Meo2k77792
New member
Gần đây, Ukraine phát hiện một điều khá sus: những chiếc UAV Shahed-136 của Nga bay đến giờ đen thui hơn hẳn bản cũ! Ban đầu, giới chức Ukraine chill lắm, bảo chỉ là đổi màu sơn thôi mà, không có gì đáng lo. Nhưng plot twist là... lớp sơn đen này không đơn giản đâu nhé!
Ngày 25/11, anh Yurii Ihnat - người phát ngôn Lực lượng Không quân Ukraine lên tiếng trên truyền hình quốc gia: lớp sơn này có pha carbon đó các bạn ơi! Carbon này là vật liệu hấp thụ tín hiệu radar, giúp UAV khó bị bắt hơn. Và đây không phải lần đầu Nga buff tính năng tàng hình cho Shahed rồi. Vậy lớp phủ xịn sò này mạnh cỡ nào nhỉ?
## Tàng hình không chỉ là chuyện vẽ vời đâu nha!
Khả năng tàng hình không chỉ ở lớp sơn, mà còn phải thiết kế hình dạng máy bay sao cho sóng radar bắn vào... không biết đường về luôn!
Vì thế mà máy bay tàng hình thường có bề mặt phẳng, không góc cạnh, đường nét mềm mại. Kiểu như máy bay ném bom chiến lược B-2 của Mỹ ấy - thiết kế cánh liền thân nhìn smooth phết!
Ngày xưa, máy tính còn yếu nên chỉ tính được phản xạ cho mặt phẳng thôi. Thế nên F-117 Nighthawk - máy bay tàng hình thực sự đầu tiên của Mỹ - trông như ghép từ nhiều tấm phẳng lại, nhìn kỳ kỳ mà bay cũng không ổn định lắm
Còn giờ với máy tính xịn, thiết kế cong phức tạp vừa tàng hình vừa bay ngon như F-35 thì ez game! Những đường cong này giúp giảm nguy cơ bị radar bắt sớm hơn nhiều so với Nighthawk.
Nhờ thiết kế thông minh, F-35 có tiết diện radar chỉ 0,0015 mét vuông - tương đương quả bóng golf bằng kim loại thôi! ️
Nhỏ hơn F-16 tầm 3.000 lần luôn á!UAV Shahed với thiết kế thân liền cánh vốn đã khá tàng hình rồi. Nhưng theo dữ liệu công khai, Shahed vẫn còn vài bug: bộ ổn định dọc trên cánh tạo phản xạ radar khá mạnh ở các cạnh, dù ở phía trước tiết diện radar chỉ khoảng 0,01 mét vuông (bằng con chim) ở hầu hết tần số.
Từ hồi công nghệ tàng hình mới ra lò, các kỹ sư đã cố gắng giảm tín hiệu radar hơn nữa bằng lớp sơn đặc biệt.
## Bí kíp trong lớp sơn "thần thánh"
Máy bay tàng hình thường phủ RAM (Vật liệu hấp thụ radar) để max hóa khả năng tàng hình. Công thức? Top secret luôn! Khi chiếc F-117 đầu tiên về hưu vào bảo tàng, người ta còn phải phun cát xóa sạch lớp phủ RAM để không ai biết bí mật
Trước đây có dự án sơn Iron Ball cho máy bay do thám U-2 - gồm những quả cầu siêu nhỏ phủ sắt ferit hoặc sắt cacbonyl trong sơn epoxy. Các quả cầu này hấp thụ sóng vô tuyến, chuyển thành nhiệt và giảm phản xạ.
Một số lớp phủ khác dùng muội than (hạt carbon mịn như bồ hóng ý) để làm tương tự. Phòng thí nghiệm Bức xạ MIT còn phát triển Sơn chống bức xạ Halpern bằng cách mix muội than với nhôm trong cao su, giúp tàng hình tốt hơn hẳn trên máy bay thử nghiệm.
Hiệu quả của RAM phụ thuộc nhiều yếu tố: kích thước, hình dạng, thành phần hạt, bước sóng radar và độ dày lớp phủ. Các phiên bản xịn hơn dùng nano carbon, graphene và MXenes để buff thêm, nhưng ngay cả lớp phủ carbon dạng bột đơn giản cũng đã khác biệt rồi!
Các nhà nghiên cứu phát hiện: với khoảng 7% cacbon đen (theo trọng lượng), lớp sơn giảm phản xạ radar khoảng 10 decibel trên dải radar Ku và tới 20 decibel ở một số bước sóng nhất định.
Giảm 10 decibel = giảm phản xạ radar xuống 10 lần! Chỉ với lớp sơn mà lợi thế ghê vậy đó!
## Lợi thế khi đánh úp ban đêm
Tàng hình không làm máy bay vô hình hoàn toàn đâu, nhưng giảm đáng kể tầm phát hiện và tạo nhiều lỗ hổng trong phòng không đối phương.
Giảm 10 lần tiết diện radar nghĩa là máy bay vốn phát hiện được từ 16km giờ chỉ còn 10km thôi.
Nếu biết đối phương xài radar gì, bên vận hành có thể tính toán vùng "nguy hiểm" và bay vòng tránh. F-117 có luôn phần mềm lập kế hoạch bay tên Elvira để vẽ đường bay tránh radar ️
Một số báo cáo trước đây nói Shahed bay thấp men theo sông khi tiếp cận mục tiêu, càng khó phát hiện hơn. Nga đã nhận ra lợi thế của chiến thuật thông minh này rồi!
Những chiếc Shahed được sơn tàng hình carbon sẽ khó bị radar bắt hơn nhiều, đặc biệt khi bay thấp. Điều này cho bên phòng thủ ít thời gian phản ứng hơn.
Hiện chưa rõ việc sơn lại hiệu quả thế nào. Ngày 25/11, Ukraine tuyên bố bắn hạ 74/75 chiếc Shahed đang bay tới. Ngày 29/11 Kiev cũng claim bắn hạ cả 21/21 UAV của Nga - tỉ lệ 100%!
Nguồn: soha.vn