"Ngạc nhiên chưa? Đoàn Văn Hậu dự bị ở SC Heerenveen vì không nói được tiếng Anh" - đây là title bài viết trên trang Live Sports Asia đấy. Nghe có vẻ drama nhỉ?
Văn Lâm thành công, Xuân Trường fail dù cùng giỏi tiếng Anh
Lùi lại 10 năm trước, anh Lê Công Vinh từng gặp phải cả tá vấn đề khi từ Hà Nội T&T (giờ là Hà Nội FC) sang Bồ Đào Nha tập với CLB Leixoes. Trong cuốn tự truyện "phút 89", anh kể về những lần ngồi cô đơn ở phòng thay đồ vì không hiểu đồng đội đang nói gì. Từ đó, nhiều drama nảy sinh và anh trở thành người khó gần ở CLB. Mất kết nối trong team thì thành công kiểu gì được đúng không?
Không riêng gì Công Vinh, Công Phượng cũng là case điển hình luôn. Chính cựu HLV trưởng Incheon United Jorn Andersen chia sẻ rằng tiếng Anh của Phượng không ổn dẫn đến khó hòa nhập, khó hiểu ý ông muốn truyền đạt, chưa kể việc kết nối với các đồng đội Hàn Quốc - những người không nói được tiếng Anh. Vấn đề tương tự xảy ra ở Sint-Truidense V.V dù đội bóng này toàn cầu thủ nói được thứ tiếng phổ biến nhất thế giới.
Thế nhưng, giỏi tiếng Anh có chắc thành công không?
Trong một cuộc trò chuyện nhanh với Chung Kyu-jin, cựu phiên dịch Hàn – Anh của HLV Park Hang-seo tại AFF Cup 2018 và Asian Cup 2019, anh nói: "Ở đội tuyển Việt Nam, Văn Lâm, Xuân Trường và Công Phượng là những người nói tiếng Anh ổn nhất. Tôi thấy vậy sau những lần giao tiếp". Chung nói thêm rằng thứ tự này tương ứng từ giỏi nhất trở xuống nha.
Đó là chuyện của 1 năm trước và cái tên Đoàn Văn Hậu không xuất hiện. Thực tế cho thấy, Văn Lâm và Xuân Trường có kỹ năng tiếng Anh đỉnh nhất qua các video phỏng vấn, qua cách giao tiếp với đồng đội nước ngoài. Xuân Trường đi đâu từ Hàn Quốc đến Thái Lan cũng tạo được mối quan hệ thân với ngoại binh. Cùng với Tuấn Anh, họ là những cầu thủ có vốn ngoại ngữ top nhất mà lò đào tạo HAGL của bầu Đức hướng tới.
Tuy nhiên, kết quả xuất ngoại của Văn Lâm và Xuân Trường lại là hai ngả rẽ hoàn toàn khác nhau. Văn Lâm thành công, Xuân Trường thất bại, ít nhất là về số trận ra sân chứ chưa bàn tới tầm ảnh hưởng với CLB.
Trường hợp Xuân Trường phần nào chứng minh rằng giỏi ngoại ngữ chưa chắc đã xuất ngoại thành công. Muốn thành công, còn vô vàn yếu tố cộng hưởng như trình độ, khả năng thích nghi,... thậm chí cả một chút may mắn nữa. Thậm chí, nếu bạn có tài năng thật sự, ngoại ngữ sẽ không còn là lý do cho thất bại. Chanathip Songkrasin, "Messi Thái Lan", là ví dụ điển hình đó.
Văn Hậu có thể thất bại nhưng thật khó để đổ hết lỗi cho ngoại ngữ kém
Nói về Chanathip Songkrasin, anh sang Nhật Bản với sự chuẩn bị siêu kỹ từ Muangthong United, trước tiên là việc cử một người hiểu văn hóa và ngôn ngữ Nhật Bản đi cùng. Văn Hậu cũng nhận được sự hỗ trợ tương tự đấy.
Anh có người đại diện, vừa là chú thân thiết, vừa là Việt kiều nhiều năm sống ở châu Âu. Đấy là điều những Công Phượng, Tuấn Anh, Văn Lâm và Xuân Trường đều chưa từng có được.
