Dạo này lướt mạng xã hội, ai cũng sẽ bắt gặp trào lưu "đóng phí thành viên" ủng hộ nhân dân Cuba đang viral khắp nơi Khác hẳn với những lời kêu gọi quyên góp kiểu truyền thống, lần này giới trẻ hưởng ứng cực nhiệt tình và sáng tạo! Vậy "bí kíp" nào đã khiến Gen Z sẵn sàng mở ví một cách tự nguyện và còn vui vẻ khoe trên MXH?
Phóng viên Chuyên trang Sinh Viên Việt Nam, Báo Tiền Phong đã có buổi trò chuyện với Thạc sĩ Phạm Thị Thu Hương - Giám đốc Truyền thông Tổ chức Khoa học và Chuyên gia Việt Nam toàn cầu (AVSE Global - Pháp); Giảng viên Digital Marketing, FPT Polyschool Đồng Nai để giải mã hiện tượng này!
Thưa chị Thu Hương, các chiến dịch quyên góp truyền thống giờ khó "chạm tim" Gen Z lắm rồi. Vậy cách tiếp cận "thu phí thành viên" lần này đã "chơi chiêu" gì mà viral đến thế?
Câu hỏi này hay lắm luôn! Nếu nhìn ở góc độ truyền thông, mình sẽ phân tích tâm lý Gen Z để hiểu tại sao "thu phí thành viên" lại "đánh đúng insight" hơn cách kêu gọi quyên góp thông thường.
Đầu tiên, cụm từ "thu phí thành viên" nghe nó khác hẳn "quyên góp" đúng không? Nó tạo cảm giác cam kết và đồng hành lâu dài. Khi các hội viên "chốt đơn" rồi thì họ sẽ có xu hướng gắn bó và chủ động tham gia các hoạt động nhiều hơn. Từ đó hình thành tinh thần "cùng xây – cùng hưởng" để phát triển bền vững.
Gen Z mình thì luôn muốn thấy được giá trị cá nhân trong tập thể, khẳng định bản sắc riêng nhưng vẫn phải hòa nhập được với cộng đồng. Chính vì thế, mô hình "thu phí thành viên" trong chiến dịch lần này thực sự là một chiêu thông minh vì nó hiểu đúng tâm lý giới trẻ thời đại số.
Thứ nhất, tạo cảm giác thuộc về cộng đồng - người trẻ không chỉ là người quyên góp mà trở thành "người trong cuộc" luôn. Mỗi "thành viên" sẽ cảm thấy có quyền lợi, trách nhiệm và chủ động đồng hành dài hạn với tập thể chứ không phải donate xong là xong.
Thứ hai, dễ biến thành trend và lan tỏa mạnh mẽ trên nền tảng số. Gen Z thích thể hiện và chia sẻ trên mạng xã hội mà! Việc trở thành "hội viên trung thành" - kiểu có bạn khoe đã đóng phí hội viên 20-30 năm luôn ấy - chính là content để chia sẻ và nhận tương tác tích cực. Biến hành động quyên góp thành một hành động trendy (chứ không chỉ là trách nhiệm) đã tạo hiệu ứng và trải nghiệm xã hội thú vị.
Cuối cùng, tạo giá trị bền vững chứ không chỉ "tham gia cho vui". Chương trình ủng hộ nhân dân Cuba được phát động trong 65 ngày, nhưng cách tiếp cận "thu phí thành viên" tạo được tính lặp lại và duy trì lâu dài. Thay vì quyên góp gắn với cảm xúc tức thời sau một sự kiện, người tham gia sẽ cảm thấy giá trị mình chia sẻ là thiết thực và giúp nghĩa tình Việt Nam - Cuba ngày càng vững bền.
Lần này các "admin" hội nhóm cũng chơi lớn đấy chị! Chị đánh giá thế nào về vai trò của những influencer này trong việc dẫn dắt dư luận?
Mình được học hỏi thêm nhiều về sự sáng tạo trong việc xây dựng và nắm bắt nội dung truyền thông của các "admin" các hội nhóm về trào lưu "thu phí thành viên" ủng hộ nhân dân Cuba này. Không phải ngẫu nhiên mà nội dung đó viral mạnh mẽ đến vậy đâu!
Nếu phân tích theo góc độ truyền thông, người tạo trend đã làm đủ các yếu tố tạo nên một nội dung hiệu quả. Bắt đầu từ việc tạo sự chú ý, thu hút (Attention) - vì sao bỗng nhiên thu phí thành viên khi trước giờ hội nhóm hoạt động miễn phí? Đến sự thích thú, quan tâm (Interest) khi số tài khoản và nội dung chuyển khoản lại là gửi đến Hội chữ thập đỏ Việt Nam cho chương trình ủng hộ Cuba. Đây là cú "twist" bất ngờ khiến thông điệp vừa sáng tạo vừa nhân văn. Cuối cùng là sự mong muốn dẫn đến hành động (Desire, Action) - mọi người hưởng ứng tích cực luôn.
Điều này cho thấy sức mạnh và vai trò ngày càng lớn của các admin đấy! Họ không chỉ là người quản lý cộng đồng mà còn trở thành người khởi xướng và tạo cảm hứng cho thành viên theo cách sáng tạo, gần gũi, hiệu quả.
Nhưng mà chị ơi, viral thì viral thật, nhưng có rủi ro gì không? Ví dụ như bị lừa đảo hay việc "trend-hóa" làm giảm ý nghĩa nhân văn của chiến dịch?
