Chuyện kết hôn và sinh con của thế hệ gen Z - millennials Việt Nam đang trở thành topic nóng hổi được bàn tán khắp mọi nơi. Từ family group đến các diễn đàn mạng xã hội, ai cũng thắc mắc: sao bây giờ các bạn trẻ lại "ế" lâu thế và sinh con ít đến vậy?
Thực tế cho thấy, xu hướng kết hôn muộn và có ít con đang ngày càng phổ biến trong giới trẻ Việt. Nếu như thế hệ ông bà, bố mẹ ngày xưa thường lập gia đình từ rất sớm và có nhiều con, thì giờ đây nhiều bạn trẻ đến 30 tuổi vẫn chưa nghĩ đến chuyện cưới xin.
**Áp lực kinh tế - "Ví không đủ dày" mới là vấn đề**
Một trong những lý do chính khiến người trẻ trì hoãn việc kết hôn chính là vấn đề tài chính. Chi phí sinh hoạt ngày càng cao, giá nhà đất "trên trời", trong khi mức lương của người mới đi làm thì còn khiêm tốn. Nhiều bạn trẻ chia sẻ rằng họ muốn có ổn định về kinh tế trước khi nghĩ đến chuyện cưới xin và sinh con.
"Giờ muốn nuôi một đứa con từ lúc sinh ra đến lúc trưởng thành tốn bao nhiêu tiền? Chưa kể chi phí giáo dục, y tế... Nghĩ mà stress!" - một bạn trẻ 28 tuổi tại Hà Nội chia sẻ.
**Theo đuổi sự nghiệp - "Bản thân còn chưa xong, làm sao lo được cho người khác"**
Thế hệ trẻ hiện nay có xu hướng ưu tiên phát triển bản thân và sự nghiệp hơn. Họ muốn khẳng định mình, đạt được những mục tiêu cá nhân trước khi nghĩ đến việc xây dựng gia đình. Đặc biệt với các bạn nữ, họ không còn bị ràng buộc bởi quan niệm "con gái phải lấy chồng sớm" như trước nữa.
Nhiều người trẻ cho rằng việc kết hôn và sinh con sẽ ảnh hưởng đến cơ hội thăng tiến trong công việc, nhất là với các chị em phụ nữ. Việc nghỉ thai sản, chăm sóc con nhỏ có thể khiến họ bị "tụt hậu" trong đường đua sự nghiệp.
**Thay đổi quan niệm về hôn nhân và gia đình**
Không như thế hệ trước, giới trẻ bây giờ có cái nhìn khác về hôn nhân. Họ không coi kết hôn là "nhiệm vụ bắt buộc" hay "áp lực xã hội" phải hoàn thành. Thay vào đó, hôn nhân được xem là sự lựa chọn cá nhân, chỉ nên thực hiện khi thực sự sẵn sàng cả về tinh thần lẫn vật chất.
"Mình không muốn kết hôn chỉ vì áp lực từ gia đình hay xã hội. Mình sẽ cưới khi thực sự tìm được người phù hợp và cả hai đều sẵn sàng" - một bạn nữ 29 tuổi tâm sự.
**Chi phí nuôi dạy con cái ngày càng cao**
Theo các chuyên gia, chi phí để nuôi một đứa trẻ từ khi sinh ra đến 18 tuổi ở Việt Nam hiện nay có thể lên đến hàng tỷ đồng, tùy thuộc vào mức sống của mỗi gia đình. Điều này khiến nhiều cặp vợ chồng trẻ cân nhắc kỹ về số lượng con cái họ muốn có.
Ngoài chi phí sinh hoạt cơ bản, việc đầu tư cho giáo dục con cái cũng là một khoản không nhỏ. Từ học phí, sách vở, đồ dùng học tập đến các lớp năng khiếu... tất cả đều đòi hỏi nguồn tài chính ổn định.
**Mong muốn có chất lượng cuộc sống tốt hơn**
Thế hệ trẻ ngày nay không chỉ muốn "có nhà, có xe, có con" mà còn muốn tận hưởng cuộc sống. Họ muốn có thời gian cho bản thân, du lịch, trải nghiệm những điều mới mẻ. Việc có nhiều con có thể khiến họ phải hy sinh những điều này.
"Mình không phải là không thích trẻ con, nhưng mình cũng muốn có thời gian cho bản thân và gia đình nhỏ của mình. Có 1-2 con để chăm sóc tốt còn hơn là có nhiều con mà không lo được chu toàn" - một người vợ trẻ chia sẻ.
**Nhà ở chật hẹp và điều kiện sống**
Ở các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, việc mua nhà là "giấc mơ xa vời" đối với nhiều cặp vợ chồng trẻ. Họ phải thuê nhà hoặc sống trong những căn hộ nhỏ hẹp. Điều kiện sống như vậy cũng là một yếu tố khiến họ cân nhắc về việc sinh con.
Không gian sống chật chội không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống mà còn tác động đến quyết định sinh con của các cặp vợ chồng trẻ.
**Áp lực từ công việc và cuộc sống**
Nhịp sống hiện đại với áp lực công việc cao, cạnh tranh gay gắt khiến nhiều người trẻ cảm thấy kiệt sức. Họ lo lắng không thể cân bằng được giữa công việc và gia đình, đặc biệt là khi có con nhỏ.
Thêm vào đó, việc thiếu hỗ trợ từ chính sách xã hội như chăm sóc trẻ em, nghỉ thai sản dài hạn... cũng khiến nhiều cặp vợ chồng trẻ phải suy nghĩ kỹ trước khi quyết định sinh con.
**Xu hướng toàn cầu và ảnh hưởng văn hóa**
Xu hướng kết hôn muộn và sinh ít con không chỉ diễn ra ở Việt Nam mà còn là hiện tượng chung ở nhiều quốc gia trên thế giới. Sự tiếp cận với văn hóa phương Tây, lối sống hiện đại cũng phần nào ảnh hưởng đến quan niệm của giới trẻ Việt.
**Những lo ngại về tương lai**
Dù xu hướng này có vẻ hợp lý từ góc độ cá nhân, nhưng nó cũng đặt ra những thách thức cho xã hội về lâu dài. Tỷ lệ sinh giảm có thể dẫn đến vấn đề già hóa dân số, thiếu hụt lao động trong tương lai.
Các chuyên gia cho rằng, để giải quyết vấn đề này, cần có sự thay đổi từ chính sách xã hội, hỗ trợ tốt hơn cho các gia đình trẻ về mặt kinh tế, nhà ở, chăm sóc trẻ em... Đồng thời, cũng cần thay đổi nhận thức xã hội về vai trò của phụ nữ và chia sẻ trách nhiệm nuôi dạy con cái.
Nguồn: tiin.vn