Trương Thu Hường: Lần này ở Bệnh viện Nhi Đồng 2, em để ý thấy anh luôn trao phong bì bằng hai tay, ánh mắt hướng thẳng vào từng bé, lặp lại cử chỉ ấy cho đến khi túi trống rỗng. Vì sao nghi thức này luôn được anh giữ suốt nhiều năm vậy?
Johnathan Hạnh Nguyễn: Vì khi trao, là mình gói ghém cả tâm tư, tình cảm trong đó. Mình gửi tới các em, trước hết là tấm lòng của mình. Các cụ vẫn dạy: Của cho không bằng cách cho mà.
Trương Thu Hường: Nhưng điều gì khiến cảm xúc của anh vẫn nguyên vẹn, dù đã làm việc này hàng trăm lần rồi?
Johnathan Hạnh Nguyễn: Không những không phai nhạt, mà ngày càng thắt lại trong tim luôn. Có những em nhỏ ung thư giai đoạn cuối, cơ hội sống mong manh lắm. Ở khoa Ung bướu này, khoảng 70–80% sống, còn lại… không qua khỏi Nhưng các em hồn nhiên lắm đó! Cái chết đến gần mà các em đâu có hay biết. Nhìn ánh mắt tụi nhỏ sáng lên khi nhận phong bì… tim mình như nghẹn lại...
Rất may, chưa có em nào ra đi ngay trước mắt mình. Nếu điều đó xảy ra, chắc mình không chịu nổi. Vì sẽ thấy mình chưa làm tròn tâm nguyện. May mà mọi thứ ở đây vẫn đang trong vòng hy vọng. Mà còn hy vọng, là mình còn dấn bước.
Ngày trước, 70% bệnh nhi ở đây không qua khỏi, giờ con số ấy đã đảo ngược rồi – phần nào nhờ sự chung tay của cộng đồng. Mình chỉ mong đến một ngày, tỷ lệ tử vong giảm xuống dưới 1%. Chắc đến lúc đó, mình cũng đã lên thiên đường rồi (cười). Tuổi cao, Trời kêu ai thì người ấy dạ thôi.
Thú thật, mình bị bệnh tim mạch, tiền đình đấy. Mạch vành đang hẹp lại. Bác sĩ bảo: giờ mà có chuyện gì, đoạn đó sẽ vỡ. Ba lần rồi... không thể đặt thêm stent nữa. Chỉ còn cách cắt bỏ và nối lại – mà phương án ấy còn nguy hiểm hơn nhiều...
Nhưng mình kệ! Mình vẫn đi. Dù có thế nào, mình sẽ không tiếc.
Nếu là tham vọng thay đổi cơ chế chính sách thì khác. Hoặc cứu giúp cả thế giới thì mình đương nhiên không làm được. Nhưng mình có thể thay đổi thế giới của một người
Ví như, giúp một em nhỏ có cơ hội tới trường, hay một bé trong viện có thêm cơ hội sống. Một bàn tay không che hết bầu trời. Nhưng nếu trong lòng bàn tay ấy, mình làm được điều đúng đắn, thì đã đủ rồi.Mình đã hứa với Trời rồi. Nếu chẳng may có gì rủi ro, thì cũng coi như đổi sinh mạng mình cho sinh mạng của các em.
Trương Thu Hường: Sao anh lại có lời hứa như thế?
Johnathan Hạnh Nguyễn: Mỗi lần đến bệnh viện, nhìn mấy đứa nhỏ thân hình bé xíu oằn mình chống chọi với từng đợt thuốc khắc nghiệt như thiêu đốt, mình không thể đứng ngoài được.
Ai tin hay không thì tùy, nhưng mình tin: sống tử tế, làm điều thiện, cứu người – thì Trời, Phật cho sức khỏe. Mình vẫn thức khuya, dậy sớm, vẫn vào viện, leo từng bậc tam cấp, trao tận tay phong bì cho các cháu. Mình mang bệnh không nhẹ, nhưng luôn thấy mình được che chở. Những lúc tưởng không qua nổi… rồi cũng qua.
