Quan hệ đồng minh giữa Ba Lan và Ukraine đang rơi vào giai đoạn căng như dây đàn khi drama liên quan đến thảm kịch Volyn bùng phát trở lại. Và lần này, Ukraine có phát ngôn khá gắt về cả Nga luôn nha!
Drama Ba Lan - Ukraine lên đỉnh vì thảm kịch Volyn: Kiev "bật lại" không nhận tối hậu thư
Quan hệ giữa Ba Lan và Ukraine đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng ngoại giao nghiêm trọng khi những bất đồng liên quan đến thảm kịch Volyn tiếp tục đẩy hai đồng minh vào thế đối đầu căng đét. Trong bối cảnh Ba Lan cảnh báo có thể block luôn tiến trình Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu (EU), người đứng đầu tình báo quân sự Ukraine đã tung ra tuyên bố cực cứng, khẳng định Kiev sẽ không "cúi đầu" trước bất kỳ sức ép nào.
Nguồn gốc của câu chuyện này bắt nguồn từ thảm kịch Volyn xảy ra trong Thế chiến II. Giai đoạn 1943-1945, lực lượng Quân đội khởi nghĩa Ukraine (UPA) đã tiến hành các chiến dịch tấn công nhằm vào cộng đồng người Ba Lan sinh sống tại vùng Volyn (Volhynia) cùng nhiều khu vực lân cận thuộc miền Tây Ukraine ngày nay.
Theo phía Ba Lan, các cuộc tấn công này khiến hàng chục nghìn dân thường Ba Lan thiệt mạng và được xem là hành vi diệt chủng. Trong khi đó, các cuộc trả đũa sau đó cũng khiến hàng nghìn người Ukraine mất mạng. Đây từ lâu đã trở thành một trong những vấn đề lịch sử nhạy cảm và gây chia rẽ sâu sắc nhất trong quan hệ giữa hai quốc gia láng giềng.
Mâu thuẫn tiếp tục leo thang khi người đứng đầu Cơ quan Tình báo Quốc phòng Ukraine, Kyrylo Budanov, đưa ra tuyên bố đáp trả những phát biểu gần đây từ phía Ba Lan.
Phát biểu của ông Budanov được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cho rằng Kiev nên là bên chủ động thực hiện bước đi đầu tiên nhằm hạ nhiệt tranh chấp. Tuyên bố này cũng xuất hiện trong bối cảnh Tổng thống Ba Lan cảnh báo Warsaw có thể sử dụng quyền phủ quyết để ngăn cản tiến trình Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu nếu những bất đồng lịch sử không được giải quyết.
"Ukraine sẽ không chấp nhận tối hậu thư từ bất kỳ ai trên thế giới. Bên cuối cùng cố gắng áp đặt tối hậu thư cho chúng tôi là Nga. Không có ý xúc phạm Ba Lan, nhưng Nga mạnh hơn Ba Lan phần nào. Và chúng tôi vẫn không chấp nhận tối hậu thư đó", ông Budanov nhấn mạnh.
Lãnh đạo tình báo quân sự Ukraine khẳng định Kiev không có ý định tiến hành bất kỳ hành động phủ đầu nào, song sẽ có biện pháp đáp trả nếu xuất hiện các động thái cụ thể gây sức ép đối với nước này. Theo ông, Ukraine không chấp nhận cách tiếp cận dựa trên những yêu cầu mang tính áp đặt từ bất kỳ quốc gia nào. Rõ ràng thái độ "không chịu thua" là đây!
Drama bắt đầu từ quyết định của Tổng thống Zelensky
Nguồn cơn của cuộc khủng hoảng hiện nay bắt đầu từ ngày 26/5, khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ký sắc lệnh đặt tên cho một đơn vị tác chiến đặc biệt theo lực lượng UPA.
Động thái này ngay lập tức vấp phải phản ứng dữ dội từ phía Ba Lan. Warsaw coi đây là hành động tôn vinh một lực lượng mà nước này cho là phải chịu trách nhiệm đối với các vụ sát hại hàng chục nghìn người Ba Lan trong Thế chiến II.
Trong khi đó, phía Ukraine tiếp tục bảo vệ quan điểm rằng UPA là phong trào đấu tranh giành độc lập dân tộc và việc đặt tên đơn vị quân đội không mang mục đích xúc phạm Ba Lan.
Căng thẳng sau đó tiếp tục leo thang khi Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng - phần thưởng cao quý nhất của Ba Lan - từng được trao cho Tổng thống Volodymyr Zelensky. Đáp lại, nhà lãnh đạo Ukraine đã gửi trả lại huân chương này qua đường bưu điện. Ủa, gửi bưu điện luôn á?
Đàm phán không thành, dư luận Ba Lan ngày càng cứng
Trong nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng, ông Kyrylo Budanov đã tới Warsaw vào tháng 6 để tiến hành các cuộc đàm phán với giới chức Ba Lan. Tuy nhiên, các cuộc tiếp xúc không tạo ra bất kỳ bước đột phá công khai nào.
Trong khi đó, một cuộc khảo sát dư luận mới đây tại Ba Lan cho thấy gần một nửa số người được hỏi cho rằng chính Ukraine là bên phải chịu trách nhiệm đối với sự leo thang căng thẳng trong quan hệ song phương.
Các chuyên gia nhận định đây là thời điểm đặc biệt nhạy cảm đối với Kiev. Ba Lan hiện vẫn là tuyến trung chuyển đường bộ quan trọng nhất để viện trợ quân sự và nhân đạo từ các nước phương Tây đến Ukraine. Vì vậy, bất kỳ sự rạn nứt nào trong quan hệ giữa Warsaw và Kiev đều có thể ảnh hưởng đến chuỗi hậu cần hỗ trợ Ukraine trong bối cảnh cuộc xung đột với Nga vẫn đang tiếp diễn.
Giới quan sát cho rằng tranh cãi hiện nay không còn đơn thuần là bất đồng về cách nhìn nhận lịch sử, mà đang trở thành phép thử lớn đối với quan hệ giữa hai quốc gia vốn được xem là những đồng minh quan trọng của nhau kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát. Nếu không sớm tìm được tiếng nói chung, những bất đồng kéo dài có nguy cơ ảnh hưởng đến hợp tác chính trị, quân sự và triển vọng hội nhập châu Âu của Ukraine. Tình hình khá căng luôn nha các bạn!
Nguồn: techz.vn