Bất kỳ trào lưu nào trên mạng xã hội, đặc biệt gắn với hoạt động thiện nguyện, đều có hai mặt. Bên cạnh hiệu quả lan tỏa và gây quỹ rõ rệt thì cũng sẽ có rủi ro tiềm ẩn. Nguy cơ bị lợi dụng để lừa đảo, giả mạo tài khoản, uy tín cộng đồng để trục lợi hay việc "trend-hóa" dễ chỉ trong nhất thời, rồi nhanh chóng bị lãng quên khi có trend mới.
Tuy nhiên ở góc nhìn tích cực, mình cho rằng mỗi cá nhân khi tiếp nhận thông tin, những xu hướng mới trên nền tảng truyền thông số cũng nên song song cập nhật, kiểm tra thông tin từ các kênh chính thống để đảm bảo tấm lòng đến đúng nơi đúng thời điểm. Còn các tổ chức xã hội cần xây dựng cơ chế đóng góp minh bạch, thuận tiện, rõ ràng để giữ được sự cân bằng giữa sự sáng tạo của truyền thông số và giá trị nhân văn cốt lõi.
Từ thành công của chiến dịch này, các chiến dịch khác có thể học được gì để thu hút người trẻ hiệu quả hơn chị?
Mình rất tin rằng bất kỳ sản phẩm, dịch vụ hay hoạt động cộng đồng nào nếu mang lại giá trị tốt đẹp, phục vụ dân sinh thì thông điệp được truyền tải bằng câu chuyện sẽ đủ sức lay động và có ý nghĩa sâu sắc để thu hút sự tham gia. Chiến dịch thu phí thành viên ủng hộ Cuba rõ ràng là ví dụ điển hình vì người tham gia cảm thấy tin cậy, thấy mình là một phần của cộng đồng, sẵn sàng chia sẻ nghĩa tình bằng hành động thiết thực. Lớn hơn là sự thúc đẩy tinh thần tương thân tương ái giúp lan tỏa hình ảnh Việt Nam hòa bình, năng động, vươn lên mạnh mẽ và sẵn sàng hợp tác, chung tay cùng cộng đồng quốc tế.
Vậy trào lưu này có phải dấu hiệu cho thấy người trẻ Việt Nam đang chuyển từ thụ động tiếp nhận sang chủ động tạo ra cách thể hiện độc đáo của riêng mình không chị?
Mình may mắn được hướng dẫn và giảng dạy rất nhiều sinh viên Gen Z và cảm nhận rõ các bạn rất chủ động, quan tâm lồng ghép giá trị Việt, các vấn đề xã hội qua các dự án học tập. Các bạn không chỉ đơn thuần là người tham gia mà còn trở thành người kiến tạo các hoạt động giàu tính nhân văn. Điểm đặc biệt là các bạn không ngại thử nghiệm hình thức mới, định hình cách tham gia hoạt động xã hội theo phong cách riêng, vừa sáng tạo vừa gắn kết cộng đồng.
Điển hình có thể thấy qua các "concert quốc gia" như chào mừng 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam 30/4 vừa qua và hướng tới hoạt động kỷ niệm 80 năm Quốc khánh 2/9 sắp tới. Trong những sự kiện trọng đại ấy, giới trẻ chính là lực lượng góp phần tạo nên bầu không khí sôi nổi, lan tỏa mạnh mẽ. Dù thể hiện cảm xúc theo cách hài hước, gần gũi trên mạng xã hội với nội dung đậm chất Gen Z, họ vẫn khơi dậy niềm tự hào dân tộc sâu sắc, lan tỏa tinh thần gắn kết thế hệ và tình yêu đất nước
"Hiện mình đang tham gia truyền thông các dự án phi lợi nhuận của AVSE Global – Tổ chức khoa học và chuyên gia Việt Nam toàn cầu quy tụ những chuyên gia và trí thức người Việt để thực hiện các chương trình hỗ trợ phát triển tại Việt Nam. Đến nay, mạng lưới đã kết nối hơn 10.000 nhà khoa học, trí thức, chuyên gia hàng đầu trên 30 quốc gia và trong đó có rất nhiều bạn trẻ Gen Z. Trong quá trình cùng thực hiện các dự án, mình rất ấn tượng về nguồn năng lượng mới, tinh thần trách nhiệm cùng khả năng ứng dụng linh hoạt các kỹ năng trong môi trường số của các bạn trẻ. Các bạn ấy không ngừng học hỏi, sáng tạo và xác định rất rõ mong muốn lan tỏa giá trị tốt đẹp, đồng hành cùng các chuyên gia trong và ngoài nước để xây dựng Việt Nam phát triển bền vững, hội nhập và giàu bản sắc".
Mỗi thế hệ tại mỗi thời điểm đều có vai trò và trách nhiệm riêng, mình tin rằng đây là cơ hội lớn cho các tổ chức xã hội và chiến dịch cộng đồng. Nếu biết đồng hành và trao quyền cho Gen Z, chúng ta sẽ tạo nên sự giao thoa giữa ký ức lịch sử, bản sắc dân tộc và truyền thông hiện đại - những phong trào vừa gần gũi vừa khơi gợi tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc trong giới trẻ.
Cảm ơn chị đã chia sẻ!
Nguồn: svvn.tienphong.vn