Cú plot twist mạnh mẽ từ làng nhạc Úc đây! Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Australia (ARIA) vừa thả "bom tấn" với quy định mới cực gắt: những bản nhạc được AI tạo ra hoàn toàn sẽ chính thức bị đuổi khỏi bảng xếp hạng ARIA Charts rồi nha!
Theo Bộ quy tắc thực hành ARIA Charts vừa được update, từ ngày 31/8 (sau khi công bố vào 28/8), các ca khúc "thuần AI" sẽ không còn được góp mặt trong hệ thống xếp hạng chính thức nữa. Đây được xem là một trong những động thái mạnh tay nhất từ một tổ chức âm nhạc lớn để kiểm soát làn sóng nhạc AI đang tràn lan hiện nay.
Nhưng mà đừng hiểu lầm nha! ARIA không phải cấm cửa AI hoàn toàn đâu. Nếu bạn chỉ dùng AI để hỗ trợ trong quá trình sáng tác, sản xuất hay chỉnh sửa, mà phần lớn công sức sáng tạo vẫn từ con người thì vẫn ổn áp nha. Key point ở đây là: con người phải giữ vai trò chủ đạo trong việc tạo nên tác phẩm!
Còn nếu bài hát được xác nhận là 100% do AI sinh ra? Xin lỗi nhưng bye bye luôn! ARIA có quyền thu hồi chứng nhận, loại bài hát khỏi danh sách đề cử, thậm chí là đòi lại cả giải thưởng ARIA Number One nếu đã trao rồi. Nghe cứng đét nhỉ!
Tuy nhiên nghệ sĩ vẫn có quyền "kháng cáo" nha. Nếu bạn có bằng chứng chứng minh phần lớn sáng tạo là của mình, không phải AI làm hết, thì ARIA sẽ xem xét lại quyết định. Fair enough!
Annabelle Herd - CEO của ARIA - cho biết mục đích của quy định này là bảo vệ yếu tố con người trong nghệ thuật, đặc biệt khi công nghệ AI đang phát triển với tốc độ "bá đạo" như hiện nay.
Bà nhấn mạnh rằng ARIA không anti-AI đâu nhé, mà họ chỉ muốn đảm bảo những bản nhạc được tạo hàng loạt bởi các dịch vụ AI - đặc biệt là những hệ thống "ăn cắp" bản ghi âm của nghệ sĩ mà không xin phép - sẽ không chiếm đóng bảng xếp hạng. Vì nếu để chuyện đó xảy ra, cả nền công nghiệp âm nhạc sẽ bị lung lay nền móng luôn!
ARIA cũng đã làm việc với Liên đoàn Công nghiệp Ghi âm Quốc tế (IFPI) và nhiều tổ chức âm nhạc trên thế giới để đưa ra quy định này. Họ còn kêu gọi các đài phát thanh và đơn vị truyền thông áp dụng các quy định tương tự để bảo vệ giá trị nghệ thuật do con người sáng tạo.
Và thực ra thì động thái này cũng không quá bất ngờ lắm đâu, bởi vì nhạc AI đang bùng nổ theo kiểu "điên cuồng" trên các nền tảng trực tuyến! Một nghiên cứu gần đây cho thấy dấu hiệu của AI xuất hiện trong gần 40% lượng nhạc được phát hành toàn cầu chỉ trong một tháng. Một nghiên cứu khác còn cho thấy hầu hết người nghe không thể phân biệt được đâu là nhạc người, đâu là nhạc AI. Rợn người không?
Sự bùng nổ này đang buộc các nền tảng streaming phải "xoay xở" tìm cách quản lý:
• Apple Music đã bắt đầu gắn nhãn để người nghe biết bài nào có AI
• TIDAL thì không trả tiền bản quyền cho nhạc AI thuần túy
• Bandcamp straight up cấm luôn các sản phẩm âm nhạc AI
• SoundCloud cũng phải làm rõ lập trường sau khi bị cộng đồng "ném đá"
Đặc biệt là Deezer - họ phát triển công cụ phát hiện nhạc AI và cho biết nhạc AI đã chiếm hơn một nửa số ca khúc được tải lên nền tảng mỗi ngày! Tốc độ sản xuất của AI đã vượt qua con người trên nền tảng này rồi đó!
Beatport cũng có kế hoạch loại bỏ nhạc AI, còn Spotify đang triển khai hệ thống gắn nhãn mới để người dùng dễ nhận biết hơn. Spotify từng phải xóa hàng chục triệu ca khúc spam và xử lý các trường hợp mạo danh nghệ sĩ nữa.
Không chỉ là chuyện bảng xếp hạng đâu, vấn đề AI còn kéo theo cả drama về bản quyền và quyền lợi nghệ sĩ nữa!
Tại Anh, chính phủ từng đề xuất cho phép công ty AI sử dụng tác phẩm có bản quyền mà không cần xin phép trong một số trường hợp. Kế hoạch này bị loạt sao khủng như Paul McCartney, Kate Bush, Dua Lipa và Elton John phản đối gay gắt, yêu cầu chính phủ bảo vệ tác phẩm sáng tạo trước nguy cơ bị AI "hút máu" mà không trả phí hay xin phép.
Việc Úc đưa ra quy định này cho thấy cuộc tranh luận về AI đang chuyển từ vấn đề công nghệ sang câu chuyện về giá trị, quyền lợi và tính minh bạch của cả ngành công nghiệp âm nhạc rồi.
Trong tương lai, ranh giới giữa "công cụ hỗ trợ" và "sản phẩm AI thuần túy" có thể vẫn sẽ là đề tài hot để tranh cãi. Nhưng với quy định mới này, ARIA đã gửi đi thông điệp khá rõ ràng: AI có thể là công cụ hỗ trợ sáng tạo nhạc, nhưng những sản phẩm được tạo hoàn toàn bằng máy sẽ không được đối xử như một tác phẩm âm nhạc do con người sáng tạo!
Nguồn: saostar.vn