Dạo này MXH đang rần rần tin vaccine Pfizer và Moderna gây ung thư, ai cũng hoang mang tột độ TS Nguyễn Hồng Vũ (Viện Nghiên cứu ung thư Quốc gia City of Hope, California, Mỹ) đã lên tiếng để làm rõ drama này rồi nè!
Theo chuyên gia, nhóm anti vaccine đang coi đây như "khám phá động trời" và vớ lấy như bảo bối luôn. Còn mọi người thì thi nhau share lung tung mà chưa kịp suy nghĩ kỹ một chút nào
1. Đây KHÔNG phải nghiên cứu chứng minh vaccine gây ung thư nha!
TS Nguyễn Hồng Vũ giải thích, bài nghiên cứu "COVID vaccination and post-infection cancer signals: Evaluating patterns and potential biological mechanisms" vừa đăng trên tạp chí Oncotarget chỉ là một scoping review thôi - tức là tổng hợp các báo cáo ca bệnh rải rác để tìm manh mối cho giả thuyết, chứ không phải bằng chứng khẳng định vaccine gây ung thư đâu!
Điểm quan trọng các bạn cần nắm:
• Phần lớn dữ liệu là case reports/series nhỏ lẻ - loại bằng chứng yếu nhất trong y học luôn
• Không có thử nghiệm chuẩn, không có nhóm đối chứng chặt chẽ
• Không có ước tính nguy cơ cụ thể ở quy mô dân số
Nói ngắn gọn là: bài này không đủ điều kiện để kết luận quan hệ nhân-quả. Chính tác giả cũng nhấn mạnh đây chỉ là "tín hiệu sớm" chứ không cho phép suy luận vaccine gây ung thư nha!
2. "Sau tiêm" khác xa "do tiêm" nha các bạn ơi!
Việc phát hiện ung thư sau khi tiêm vaccine chỉ là trùng hợp về thời gian thôi, chứ không chứng minh được nguyên nhân đâu
Nghĩ mà xem: hàng tỷ liều vaccine đã được tiêm trên thế giới rồi, thì việc một số ca ung thư được phát hiện "sau tiêm" là chuyện hoàn toàn bình thường về mặt xác suất, dù vaccine có liên quan gì đâu!
Hơn nữa, đại dịch khiến việc sàng lọc và điều trị bị trì hoãn, nên nhiều ca ung thư bị phát hiện muộn hoặc tiến triển nhanh hơn. Đây mới là yếu tố gây nhiễu lớn mà các báo cáo nhỏ lẻ không kiểm soát được.
3. Vấn đề về cách chọn mẫu và thiên lệch công bố
Bản chất các bài "case reports" có thiên lệch công bố cực mạnh: các trường hợp "lạ" sau tiêm dễ được báo cáo và lan truyền, trong khi hàng triệu người tiêm không có vấn đề gì thì... im re luôn Điều này làm phóng đại cảm giác rủi ro nếu ai đó cố tình suy diễn ra toàn bộ cộng đồng.
4. Dữ liệu từ hàng triệu người KHÔNG ủng hộ luận điệu "vaccine gây ung thư"
TS Nguyễn Hồng Vũ cho biết, ngay trong bài tổng quan kia, các nghiên cứu hồi cứu quy mô lớn (hàng triệu người) cũng không đưa ra bằng chứng thuyết phục về việc vaccine tăng nguy cơ ung thư.
Thực tế còn ngược lại:
• Vaccine giúp giảm mạnh số người nhập viện và tử vong do COVID-19 ở bệnh nhân ung thư, giúp duy trì điều trị được tốt hơn
• Một số dữ liệu còn gợi ý vaccine có thể cải thiện đáp ứng miễn dịch ở bệnh nhân đang dùng liệu pháp miễn dịch (đang được kiểm chứng thêm)
5. Các cơ chế sinh học trong bài chỉ là giả thuyết thôi nha!
"Bài Oncotarget có thảo luận các giả thuyết cơ chế (miễn dịch, cytokine, vi môi trường khối u). Đây là đề xuất khoa học để nghiên cứu tiếp, chứ không phải bằng chứng đã chứng minh vaccine gây ung thư ở người", TS Nguyễn Hồng Vũ khẳng định rõ ràng.
6. Nhóm anti vaccine đang đánh tráo khái niệm khoa học trơ trẽn
Cách dùng bài báo này để khẳng định "vaccine gây ung thư" là:
• Đánh tráo giữa "phát hiện tín hiệu" và "chứng minh nhân quả"
• Bỏ qua toàn bộ bối cảnh, hạn chế và lời cảnh báo của chính tác giả
• Chọn lọc bằng chứng và thổi phồng rủi ro quá đà
"Tóm lại, bài báo mới đăng trên Oncotarget không cung cấp bằng chứng cho tuyên bố 'vaccine COVID-19 gây ung thư' như các báo mạng nói. Nó chỉ là một tổng quan thăm dò, dùng để đặt câu hỏi nghiên cứu và kêu gọi các nghiên cứu mạnh hơn thôi. Việc trích dẫn bài này cho mục đích tuyên truyền anti vaccine là sai khoa học và gây hiểu lầm lớn cho cộng đồng", chuyên gia khẳng định.
Để dễ hiểu hơn: chúng ta không thể kết luận rằng nước là nguyên nhân gây ung thư chỉ vì những người bị ung thư đều đã từng uống nước, phải không nào?
