Thỏa thuận USMCA (Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada) mới toanh này đang được kỳ vọng sẽ làm thay đổi game kinh tế Mỹ và giúp ông Trump flex với cử tri đấy các bạn ơi!
## Ông Trump đổi deal cực gắt
Cách đây không lâu, Tổng thống Donald Trump gần như định "xóa phăng" NAFTA (Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ) luôn rồi. Nhưng giờ ông lại quay xe, replace bằng một deal mới mà theo lời ông thì là "thỏa thuận xịn nhất lịch sử nước Mỹ" luôn nha!
Ngày 1/10, chính quyền Trump chính thức thông báo Canada nhảy vào thỏa thuận mà Mỹ và Mexico đã ngồi deal xong trước đó. Kết quả là ra đời USMCA - tên nghe fancy hơn hẳn!
Thỏa thuận này vẫn giữ nguyên điểm hay nhất của NAFTA: miễn thuế hầu hết các loại hàng hóa. Nhờ USMCA, cả ba nước tạm thời tránh được drama thương mại với nhau rồi. Tuy nhiên các bạn ơi, phải đợi đến năm 2020 mới áp dụng được vì cần Quốc hội cả ba nước phê chuẩn đã
## Ông Trump chiến thắng hay sao?
Có thể nói Tổng thống Donald Trump đã "ăn điểm" lớn sau khi giải quyết được cuộc khủng hoảng... do chính ông tạo ra Nhà lãnh đạo Mỹ muốn xóa sổ NAFTA thì giờ đã có deal mới thay thế rồi đó!
Hơn nữa, ông cũng đã khiến cả Canada và Mexico phải nhượng bộ. Nhìn chung thì đúng là "deal tuyệt vời cho tất cả mọi người" như lời ông Trump nhận xét thật
Mặc dù USMCA không phải cuộc cách mạng thương mại đỉnh cao như Trump từng hứa, nhưng thỏa thuận này sẽ tạo ra những thay đổi khá ổn để hiện đại hóa các quy tắc thương mại có hiệu lực từ 1994 đến 2020, và mang lại lợi ích cho nông dân Mỹ cũng như công nhân ngành sản xuất ô tô.
## Ngành ô tô được ưu ái
Điều khiến Tổng thống Trump cảm thấy vui nhất là thỏa thuận mới sẽ kéo công việc trong ngành sản xuất ô tô từ Mexico về Mỹ.
Khi thỏa thuận được thực thi, để được hưởng ưu đãi thuế 0%, ô tô hay xe tải phải có 40% phụ tùng được sản xuất bởi những xưởng có công nhân nhận lương tối thiểu 16 USD/giờ - tức gấp 7 lần lương công nhân Mexico luôn đó!
Điều khoản này chủ yếu nhằm chặn các tập đoàn ô tô toàn cầu xây nhà máy ở Mexico để "lách" dùng nhân công giá rẻ, rồi xuất khẩu ô tô sang Mỹ.
Vì Mỹ nhập khẩu ô tô và xe tải nhiều hơn số bán ra ở Canada và Mexico, nên các công ty sẽ thích đặt cơ sở sản xuất tại Mỹ hơn, từ đó tạo job cho người Mỹ. Tuy nhiên, điều khoản này sẽ kéo theo hậu quả là chi phí sản xuất ô tô tăng cao
USMCA có kỳ hạn 16 năm và sẽ được review 6 năm một lần. Đây là điều khoản thỏa hiệp cho thấy Trump muốn mở ra khả năng tái đàm phán thường xuyên. Nhiều khả năng USMCA sẽ được rà soát lại sau khi ông Trump hết nhiệm kỳ.
## Những điểm cộng khác
Ngoài ra còn nhiều lý do khác để Trump tự hào nữa nè:
- Thỏa thuận USMCA sẽ mở rộng thị trường sữa của Canada cho nông dân Mỹ
- Kéo dài thời gian bảo vệ bản quyền của các công ty dược phẩm Mỹ
- Tăng lượng hàng hóa Mỹ xuất khẩu sang Canada hoặc Mexico mà không phải chịu thuế hoặc thủ tục rườm rà
Với những lợi thế này, thỏa thuận sẽ giúp Trump cũng như Đảng Cộng hòa lấy lại uy tín với cử tri trong bối cảnh sắp diễn ra cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới ️
## Nhưng mà... vẫn có nhược điểm nha!
Đối với những "thương gia lão làng" như Trump, thì USMCA vẫn không tránh khỏi hạn chế. Khi chi phí sản xuất ô tô tăng, các nhà sản xuất ở cả 3 nước sẽ khó cạnh tranh hơn với các hãng ở Châu Á và Châu Âu.
Nhiều nhà sản xuất Mexico sẽ mất thị phần, trong khi các nhà sản xuất phụ tùng ô tô Mỹ cũng bị ảnh hưởng tiêu cực
Trong mọi trường hợp, các thỏa thuận thương mại thường không được đánh giá qua cách chúng bảo vệ ngành công nghiệp nội địa tốt thế nào, mà ở cách chúng phục vụ người dân ra sao, nhìn tổng thể.
Dựa trên thước đo này, nhiều nhà phân tích cho rằng USMCA thậm chí còn tệ hơn NAFTA cũ nữa kìa!
Việc mở rộng thị trường sữa tại Canada cho nông dân Mỹ rất đáng khen nhưng không thấm vào đâu so với chi phí tăng cao và năng suất sản xuất thấp hơn trong ngành công nghiệp ô tô.
Canada chi 11 tỷ USD vào sản phẩm sữa năm 2017, trong khi Mỹ chi 498 tỷ USD vào ô tô và phụ kiện ô tô. Về mặt này thì rõ ràng USMCA đang thua xa Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) mà Mỹ đã rút khỏi năm 2017.
Bởi TPP hiện đại hóa các quy tắc thương mại trong ngành công nghiệp kỹ thuật số và dịch vụ tài chính mà không làm ảnh hưởng tới ngành ô tô
## Hy vọng mong manh với Trung Quốc?
Tuy vậy, các nhà thương mại tự do vẫn thấy điểm sáng từ thực tế là để đạt được USMCA, Mỹ đã sẵn lòng thỏa hiệp với Canada - chấp nhận giữ nguyên cơ chế giải quyết tranh chấp như trong NAFTA theo quan điểm của Canada.
Điều này cũng làm tăng hy vọng về khả năng Trump sẽ đạt được thỏa thuận trong cuộc chiến thương mại với Trung Quốc. Nhưng mọi chuyện không dễ dàng đâu nhé, bởi Canada là đồng minh của Mỹ, còn Trung Quốc là đối thủ cạnh tranh lớn mà!
Việc thuyết phục Trung Quốc từ bỏ mô hình kinh tế của họ khó hơn nhiều so với tái đàm phán NAFTA. Hơn nữa Trung Quốc cũng phụ thuộc ít hơn vào việc xuất khẩu hàng hóa sang Mỹ so với Canada hay Mexico, nên Trump cũng có ít lợi thế hơn khi buộc Trung Quốc nhượng bộ, thậm chí ngay cả khi USMCA dọn đường cho các nước phương Tây thực hiện biện pháp cứng rắn với Trung Quốc.
Nguồn: soha.vn