KunDethuong5475
New member
Bạn có biết không, Nhật Bản là quốc gia duy nhất ở Đông Á không ăn Tết âm lịch như các nước láng giềng đâu! Trong khi mình, Hàn Quốc hay Trung Quốc đều náo nhiệt với Tết cổ truyền thì xứ sở hoa anh đào lại có một cách đón năm mới hoàn toàn khác biệt. Cùng khám phá lý do tại sao nhé!
Nguồn gốc Tết truyền thống của Nhật Bản
Khác hẳn đa số các nước châu Á, người Nhật theo Thần Đạo và họ đón một cái Tết có tên Oshogatsu (Tết truyền thống). Theo tín ngưỡng của họ, cứ mỗi đầu năm mới sẽ có vị thần tên Toshigami-sama ghé thăm từng nhà để mang đến may mắn, tài lộc và sinh khí cho cả năm. Năm mới của người Nhật chính là để tổ chức cho vị thần này luôn!
Ngày xưa, người Nhật cũng dùng âm lịch của Trung Quốc để làm mốc đón Tết cổ truyền. Từ khoảng 1844 đến 1872, họ tổ chức đón Tết theo lịch Thiên Bảo. Nhưng rồi đến một ngày, chính phủ Nhật Bản đã "chơi lớn" - sửa ngày 03 tháng 12 năm 1872 (năm Minh Trị thứ 5) thành ngày 1 tháng 1 năm 1873 (năm Minh Trị thứ 6). Từ đó, người dân phải thay đổi tất cả các lễ hội đón năm mới theo lịch dương của châu Âu luôn.
Lý do đằng sau sự thay đổi này là gì?
Có 2 lý do chính khiến Nhật Bản "đổi đời" như vậy đó các bạn!
Thứ nhất, trước năm 1946, chính phủ Nhật Bản nắm độc quyền việc chọn lịch quốc gia. Mỗi lần lịch mới được quyết định, toàn dân Nhật buộc phải nghe theo. Dù Toshigami-sama là vị thần linh thiêng trong tín ngưỡng nhưng mà... thần cũng không thể chống lại quyết định của chính phủ được
Thứ hai là lý do về kinh tế nha! Việc đổi thời điểm Tết về dương lịch giúp Nhật Bản tiết kiệm được khoản lương tháng thứ 13 cho công chức, vì tính theo lịch cũ thì năm Minh Trị thứ 6 có tháng nhuận. Đồng thời, giảm được số ngày nghỉ, tăng sản xuất để phát triển đất nước. Tính toán cực kỳ tinh tế!
Còn một lý do nữa phải kể đến - đó là tầm nhìn phát triển của người Nhật. Vào thế kỷ 19, khi chứng kiến chiếc tàu màu đen của hải quân Mỹ ghé thăm cảng Uraga vào tháng 7/1853, người Nhật nhận ra các nước phương Tây đã phát triển vượt bậc so với châu Á. Họ phải thay đổi nếu muốn đuổi kịp phương Tây và đứng trong hàng ngũ các nước đang phát triển. Đó là lý do họ ký Hiệp ước Hữu nghị và Thương Mại Nhật Bản – Hoa Kỳ 1858 và mở rộng ảnh hưởng lên nhiều khu vực.
Nhờ đón Tết kiểu mới mà các công ty kinh doanh gặp nhiều thuận lợi hơn khi quyết toán tài chính cả năm. Vì ngày đầu năm mới luôn được cố định thay vì thay đổi theo từng năm với Tết âm lịch - điều này khiến các công ty chủ động hơn nhiều trong kinh doanh.
Tuy nhiên, dù hầu hết người Nhật bây giờ không còn đón Tết cổ truyền, nhưng ở một số khu vực như Kago, Okinawa, Amami, người dân vẫn duy trì phong tục đón Tết theo lịch âm đấy!
Cách người Nhật đón Tết ngày nay
Dù theo lịch phương Tây nhưng Tết ở Nhật vẫn đậm chất truyền thống nha! Những ngày giáp Tết, người dân tấp nập sắm sửa đồ dùng và dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ để đón thần Toshigami-sama.
Có điều thú vị là người Nhật thường dọn nhà vào ngày 28 hoặc 30, tránh ngày 29 vì trong tiếng Nhật phát âm gần giống với "hai lần đau" - kiêng cữ ngay từ đầu năm luôn! Mọi nhà đều trang trí cây tùng trước cửa vì theo tín ngưỡng, vị thần Toshigami-sama sẽ hạ giới và trú ẩn trong các thân cây này.
Ở trên các khung cửa, họ trang trí nhiều vật phẩm mang ý nghĩa khác nhau: đồ bằng lá màu trắng (sự trinh bạch), quả quýt (sự thịnh vượng), thừng bện bằng cỏ (cầu tài lộc), dải giấy trắng (xua đuổi tà ma). Cầu kỳ và ý nghĩa vô cùng!
Về món ăn Tết, người Nhật thường nấu bánh Tết vào 28 hoặc 30. Đi cùng là các món như rau khoai sọ (đẩy trừ tà khí), cà rốt (sự hòa thuận trong gia đình), rễ cây ngưu bàng, trứng cá, khoai lang, hạt dẻ... Mỗi món đều mang ý nghĩa cầu mong mọi điều tốt lành cho năm mới.
Đêm 30 Tết, cả gia đình cùng ăn bữa tất niên thân mật. Đến thời khắc giao thừa, các ngôi chùa sẽ đánh 108 hồi chuông vì họ tin điều này giúp xua đuổi 108 con quỷ sứ. Chủ gia đình đọc lời chúc mừng năm mới rồi mọi người cùng ăn bánh Tết và uống rượu. Vị thần Toshigami-sama được tin là sẽ truyền sinh khí vào chiếc bánh Tết, nên sau khi cúng, bánh được chia cho các thành viên cùng ăn.
Với người Nhật, xuất hành đầu năm là việc cực kỳ quan trọng, thường ưu tiên đi lễ chùa cầu may. Họ chọn ngôi chùa theo hướng tốt của năm đó. Khi vào chùa phải rửa tay, súc miệng rồi mới được hành lễ.
Trong ba ngày Tết, họ đi chúc Tết cấp trên, bạn bè và họ hàng thân thích. Theo truyền thống, trước cổng mỗi gia đình có một cuốn sổ và cây bút để người đến chúc Tết ghi lại thông tin - ý nghĩa như là đã đến thăm nhà vậy. Cool phết ha!
Tục lì xì cho trẻ em vẫn được giữ nguyên như các nước châu Á khác nha. Đồng thời, người Nhật cũng rất chịu khó viết thiệp chúc mừng năm mới cho người thân và gửi trước năm mới 3-4 ngày để chuyển phát đến đúng mùng Một Tết.
Người Nhật muốn khôi phục Tết cổ truyền?
Theo một cuộc phỏng vấn gần đây, một số người dân Nhật Bản mong muốn khôi phục Tết cổ truyền. Lý do là theo dương lịch thì 1/1 là mùa xuân nhưng Nhật Bản thời điểm này vẫn còn rất lạnh. Nếu tổ chức theo âm lịch, mùa xuân sẽ đến đúng hẹn hơn nhiều!
Vào tháng hai hoa mận sẽ nở, tháng ba cả đất nước tràn ngập sắc xuân với hoa anh đào nở rộ. Đồng thời, việc khôi phục Tết cổ truyền sẽ làm tăng sức mạnh cộng đồng và đoàn kết người dân với nhau hơn nữa.
Nguồn: gamek.vn