Có lẽ vì nhiều người cầu nguyện cho mình
Năm 2025, trước sinh nhật vài ngày, mình xuống bệnh viện. Báo chí đưa tin: "Ngày sinh nhật, ông Johnathan Hạnh Nguyễn vẫn đi trao quà cho bệnh nhi." Mình nhận được cả nghìn lời chúc phúc – toàn người xa lạ. Mà những lời đó chân thành lắm. Nên mình tin, tất cả đã theo từng bậc thang mà bay lên đến trời.
Trương Thu Hường: Em rất hiểu và trân trọng những điều anh chia sẻ, nhưng vẫn muốn hỏi thêm: Người ta hay nói "chỉ khi từng trải qua khổ đau, con người mới thật sự thấu hiểu nỗi đau của người khác". Nhưng anh thì dường như đi ngược chiều. Với một cuộc đời đầy thành công, vì sao anh lại chọn sống tử tế đến tận cùng – giúp người xa lạ ngay cả khi chính mình có thể gặp rủi ro? Điều gì trong anh thôi thúc sự cho đi sâu đến vậy?
Johnathan Hạnh Nguyễn: Mình vẫn nhớ, 40 năm trước, khát vọng lớn nhất của mình chỉ gói gọn trong một điều: giúp đất nước bằng con đường phát triển kinh tế.
Nhưng ngay đêm đầu tiên đưa vợ con trở về Việt Nam, hai đứa nhỏ bỗng sốt cao. Bác sĩ chẩn đoán: sốt xuất huyết
Khi đó, dịch bùng khắp miền Nam, bệnh viện quá tải. Thuốc men khan hiếm đến mức... thuốc hạ sốt cũng thiếu. Mình thức trắng bên giường bệnh, dùng từng lát chanh tươi hạ nhiệt cho con. May mắn, các cháu qua khỏi. Nhưng nhiều đứa trẻ khác thì không.
Ký ức ấy in sâu, như một vết dao mảnh nhưng rất khó chữa lành. Nó thôi thúc mình phải hết sức vì đất nước.
Sau khi gia đình tạm ổn, mình đưa vợ con trở lại Manila, còn mình về Việt Nam một mình – nhận sứ mệnh đặc biệt của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng: mở đường bay quốc tế đầu tiên sang Philippines giữa thời Mỹ cấm vận, khi mọi cánh cửa ngoại giao đều đóng chặt.
Mình đã bán hết tài sản ở Mỹ và gia đình chị Tina (vợ cũ - PV) hỗ trợ, đem về 20 triệu USD. Ba năm vận hành đường bay, lỗ tới 5 triệu USD Số tiền này đủ để mình mua 500 căn nhà ở quận 1, lúc ấy chỉ khoảng 10.000 USD mỗi căn.
Nhưng mình không hối tiếc. Nếu phải chọn lại, mình vẫn sẽ đặt cược tất cả.
Ngày ấy, mình tin, phát triển kinh tế là con đường vững chãi nhất để một doanh nhân đi đến tận cùng sứ mệnh của mình.
Nhưng sau 65 tuổi, mình nghĩ khác. Có những cánh cửa và con đường mới còn đáng dấn thân hơn.
Hồi trước, khi còn chưa làm từ thiện bài bản, có lần, mình vừa lĩnh lương mấy chục triệu – số tiền lớn thời ấy – liền khoác ba lô chạy xe máy xuống thẳng khoa cấp cứu Bệnh viện tỉnh Khánh Hòa. Hành lang đông nghịt, tiếng dép lẹp xẹp hòa tiếng gọi nhau hối hả. Ở góc phòng, mấy người nhà bệnh nhân đứng chụm lại, gương mặt thấp thỏm.
Một bác sĩ bước nhanh tới, ánh mắt tối sầm:
— Có ca nguy kịch. Chúng tôi bó tay rồi. Chỉ còn cách đưa gấp vào Sài Gòn… nhưng gia đình là người dân tộc, không có tiền.
Mình chỉ kịp sững một giây:
— Anh gọi xe ngay. Bao nhiêu, tôi lo hết.
Hai, ba tuần sau, cha mẹ đứa bé tìm đến tận khách sạn Nha Trang Lodge, nơi mình làm việc. Vừa gặp, họ quỳ xuống, cúi đầu cảm tạ. Mình luống cuống đỡ dậy:
— Đừng… anh đứng lên. Tôi tổn thọ mất.
