BomBabe2898
New member
Từ thời cổ đại đến giờ, chuyện làm việc kiểu "cày cuốc" đến kiệt sức ở Trung Quốc dường như chưa bao giờ ngừng lại, phản ánh cuộc chiến dai dẳng giữa giấc mơ thành công và nhu cầu nghỉ ngơi của con người.
Văn hóa "996" – làm từ 9h sáng đến 9h tối, 6 ngày/tuần – từ lâu đã trở thành topic gây tranh cãi ở Trung Quốc hiện đại. Nhiều người nghĩ đây là con đường tắt đến thành công trong môi trường cạnh tranh khốc liệt. Nhưng không ít người lại coi đó như "chế độ nô lệ thời hiện đại" luôn.
Cuộc tranh luận về 996 nổ ra cực mạnh năm 2019 khi một chiến dịch phản đối ẩn danh trên GitHub gây bão mạng xã hội. Người tham gia cảnh báo rằng lịch làm việc "cày" như này không chỉ vi phạm luật lao động mà còn đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe và mạng sống của người lao động, đặc biệt là dân tech.
Nhưng mà plot twist đây: nếu lật lại lịch sử, hiện tượng làm việc kiểu "sống không bằng chết" này không phải sản phẩm của thời đại công nghệ đâu nha! Từ hơn 2.000 năm trước, người lao động Trung Quốc đã phải đối mặt với áp lực tương tự rồi, dù là quan chức triều đình, nông dân hay thương nhân.
Thời Chiến Quốc, một quan lại tên Dong He được ghi nhận làm việc ngày đêm không nghỉ khi tham gia đàm phán với các quốc gia đối địch. Đây được xem là một trong những case "OT" sớm nhất trong lịch sử Trung Quốc luôn! Đến thời nhà Tần, các quan chức phải dậy siêu sớm – khoảng 4-5h sáng – và làm việc kéo dài đến tối muộn.
Không chỉ giới quan chức, người lao động bình thường cũng stress không kém. Nông dân làm từ lúc mặt trời mọc đến khi hoàng hôn, còn các thương nhân thậm chí chỉ ngủ chưa đầy 4 tiếng/ngày để duy trì hoạt động kinh doanh. Tham gia triều hội buổi sáng là bắt buộc, với những quy định cực kỳ nghiêm ngặt về giờ giấc và kỷ luật.
Hình phạt cho việc vi phạm kỷ luật lao động thời xưa cũng khắc nghiệt vô cùng. Thời nhà Đường, nghỉ làm 1 ngày bị đánh 20 roi, còn nghỉ 35 ngày thì ăn tù 1 năm luôn. Đến muộn cũng không thoát khỏi trừng phạt. Thậm chí có một quan chức thời Minh vì quá sợ bị phạt đã chạy vội trong hoàng cung và gặp tai nạn tử vong luôn á.
Áp lực công việc không chỉ dừng ở thời gian làm việc dài. Các quan chức còn phải trực ca, kể cả trực đêm, để xử lý công việc hành chính và các vấn đề khẩn cấp. Đáng buồn là họ không nhận được đồng nào làm thêm giờ, mà phần thưởng duy nhất có thể là được hoàng đế để ý và ưu ái thôi.
Ngay cả những người đứng đầu đất nước cũng không ngoại lệ nha! Hoàng đế Chu Nguyen Chuong của nhà Minh nổi tiếng với khối lượng công việc khổng lồ khi xử lý hơn 1.600 tấu chương chỉ trong 8 ngày. Trong khi đó, hoàng đế Ung Chinh nhà Thanh được biết đến như một "workaholic" thực thụ, chỉ ngủ khoảng 4 tiếng mỗi đêm và dành phần lớn thời gian để đọc, viết và xử lý công vụ.
Dù vậy, lịch sử cũng ghi nhận những nỗ lực cân bằng work-life balance đấy. Thời nhà Hán, các quan chức được nghỉ 1 ngày sau mỗi 5 ngày làm việc. Đến thời Đường và Tống, khi kinh tế phát triển hơn, số ngày nghỉ cũng được tăng lên đáng kể. Quan chức thời Tống thậm chí có thể có tới gần 100 ngày nghỉ mỗi năm, một con số xịn sò ngay cả theo tiêu chuẩn hiện đại luôn!
Tuy nhiên, những lời than phiền về "cày" quá sức vẫn xuất hiện xuyên suốt các thời kỳ. Những dòng chữ khắc trên gạch đá từ gần 1.800 năm trước, với nội dung "tôi quá mệt mỏi" hay "không có tiền làm thêm giờ", cho thấy nỗi bức xúc của người lao động đã tồn tại từ lâu lắm rồi. Những cảm xúc này cũng được phản ánh trong thơ ca, khi các học giả và nghệ sĩ bày tỏ sự chán nản với công việc quan trường kéo dài.
Tư tưởng Nho giáo, vốn đề cao đức tính chăm chỉ và coi lao động là chuẩn mực đạo đức, đã góp phần định hình cách nhìn nhận về công việc trong xã hội Trung Quốc. Quan niệm này vẫn còn ảnh hưởng sâu sắc đến ngày nay, khi việc "làm bù" trong các kỳ nghỉ dài vẫn được áp dụng rộng rãi.
