Siêu ứng dụng đang là tham vọng "trong mơ ước" của hội CEO Silicon Valley, nhưng nghe có vẻ như nó chỉ là "mơ màng" thôi chứ hiện thực hóa thì... khó xỉu!
Dạo gần đây, các sếp lớn công nghệ ở Thung lũng Silicon cứ mãi nói về việc theo đuổi một giấc mơ mà... chưa ông nào bên phương Tây làm được cả. Đó chính là xây dựng một siêu ứng dụng (super app) đấy!
Siêu ứng dụng là gì mà "xịn" thế?
Thử tưởng tượng nhé: một app duy nhất cho phép bạn trả tiền thuê nhà, gọi xe, đăng story, nhắn tin với crush và mua sắm từ rau củ đến TV xịn sò. Nói chung là gộp luôn Amazon, Uber, Instagram, WhatsApp và cả Momo/ViettelPay vào một chỗ ấy! Nghe "bá đạo" phết đúng không?
Nhưng mà plot twist là... những app làm được hết mấy thứ này đã có từ lâu rồi, chỉ là không phải ở Mỹ hay châu Âu thôi: WeChat thống trị ở Trung Quốc; Careem đang "lên ngôi" ở Trung Đông; Rappi ở Mỹ Latin và Grab ở Đông Nam Á (có cả Việt Nam mình nè ).
Giới CEO công nghệ muốn gì?
Các sếp lớn muốn nhân bản mô hình này sang phương Tây, với tiếng nói "ầm ĩ" nhất chính là... ông chủ mới của Twitter (giờ là X). Vài tuần trước khi chốt deal mua Twitter 44 tỷ USD, Elon Musk đã tweet rằng "mua Twitter là bước đệm để tạo ra X, ứng dụng của mọi thứ" luôn đó.
Mark Zuckerberg và Evan Spiegel (CEO Snapchat) cũng ấp ủ tham vọng này từ lâu rồi. Nghe đồn Microsoft cũng muốn build một siêu app để "đấu" với Google nữa!
Tham vọng này cũng dễ hiểu thôi. Dù WeChat ở Trung Quốc về tổng thể có thể nhỏ hơn mấy ông lớn công nghệ Mỹ về số user, nhưng nó sở hữu thứ mà ai cũng thèm khát: Sự chú ý của người dùng. Tìm số liệu mới khó lắm, nhưng một thống kê năm 2017 từ nhà đầu tư Mary Meeker cho thấy user Trung Quốc dành cho WeChat và QQ tận 1,9 tỷ giờ mỗi ngày. Con số này nhiều hơn tất cả app khác cộng lại về mặt thời gian luôn á!
Nhưng mà các nỗ lực tạo siêu app ở Mỹ có thể là nơi mọi giấc mơ tỷ phú "toang" hết, vì rào cản quá to!
Cụ thể các CEO Silicon Valley muốn gì nhỉ?
"Ứng dụng của mọi thứ" theo tầm nhìn của hội tỷ phú công nghệ trông hơi khác nhau đó. Đầu năm nay, Musk khen ngợi WeChat và gọi nó là "Twitter, cộng PayPal, cộng với nhiều thứ khác nữa, tất cả hợp thành một."
Còn ở Meta (công ty mẹ của Facebook), "siêu ứng dụng" là từ cấm kỵ vì nó quá... mơ hồ. Nhưng rõ ràng CEO Mark Zuckerberg muốn có thứ "giống như" siêu app thôi. Nỗ lực build tính năng thanh toán độc lập qua dự án blockchain Libra/Diem thì fail rồi, nhưng Instagram và WhatsApp vẫn đang phát triển mạnh về thanh toán và thương mại điện tử mà!
Đúng như Mark Zuckerberg và team đã nhận ra, thanh toán rất quan trọng với bất kỳ siêu app nào.
"Fintech là một phần trong hoạt động hoặc nguyện vọng của hầu hết các siêu ứng dụng", một nghiên cứu công bố tháng 10 trên tạp chí Media, Culture & Society cho biết việc có thể trả tiền cho mọi thứ chính là chìa khóa dẫn đến thành công của WeChat.
Nhưng thanh toán lại là vấn đề "hóc búa" với hội Silicon Valley. Chuyện dùng điện thoại trả tiền ở Mỹ vẫn còn tương đối hiếm so với châu Âu và các khu vực khác. Theo nghiên cứu của eMarketer, một nửa số user smartphone ở Mỹ "dự kiến" sẽ dùng thanh toán di động vào cuối 2025. Ngược lại, 64% dân số Trung Quốc đã thanh toán bằng điện thoại từ cuối 2021 rồi, theo báo cáo từ China UnionPay.
