Khi nhắc đến máy bay siêu âm, chắc bạn sẽ nghĩ ngay đến Concorde phải không nào?
Nhưng mà plot twist đây: nó không phải là máy bay siêu âm đầu tiên, cũng chẳng phải chiếc máy bay thương mại đầu tiên phá vỡ rào cản âm thanh đâu nhé! Thật ra, ngôi vị này thuộc về Tupolev TU-144 - con cưng duy nhất của Liên Xô thời bấy giờ.
Tupolev là một trong hai "anh hùng" máy bay siêu âm thương mại từng được chế tạo, bên cạnh Concorde. Dự án thiết kế bắt đầu từ năm 1962 với một chiếc phản lực của Xô Viết, và mẫu đầu tiên cất cánh thử nghiệm vào dịp Tết Dương lịch 1968 ngay ngoài Moscow - trước Concorde tận 2 tháng luôn đó!
Về ngoại hình thì Tupolev trông khá giống Concorde (cũng dễ hiểu thôi vì có tin đồn gián điệp Xô Viết có "nhúng tay" vào cả hai dự án này ). Tuy nhiên về mặt kỹ thuật thì khác biệt khá nhiều. Concorde thắng thế về phạm vi hoạt động, hệ thống phanh và điều khiển động cơ, nhưng Tupolev lại có bộ khí động lực cực mạnh. Điểm đặc biệt là cánh của Tupolev có hai bộ phận có thể đóng mở trên bề mặt để tăng lực nâng khi tốc độ thấp - thứ mà Concorde không có. Nhưng mà... Tupolev lại nổi tiếng với sự bất ổn định khi bay, đặc biệt là khi đạt tốc độ siêu âm, so với đối thủ.
Và rồi bi kịch đã xảy ra vào năm 1973 Mẫu TU-144 đầu tiên gặp tai nạn thảm khốc tại triển lãm Hàng không Paris, khiến 6 thành viên tổ bay và 8 người dưới mặt đất thiệt mạng. Nguyên nhân vẫn là ẩn số, khiến chính phủ Pháp và Nga đổ lỗi qua đổ lỗi lại cho nhau mãi không xong. Phía Nga nghi ngờ máy bay chiến đấu French Mirage bám đuôi TU-144 ngay trước khi xảy ra tai nạn. Còn phía Pháp thì cho rằng 6 phi công Xô Viết đã cố nghiêng máy bay quá mức.
TU-144 còn được biết đến với danh hiệu "máy bay thương mại kém thiết thực nhất" Trong vòng 180 giờ bay, 16 chiếc TU-144 đã gặp hơn 226 lