Các ông chủ đang khóc thét với việc tuyển người giỏi AI đây này! Giờ muốn tìm nhân viên thông thạo AI mà dễ bị "dính thính" từ những ứng viên "fake" chuyên nghiệp vãi. Thời buổi này, việc cosplay thành cao thủ AI dễ hơn bao giờ hết luôn á!
Hầu hết các cuộc khảo sát về nguồn nhân lực đều nhấn mạnh nhu cầu về kỹ năng và sự thông thạo trí tuệ nhân tạo (AI) trong số những người tìm việc tiềm năng, với mức lương cao hơn so với những vị trí không đề cập đến yêu cầu này.
Nhưng mà thực tế thì vấn đề không đơn giản như vậy đâu nhé! Các công ty đang mơ tìm được "thần đồng AI" - người có thể biến mấy câu prompt thành tiền ngay lập tức - thì nên hạ kỳ vọng xuống thôi. Một nghiên cứu của KPMG năm 2026 cho thấy chỉ có 5% người dùng trong các công ty đã sử dụng AI đủ thành thạo để tạo ra giá trị thực sự. Chưa kể quy trình tuyển dụng còn tạo ra nhiều "drama" nữa này
Theo khảo sát mới nhất của nền tảng kiểm tra kỹ năng TestGorilla (hỏi 2.000 nhà tuyển dụng tại Mỹ và Anh), thì 71% các tổ chức đã xác định mức độ thành thạo AI cần thiết cho team của họ, và 50% đã xây dựng các tiêu chí đo lường nội bộ. Nhưng plot twist là 59% các tổ chức đã tuyển nhầm người dù đã chuẩn bị kỹ lưỡng rồi đó!
Vấn đề nằm ở chỗ: nhiều công ty định nghĩa "thành thạo AI" đơn giản chỉ là... biết dùng một công cụ AI. Bruh, giờ ai cũng biết dùng ChatGPT mà lại gọi là "thành thạo" sao?
Điểm mấu chốt nằm ở CÁCH THỨC sử dụng công cụ AI mới là thứ làm nên sự khác biệt đó! Để tránh những đánh giá mang tính cảm tính, đã có những nỗ lực định lượng năng lực AI, ví dụ như Chỉ số Thông thạo AI của Anthropic. Chỉ số này chấm điểm dựa trên các kỹ năng bậc cao hơn như mô tả, phân công và phân biệt.
Nghiên cứu của Anthropic cho thấy trong khi 85,7% các cuộc hội thoại thể hiện các kỹ năng mô tả và phân công cần thiết, thì người dùng lại yếu ở khả năng phân biệt phê phán. Khi AI tạo ra các sản phẩm hoàn chỉnh như code, tài liệu hay công cụ tương tác, đánh giá của người dùng giảm mạnh luôn. Chỉ có 5,5% người dùng kiểm tra lại thông tin, 13% đặt câu hỏi về logic và 15,8% xác định ngữ cảnh bị thiếu đối với đầu ra không phải dạng văn bản.
Khoảng cách này là một vấn đề nghiêm trọng vì AI không quan tâm đến kết quả thực tế mà nó đưa ra đâu, nó có thể làm tốt hoặc làm tệ nhanh hơn con người nhiều. Do đó, người dùng phải liên tục đánh giá phê phán và lặp lại để có được kết quả đúng.
Trong cuộc race khai thác AI này, các doanh nghiệp cần xem xét kỹ hơn quy trình phỏng vấn và đánh giá ứng viên. Với vô vàn tài liệu hướng dẫn trên mạng, việc "diễn" như một cao thủ AI giờ dễ như ăn kẹo á!
Các nhà tuyển dụng cần tìm những cách kiểm tra trình độ AI nghiêm ngặt hơn, đặc biệt khi các quy trình phỏng vấn thông thường thường ưu tiên khả năng kể chuyện hơn là năng lực thực tế. Thông thường, ứng viên được đánh giá dựa trên việc họ "bán hàng" giỏi đến mức nào hơn là chứng minh khả năng thực chiến.
Để kiểm tra hiệu quả, hình thức phỏng vấn cần chuyển từ kể chuyện sang đánh giá dựa trên năng lực thực tế, có thể bao gồm việc để ứng viên kiểm tra kết quả đầu ra của AI trong thời gian thực. Khi tuyển dụng người giỏi AI, các công ty nên xác định rõ hơn và test khả năng giám sát của con người, cũng như các kỹ năng AI quan trọng khác cần thiết cho từng vị trí cụ thể.
Nói chung là đừng tin vào những gì họ nói, hãy xem họ làm được gì nhé!
Nguồn: svvn.tienphong.vn