Hiện đã có các app thanh toán phát triển tốt như Venmo hay Cash App, nhưng việc làm ngược lại - build thêm các dịch vụ phi thanh toán vào những app đó - có thể là quá trình dài hơi. Vì cạnh tranh ở thị trường họ tham gia rất khốc liệt và user Mỹ đã quá quen với nhiều lựa chọn app rồi.
Các công ty sẽ gặp khó khăn trong việc tạo ra sự "dính chặt" cần thiết để làm siêu app hoạt động như WeChat, vốn đã thu hút hơn 1 tỷ user nhờ kết hợp giữa dịch vụ và thanh toán để đảm bảo mọi người không phải đi tìm ở chỗ khác.
Vì sao siêu app thành công nhất lại ở Trung Quốc?
Theo một sách trắng năm 2020 của CPP Investments (công ty quản lý tài sản Canada), các siêu app ở châu Âu và Bắc Mỹ "dự kiến sẽ phát triển rất khác" so với châu Á và châu Mỹ Latin. Vì đây là những vùng đất có "những lỗ hổng nghiêm trọng về cơ sở hạ tầng".
Những lỗ hổng này khiến "sự thâm nhập của thanh toán điện tử là tối thiểu" ở nhiều nền kinh tế đang phát triển. Ví dụ ở Ấn Độ, gần 1/4 người trưởng thành không có tài khoản ngân hàng. Đây là cơ hội khiến những thị trường như thế rất "chín muồi" cho một siêu app đáp ứng nhu cầu đó. Ở Trung Quốc, smartphone là điểm truy cập Internet đầu tiên của phần lớn dân số.
Nhưng ngân hàng và thương mại điện tử đã phát triển tốt ở Mỹ và châu Âu rồi, nơi người tiêu dùng có nhiều sự lựa chọn. Một siêu app mới sẽ rất khó tiếp cận loại user phức tạp và ít tin tưởng vào những cách thanh toán mới này.
Còn một lý do rõ ràng khác khiến siêu app thành công nhất lại xuất hiện ở Trung Quốc: Đó là các chính sách pháp lý mạnh mẽ của chính quyền đã ngăn cản các đối thủ nước ngoài cung cấp cho user Trung Quốc bất kỳ giải pháp thay thế nào.
Những "người gác cổng" Silicon Valley sẽ luôn cản đường
Các công ty công nghệ Mỹ đang ấp ủ tham vọng tạo siêu app sẽ phải "đối đầu" với cơ quan quản lý của chính họ, cơ quan quản lý nước ngoài và cả... App Store của Apple nữa!
Ủy ban Thương mại Liên bang Hoa Kỳ (FTC) đang tập trung mạnh hơn vào cạnh tranh và quyền riêng tư của user. Việc tạo siêu app gần như chắc chắn sẽ yêu cầu hợp nhất "bạo lực" thông qua việc mua lại, và điều này sẽ thu hút nhiều sự giám sát của cơ quan chức năng lắm. Hiện tại, cơ quan quản lý Mỹ đang hướng tới cách tiếp cận của châu Âu hơn về quyền riêng tư dữ liệu, theo hướng ủng hộ cạnh tranh và phân mảnh.
Ngoài ra còn có thách thức mang tên Apple nữa!
Với iOS là hệ điều hành smartphone phổ biến nhất ở Mỹ, App Store của Apple có thể tạo nên hoặc "đập tan" sự thành công của một app. Như sách trắng của CPP Investments lưu ý, siêu app "có thể được coi là nền tảng điều hành cho thiết bị di động." Và Apple chỉ đơn giản là sẽ không cho phép hầu hết các app loại quyền truy cập cấp thiết bị mà chúng cần để hoạt động như một siêu app.
Kết luận
Rõ ràng là có rất nhiều "chướng ngại vật" trên con đường đến với một siêu app do Silicon Valley sản xuất. Nhưng cơ hội mà siêu app mang lại quá hấp dẫn, và đó là lý do nhiều CEO công nghệ đang cố gắng bất chấp mọi trở ngại để hiện thực hóa giấc mơ này! Có khi nào họ làm được không nhỉ? Hẹn gặp lại trong tương lai để biết câu trả lời nha!
Nguồn: kenh14.vn