"Bớt lo sợ vu vơ đi nha các bạn! Không có vaccine thì số người trên Trái Đất này còn không nhiều được như vậy đâu", TS Nguyễn Hồng Vũ nhắn nhủ.
Nguồn: genk.vn
Theo chuyên gia, nhóm anti vaccine đang coi đây như "khám phá động trời" và vớ lấy như bảo bối luôn. Còn mọi người thì thi nhau share lung tung mà chưa kịp suy nghĩ kỹ một chút nào
1. Đây KHÔNG phải nghiên cứu chứng minh vaccine gây ung thư nha!
TS Nguyễn Hồng Vũ giải thích, bài nghiên cứu "COVID vaccination and post-infection cancer signals: Evaluating patterns and potential biological mechanisms" vừa đăng trên tạp chí Oncotarget chỉ là một scoping review thôi - tức là tổng hợp các báo cáo ca bệnh rải rác để tìm manh mối cho giả thuyết, chứ không phải bằng chứng khẳng định vaccine gây ung thư đâu!
Điểm quan trọng các bạn cần nắm:
• Phần lớn dữ liệu là case reports/series nhỏ lẻ - loại bằng chứng yếu nhất trong y học luôn
• Không có thử nghiệm chuẩn, không có nhóm đối chứng chặt chẽ
• Không có ước tính nguy cơ cụ thể ở quy mô dân số
Nói ngắn gọn là: bài này không đủ điều kiện để kết luận quan hệ nhân-quả. Chính tác giả cũng nhấn mạnh đây chỉ là "tín hiệu sớm" chứ không cho phép suy luận vaccine gây ung thư nha!
2. "Sau tiêm" khác xa "do tiêm" nha các bạn ơi!
Việc phát hiện ung thư sau khi tiêm vaccine chỉ là trùng hợp về thời gian thôi, chứ không chứng minh được nguyên nhân đâu
Nghĩ mà xem: hàng tỷ liều vaccine đã được tiêm trên thế giới rồi, thì việc một số ca ung thư được phát hiện "sau tiêm" là chuyện hoàn toàn bình thường về mặt xác suất, dù vaccine có liên quan gì đâu!
Hơn nữa, đại dịch khiến việc sàng lọc và điều trị bị trì hoãn, nên nhiều ca ung thư bị phát hiện muộn hoặc tiến triển nhanh hơn. Đây mới là yếu tố gây nhiễu lớn mà các báo cáo nhỏ lẻ không kiểm soát được.
3. Vấn đề về cách chọn mẫu và thiên lệch công bố
Bản chất các bài "case reports" có thiên lệch công bố cực mạnh: các trường hợp "lạ" sau tiêm dễ được báo cáo và lan truyền, trong khi hàng triệu người tiêm không có vấn đề gì thì... im re luôn Điều này làm phóng đại cảm giác rủi ro nếu ai đó cố tình suy diễn ra toàn bộ cộng đồng.
4. Dữ liệu từ hàng triệu người KHÔNG ủng hộ luận điệu "vaccine gây ung thư"
TS Nguyễn Hồng Vũ cho biết, ngay trong bài tổng quan kia, các nghiên cứu hồi cứu quy mô lớn (hàng triệu người) cũng không đưa ra bằng chứng thuyết phục về việc vaccine tăng nguy cơ ung thư.
Thực tế còn ngược lại:
• Vaccine giúp giảm mạnh số người nhập viện và tử vong do COVID-19 ở bệnh nhân ung thư, giúp duy trì điều trị được tốt hơn
• Một số dữ liệu còn gợi ý vaccine có thể cải thiện đáp ứng miễn dịch ở bệnh nhân đang dùng liệu pháp miễn dịch (đang được kiểm chứng thêm)
5. Các cơ chế sinh học trong bài chỉ là giả thuyết thôi nha!
"Bài Oncotarget có thảo luận các giả thuyết cơ chế (miễn dịch, cytokine, vi môi trường khối u). Đây là đề xuất khoa học để nghiên cứu tiếp, chứ không phải bằng chứng đã chứng minh vaccine gây ung thư ở người", TS Nguyễn Hồng Vũ khẳng định rõ ràng.
6. Nhóm anti vaccine đang đánh tráo khái niệm khoa học trơ trẽn
Cách dùng bài báo này để khẳng định "vaccine gây ung thư" là:
• Đánh tráo giữa "phát hiện tín hiệu" và "chứng minh nhân quả"
• Bỏ qua toàn bộ bối cảnh, hạn chế và lời cảnh báo của chính tác giả
• Chọn lọc bằng chứng và thổi phồng rủi ro quá đà
"Tóm lại, bài báo mới đăng trên Oncotarget không cung cấp bằng chứng cho tuyên bố 'vaccine COVID-19 gây ung thư' như các báo mạng nói. Nó chỉ là một tổng quan thăm dò, dùng để đặt câu hỏi nghiên cứu và kêu gọi các nghiên cứu mạnh hơn thôi. Việc trích dẫn bài này cho mục đích tuyên truyền anti vaccine là sai khoa học và gây hiểu lầm lớn cho cộng đồng", chuyên gia khẳng định.
Để dễ hiểu hơn: chúng ta không thể kết luận rằng nước là nguyên nhân gây ung thư chỉ vì những người bị ung thư đều đã từng uống nước, phải không nào?
"Bớt lo sợ vu vơ đi nha các bạn! Không có vaccine thì số người trên Trái Đất này còn không nhiều được như vậy đâu", TS Nguyễn Hồng Vũ nhắn nhủ.
Nguồn: genk.vn