Giá thành phải rẻ hơn tiêm kích
• Bảo dưỡng không cần cơ sở vật chất cao siêu
Sống sót là trên hết:
• Gắn giáp ở buồng lái và chỗ quan trọng để bảo vệ phi công và hệ thống máy bay khỏi đạn phòng không
• Nghiên cứu cách lắp đặt giáp, thùng nhiên liệu, hệ thống thủy lực, điện tử để tối ưu khả năng sống sót
Drama động cơ căng đét
Động cơ là vấn đề đau đầu lắm nha! Ban đầu họ muốn dùng động cơ turbine phản lực phân luồng tỷ lệ thấp (low-bypass ratio).
Nhưng mà các động cơ loại này đang có như Pratt & Whitney TF30 hay Roll & Royce/Allison TF41 lại ngốn xăng kinh khủng, máy bay sẽ không bay lâu được như A-1. Vậy nên họ nghĩ đến động cơ turbine cánh quạt.
Thế nhưng động cơ turbine cánh quạt cũng có vấn đề: muốn sống sót phải lắp 2 động cơ, mà lắp 2 động cơ cánh quạt để cất cánh quãng ngắn thì cần lá cánh quạt to tướng, ảnh hưởng đến thiết kế và thao diễn máy bay
Northrop đề xuất kiểu thiết kế động cơ của Learfan: 1 cánh quạt nhưng có 2 động cơ điều khiển qua 2 trục đẩy. Nhưng design này vẫn fail vì nếu cánh quạt hỏng thì máy bay rơi luôn chứ không chơi!
Plot twist: Yêu cầu chống tăng xuất hiện
Giai đoạn 1967-1968, khi Bắc Việt Nam bắt đầu dùng xe tăng chống lại bộ binh Mỹ, yêu cầu mới được thêm vào chương trình A-X: phải chống tăng được!
Năm 1967, người Mỹ học được bài học khi thấy Israel xóa sổ hàng tá xe tăng Ai Cập bằng pháo 30 mm DEFA gắn trên máy bay Dassault Mystère B2. Họ còn nghiên cứu chiến thuật chống tăng của phi công huyền thoại Đức Hans-Ulrich Rudel khi dùng máy bay Ju-87G Stuka trong Thế chiến 2.
Người Mỹ muốn trang bị một khẩu pháo nòng xoay 30 mm với tốc độ bắn cao và sơ tốc đầu nòng khủng cho A-X để xuyên thủng các loại xe tăng lúc đó (đặc biệt là T-54/55 của Liên Xô).
Lý do? Vì trên xe tăng, giáp ở 2 bên hông, phía sau và trên nóc tháp pháo mỏng lắm. Máy bay bay trên đầu, trang bị pháo 30 mm sẽ dễ dàng tấn công vào các điểm yếu này
Ngoài ra, pháo chống tăng rẻ hơn nhiều so với bom hay tên lửa, giúp máy bay diệt nhiều xe tăng hơn và hoạt động lâu hơn trên chiến trường nhờ cơ số đạn mang theo nhiều hơn.
Cuối cùng thì specs cũng xong
Sau 4 năm thảo luận kể từ khi chương trình A-X ra đời, bản yêu cầu cuối cùng đã có:
• Trọng lượng máy bay: khoảng 15 tấn
• Giá thành: 1 triệu USD/chiếc
Vấn đề động cơ cũng được giải quyết khi động cơ turbine phản lực phân luồng tỷ lệ cao (high-bypass ratio) ra đời, có nhiều ưu điểm hơn cả hai loại kia.
Không có cánh quạt nên động cơ nằm gần trung tâm máy bay hơn, giải quyết được vấn đề bất đối xứng. Loại động cơ này dễ lắp đặt, bảo dưỡng hơn, tín hiệu nhiệt thấp và tiếng động không to như các loại khác. Perfect!
Cuộc đấu thầu bắt đầu
Ngày 7/5/1970, bản yêu cầu chính thức được gửi tới 12 công ty tham dự cuộc đấu thầu. Công ty thắng sẽ nhận hợp đồng sản xuất 600 máy bay với giá 1,4 triệu USD/chiếc (giá năm 1970).
Yêu cầu cụ thể:
• Tốc độ thao diễn: 650-720 km/h
• Quãng đường cất cánh: 1,2 km với tải trọng vũ khí tối đa 7,2 tấn
• Động cơ turbine phản lực phân luồng tỷ lệ cao với lực đẩy 3-4,5 tấn
• Nhiên liệu đủ bay với bán kính chiến đấu 460 km, hoạt động 2 giờ cùng 4,3 tấn vũ khí và 1.350 viên đạn
• Cơ động tốt ở độ cao 300m, hoạt động hiệu quả trong điều kiện tầm nhìn dưới 2km
Các công ty tham gia: Boeing Vertol, Cessna, Fairchild-Republic, General Dynamics, Lockheed và Northrop. Các công ty từ chối: Beech, Bell, Grumman, Ling-Temco-Vought, McDonnell Douglas và North American.
Chương trình phát triển pháo GAU-8/A - The Beast
Đồng thời với chương trình A-X, Không quân muốn có khẩu pháo 30 mm với tốc độ bắn 4.000 viên/phút. Pháo nòng xoay (hay còn gọi là pháo Gatling) có thể đáp ứng nhu cầu này.
Mặc dù dùng để diệt tăng nhưng nó không to như pháo thời Thế chiến 2 nhờ sử dụng động năng của viên đạn để diệt mục tiêu.
Sơ tốc đầu nòng lên tới 1.000m/s, nó sẽ là pháo hàng không khủng nhất từng được gắn lên máy bay! General American Transportation, General Electrics, Hughes và Philco-Ford đã nộp đơn đấu thầu phát triển khẩu pháo này
(Còn tiếp nha các bro...)
Nguồn: soha.vn