Thế nhưng, sự chuẩn bị đó không phải yếu tố lớn nhất giúp Chanathip Songkrasin thành công. Không khó để nhận ra vấn đề thật sự nằm ở trình độ chuyên môn. Hợp đồng 5 năm sau đó cùng với việc liên tục được đá chính đã chứng minh: Chanathip Songkrasin đáp ứng chất lượng ở J.League 1, điều mà tất cả cầu thủ Việt Nam trước đây và hiện tại chưa từng làm được, kể cả ở J.League 2 luôn.
Song song với việc học thêm ngoại ngữ, dấu ấn chuyên môn trên sân mới là điều khiến Chanathip tồn tại ở giải đấu khắc nghiệt bậc nhất châu Á. Cũng như Chanathip, Văn Lâm chứng minh anh là thủ môn top Đông Nam Á ở Muangthong United. Chất lượng vì thế quyết định phần lớn cơ hội tồn tại của cầu thủ khi ra nước ngoài.
Từ những dẫn chứng trên để thấy, ngoại ngữ không quyết định thành công của cầu thủ khi xuất ngoại nhưng không vì thế mà bỏ qua việc học hành nha. Chanathip Songkrasin vẫn bỏ ra 1 giờ mỗi ngày để cải thiện tiếng Nhật thay vì tiếng Anh. Không khó hiểu cho quyết định này khi anh sẽ gắn bó thêm 4 năm nữa tại xứ sở mặt trời mọc, vừa hết độ tuổi chơi bóng đỉnh cao.
Còn Đặng Văn Lâm thì khẳng định tiếng Anh tốt thôi cũng chưa đủ. Anh vẫn cần học thêm một số từ Thái Lan đơn giản để phục vụ cho giao tiếp với các đồng đội bản địa trên sân. Những chữ số, những câu khẩu lệnh "trái", "phải", "phòng ngự", "dâng lên",... bằng tiếng Thái là ví dụ đấy.
Anh thừa nhận điều này có ích trong việc kết nối khi phần lớn cầu thủ là người Thái Lan. Đấy cũng được coi là ngôn ngữ riêng của bóng đá nhưng được thể hiện bằng ngôn ngữ khác nhau. Nếu chỉ có tiếng Anh, chỉ vin vào việc bóng đá có ngôn ngữ riêng mà không biết cách thể hiện, mặc kệ việc trau dồi, Văn Lâm sẽ không phải cầu thủ Việt Nam xuất ngoại thành công nhất trong lịch sử tính đến thời điểm này.
Với việc giỏi một ngoại ngữ, cầu thủ Việt Nam có thể thành công như Văn Lâm nhưng cũng có thể vẫn fail như Xuân Trường.
Với ngoại ngữ không tốt, bạn sẽ bơ vơ như Công Vinh, Công Phượng nhưng vẫn có thể thành công như Chanathip Songkrasin.
Với Văn Hậu, anh là hậu vệ xuất sắc bậc nhất Đông Nam Á, được người đại diện hiểu văn hóa châu Âu đi theo hỗ trợ và vẫn hàng ngày học thêm ngoại ngữ. Với những điểm cộng này, Văn Hậu đáng lẽ phải để lại dấu ấn như Văn Lâm, như Chanathip ở CLB mới thay vì ngồi dự bị mỏi mòn thế này.
Thật khó để lấy ngoại ngữ làm nguyên nhân chính dẫn đến tình cảnh hiện tại của Văn Hậu. Câu trả lời thực tế hơn có lẽ nằm ở việc anh không đáp ứng được trình độ trong môi trường bóng đá Hà Lan như những gì xảy ra với Công Phượng ở Bỉ. Nếu vậy, đó là đòn đau giáng vào đội ngũ tuyển trạch và ban huấn luyện SC Heerenveen.
Thế nhưng, sai lầm như vậy vẫn sẽ nhẹ nhàng hơn một thực tế khác mang tên hợp đồng thương mại, như những gì Chủ tịch danh dự Riemer van der Velde thắc mắc: "Nếu chỉ bộ phận thương mại thấy anh ta hấp dẫn thì tất nhiên bạn không thể ký hợp đồng với một cầu thủ đến từ một đất nước xa xôi. Tình hình tài chính CLB không khá hơn. Tôi không thích điều ấy. Cậu ấy chỉ có mục tiêu là xuất hiện đội một, điều này tôi không thể hiểu được tại sao lại xảy ra".
Nguồn: soha.vn