Cứ đến dịp Tết là chuyện nghỉ Tết lại nóng rần rần trên mạng. Và GS Võ Tòng Xuân – người đã "thả thính" ý tưởng gộp Tết Tây Tết Ta từ 12 năm trước – đến giờ vẫn "cứng" với quan điểm của mình đó! Vậy năm nay ông ăn Tết thế nào? Chúng mình đã có buổi gặp gỡ siêu thú vị với GS tại nhà riêng ở Sài Gòn để tìm hiểu thêm nè
Dù đề xuất "gộp Tết" nhưng gia đình vẫn ăn Tết bình thường thôi!
Gần 12 năm rồi mà GS vẫn giữ nguyên quan điểm này luôn. Ông thậm chí còn thấy những dấu hiệu tích cực cho sự thay đổi đấy: giờ Tết Dương lịch mình cũng đếm ngược, lãnh đạo có thông điệp đầu năm... chẳng thua kém nước ngoài gì!
"Từ từ rồi chúng ta cũng sẽ chuyển sang ăn Tết cùng ngày với thế giới thôi. Nhật Bản và Singapore chỉ nghỉ 3 ngày Tết Dương lịch, chứ không kéo dài 2-3 tuần như mình", GS chia sẻ.
Nhưng khi hỏi về gia đình, GS cũng "thật thà" cực kỳ: "Đưa ra đề xuất dồn 2 cái Tết lại thì gộn hơn nhưng chưa ai làm thì mình vẫn phải ăn Tết theo kiểu cũ thôi!"
Con cái ông thì không quan tâm lắm, kiểu "ba muốn làm gì ba làm". Người thân cũng không ý kiến gì. Vậy là năm nay gia đình vẫn ăn Tết bình thường thôi!
Tại sao lại nghĩ đến chuyện "đổi Tết"?
Năm 2003, đang làm việc ở Lào và Ý vào đúng dịp Tết Nguyên Đán, GS thấy cả thế giới làm việc bình thường trong khi Việt Nam nghỉ dài lê thê. Ông nhận ra việc nghỉ quá lâu khiến người Việt "miss" mất nhiều cơ hội quốc tế lắm!
Thêm nữa, người Việt mình hay có tư tưởng "Tết dư âm" – trước Tết lo sắm sửa cả tháng, trong Tết thì chỉ muốn nghỉ cho sướng, sau Tết lại uể oải không làm được gì. Ở quê, nhiều gia đình không giàu nhưng kiếm được mớ tiền về Tết là phải sắm sửa hết. Lãng phí ghê!
Lịch ăn Tết của GS năm nay: Chỉ 3 ngày thôi!
Năm nay GS Xuân vẫn đang công tác tại Lào đến 28 Tết luôn! Về nhà thì chỉ dành đúng 3 ngày:
• Mồng 1: Đi chúc Tết lãnh đạo ở Cần Thơ, chiều trực ở trường
• Mồng 2: Ở nhà chờ con cháu về thăm
• Mồng 3: Về quê An Giang dự giỗ sinh thần các bác
• Mồng 4: Quay lại làm việc bình thường luôn!
Thế là xong, gọn lẹ không drama!
Bỏ Tết cổ truyền thì được gì?
Theo GS, nghỉ ít hơn, làm việc nhiều hơn thì năng suất lao động tăng, kéo theo kinh tế phát triển. Với dân buôn bán, Tết là dịp tăng thu nhập cơ mà!
Nghỉ ngơi vừa phải còn tránh được nhiều "vấn nạn" trong dịp Tết như tai nạn xe cộ, nhậu nhẹt, cờ bạc quá đà nữa. Cái gì quá cũng không tốt mà!
Quan trọng nhất là không bỏ lỡ cơ hội trong khi cả thế giới vẫn làm việc bình thường vào dịp Tết Âm lịch của mình.
Từ 70% phản đối xuống còn... ít lắm!
Năm 2005 khi GS lần đầu viết bài "Tết hội nhập, tại sao không?", có tận 70% người phản đối và chỉ 30% đồng tình (chủ yếu là giới trí thức). Nhiều người lo mất bản sắc văn hóa dân tộc.
Nhưng GS đáp lại: Nhật Bản, Singapore chuyển sang ăn Tết Dương lịch rồi mà vẫn giữ được bản sắc cổ truyền thôi! Họ làm lễ xong là tiếp tục làm việc, không dây dưa kéo dài như mình.
Hiện tại, số người phản đối đã giảm nhiều lắm, hoặc có cũng không gay gắt như xưa nữa. "Tóm lại, chỉ có những người rảnh rỗi, không có việc làm mới mong nghỉ Tết dài lê thê", GS khẳng định luôn!
Vậy có mất bản sắc văn hóa không?
GS cho rằng những nét văn hóa tốt đẹp thì giữ, còn hủ tục như chém trâu, giết lợn, cờ bạc... thì nên bỏ rồi. Trong 3 ngày Tết Âm lịch nên gói gọn những tập tục cần thiết như cúng ông Công ông Táo. Còn bắn pháo hoa, chúc Tết... làm vào Tết Tây cho tiết kiệm!
"Bốn ngàn năm ta vẫn là ta" – GS trích thơ Tố Hữu. Thay Mùng Một Tết Ta thành Mùng Một Tết Tây chỉ là đổi thời điểm, thói quen thôi, bản chất đâu có khác!
GS đề xuất vẫn nên nghỉ 3 ngày Tết Dương lịch và 3 ngày Tết Âm lịch. Lễ hội gói gọn, không rườm rà, không ảnh hưởng kinh tế là được!
Làm sao thay đổi thói quen "ăn Tết dài lê thê"?
"Người Việt mình những vấn đề mới đem ra tranh cãi thì không tin. Phải để họ có kinh nghiệm thì mới thay đổi được", GS tâm sự.
Ông cũng không có thời gian tranh luận, vì tranh cũng vô ích, vừa tốn thời gian vừa không thể lay chuyển được ý định muốn nghỉ nhiều của người ta. "Ý kiến mình đưa ra thời điểm đó người ta chưa chấp nhận thì mình cũng không cãi để làm gì!"
GS hy vọng những thế hệ mới nối tiếp sau này sẽ thay đổi được quan niệm cũ, và việc gộp Tết sẽ được nhìn nhận thoáng hơn. Chắc chắn đến một ngày, khi con cháu lớn lên có công ăn việc làm ổn định, nhu cầu về thời gian công việc sẽ lấn át nhu cầu ăn chơi thôi!
Mini profile về GS Võ Tòng Xuân
Sinh năm 1940 tại Ba Chúc, An Giang. Lấy bằng thạc sĩ tại Philippines (1971), tiến sĩ tại Nhật (1975). Anh hùng Lao động, Nhà giáo Nhân dân, có nhiều đóng góp trong nghiên cứu lúa ở ĐBSCL.
Từng là đại biểu Quốc hội 3 khóa liền, Phó Hiệu trưởng ĐH Cần Thơ, Hiệu trưởng ĐH An Giang, ĐH Tân Tạo. Hiện là Quyền Hiệu trưởng ĐH Nam Cần Thơ.
Nguồn: kenh14.vn