Họ gọi mình là Phật hay Thánh sống gì đó. Mình không nghĩ thế vì mình chỉ làm điều trong khả năng. Chính họ đã vượt qua, vì hy vọng quá lớn.
Trương Thu Hường: Đó có phải là khoảnh khắc khiến anh nhìn khác về hai chữ "đóng góp"?
Johnathan Hạnh Nguyễn: Có thể! Người ta nói: Cứu 1 mạng người hơn xây 7 tháp phù đồ. Mình tin vậy. Nó đúng với đạo Trời, đạo Phật và đúng với nhân quả.
Trương Thu Hường: Vậy nếu phải chọn ra một khoảnh khắc bước ngoặt - đã đưa anh từ một doanh nhân đứng trên đỉnh cao thương trường, trở thành người nhìn thấy giá trị ở đáy sâu nhân sinh – thì đó sẽ là điều gì?
Johnathan Hạnh Nguyễn: Có lần, mình lên vùng cao, đi bộ đến một ngôi trường nằm chênh vênh trên đỉnh núi xa tít. Phải băng rừng, vượt suối mới tới nơi. Vừa đặt chân vào sân, mình thấy một bé gái tiến lại. Trên tay em, bông hoa rừng tím biếc khẽ rung trong gió, cánh còn đọng những giọt sương. Em ngẩng lên, mỉm cười, nói thật khẽ: "Cảm ơn. Vì ông đã đến với tụi con"
Trước đó, mình đã từng gặp các cháu, trao học bổng và quà. Nhưng lần này, câu nói ấy khiến mình đứng sững. Đóa hoa chẳng đáng bao nhiêu, nhưng thứ mà em bé tặng mình là cả tấm lòng. Khoảnh khắc ấy, không một số tiền nào có thể mua được.
Từ hôm ấy, mình hiểu, con đường đáng đi không phải con đường rực rỡ ánh đèn hay trong văn phòng máy lạnh, mà là con đường đưa mình lại gần con người, gần những đứa trẻ.
Trương Thu Hường: Và anh đã đi, theo cách tự tay đem cả ba lô tiền mặt lên vùng cao trao học bổng…
Johnathan Hạnh Nguyễn: (Cười) Không phải để đánh bóng đâu nha! Chỉ là ở vùng sâu vùng xa, nhiều người không có tài khoản ngân hàng. Gửi qua bưu điện hay các tổ chức thì đến chậm, mà có những mảnh đời cần giúp ngay.
Quan trọng nhất - họ đã dùng số tiền đó đúng mục đích. Mình biết, vì vẫn quay lại thăm hỏi, động viên mà.
Có lần, mình gặp lại một người mẹ nghèo. Bà nắm tay mình rất lâu, nghẹn ngào không nói nên lời. Lúc đó, lòng mình cứ xao xuyến mãi. Mình nói: "Chị ơi, đừng khóc, mọi thứ sẽ ổn thôi. Nhớ động viên con học hành, để ngày sau quay về giúp quê hương".
Mình tin, điều mình trao đi không chỉ là tiền – mà là một niềm tin
Trương Thu Hường: Và "lợi tức" anh nhận lại từ những sự đầu tư tâm huyết ấy?
Johnathan Hạnh Nguyễn: Khi các em tìm lại mình để báo tin: con đã tốt nghiệp. Không ở lại thành phố, dù điều kiện tốt hơn, mà chọn về quê hương phục vụ. Những lúc ấy, mình biết mình đã nhận được phần "lợi tức" quý giá nhất: tình người
Mình nhớ, có bác sĩ Đặng Văn Tốt, quê ở đảo Lý Sơn, Thủ khoa tốt nghiệp Trường ĐH Y Hà Nội và tiếp tục học bác sĩ nội trú vì muốn phục vụ quê hương.
Mình đã đi cùng Quỹ Vừ A Dính từ rất sớm, 20 năm trước, nên giờ có cơ hội gặp lại rất nhiều em như thế. Có thể nói, hàng ngàn trường hợp thành công đã được ghi nhận từ Quỹ Vừ A Dính. Đó là loại đầu tư không thể đong đếm bằng tiền – chỉ có thể đo bằng trái tim
Nguồn: kenh14.vn