Nguồn: soha.vn
Văn hóa "996" – làm từ 9h sáng đến 9h tối, 6 ngày/tuần – từ lâu đã trở thành topic gây tranh cãi ở Trung Quốc hiện đại. Nhiều người nghĩ đây là con đường tắt đến thành công trong môi trường cạnh tranh khốc liệt. Nhưng không ít người lại coi đó như "chế độ nô lệ thời hiện đại" luôn.
Cuộc tranh luận về 996 nổ ra cực mạnh năm 2019 khi một chiến dịch phản đối ẩn danh trên GitHub gây bão mạng xã hội. Người tham gia cảnh báo rằng lịch làm việc "cày" như này không chỉ vi phạm luật lao động mà còn đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe và mạng sống của người lao động, đặc biệt là dân tech.
Nhưng mà plot twist đây: nếu lật lại lịch sử, hiện tượng làm việc kiểu "sống không bằng chết" này không phải sản phẩm của thời đại công nghệ đâu nha! Từ hơn 2.000 năm trước, người lao động Trung Quốc đã phải đối mặt với áp lực tương tự rồi, dù là quan chức triều đình, nông dân hay thương nhân.
Thời Chiến Quốc, một quan lại tên Dong He được ghi nhận làm việc ngày đêm không nghỉ khi tham gia đàm phán với các quốc gia đối địch. Đây được xem là một trong những case "OT" sớm nhất trong lịch sử Trung Quốc luôn! Đến thời nhà Tần, các quan chức phải dậy siêu sớm – khoảng 4-5h sáng – và làm việc kéo dài đến tối muộn.
Không chỉ giới quan chức, người lao động bình thường cũng stress không kém. Nông dân làm từ lúc mặt trời mọc đến khi hoàng hôn, còn các thương nhân thậm chí chỉ ngủ chưa đầy 4 tiếng/ngày để duy trì hoạt động kinh doanh. Tham gia triều hội buổi sáng là bắt buộc, với những quy định cực kỳ nghiêm ngặt về giờ giấc và kỷ luật.
Hình phạt cho việc vi phạm kỷ luật lao động thời xưa cũng khắc nghiệt vô cùng. Thời nhà Đường, nghỉ làm 1 ngày bị đánh 20 roi, còn nghỉ 35 ngày thì ăn tù 1 năm luôn. Đến muộn cũng không thoát khỏi trừng phạt. Thậm chí có một quan chức thời Minh vì quá sợ bị phạt đã chạy vội trong hoàng cung và gặp tai nạn tử vong luôn á.
Áp lực công việc không chỉ dừng ở thời gian làm việc dài. Các quan chức còn phải trực ca, kể cả trực đêm, để xử lý công việc hành chính và các vấn đề khẩn cấp. Đáng buồn là họ không nhận được đồng nào làm thêm giờ, mà phần thưởng duy nhất có thể là được hoàng đế để ý và ưu ái thôi.
Ngay cả những người đứng đầu đất nước cũng không ngoại lệ nha! Hoàng đế Chu Nguyen Chuong của nhà Minh nổi tiếng với khối lượng công việc khổng lồ khi xử lý hơn 1.600 tấu chương chỉ trong 8 ngày. Trong khi đó, hoàng đế Ung Chinh nhà Thanh được biết đến như một "workaholic" thực thụ, chỉ ngủ khoảng 4 tiếng mỗi đêm và dành phần lớn thời gian để đọc, viết và xử lý công vụ.
Dù vậy, lịch sử cũng ghi nhận những nỗ lực cân bằng work-life balance đấy. Thời nhà Hán, các quan chức được nghỉ 1 ngày sau mỗi 5 ngày làm việc. Đến thời Đường và Tống, khi kinh tế phát triển hơn, số ngày nghỉ cũng được tăng lên đáng kể. Quan chức thời Tống thậm chí có thể có tới gần 100 ngày nghỉ mỗi năm, một con số xịn sò ngay cả theo tiêu chuẩn hiện đại luôn!
Tuy nhiên, những lời than phiền về "cày" quá sức vẫn xuất hiện xuyên suốt các thời kỳ. Những dòng chữ khắc trên gạch đá từ gần 1.800 năm trước, với nội dung "tôi quá mệt mỏi" hay "không có tiền làm thêm giờ", cho thấy nỗi bức xúc của người lao động đã tồn tại từ lâu lắm rồi. Những cảm xúc này cũng được phản ánh trong thơ ca, khi các học giả và nghệ sĩ bày tỏ sự chán nản với công việc quan trường kéo dài.
Tư tưởng Nho giáo, vốn đề cao đức tính chăm chỉ và coi lao động là chuẩn mực đạo đức, đã góp phần định hình cách nhìn nhận về công việc trong xã hội Trung Quốc. Quan niệm này vẫn còn ảnh hưởng sâu sắc đến ngày nay, khi việc "làm bù" trong các kỳ nghỉ dài vẫn được áp dụng rộng rãi.
Nguồn: soha.vn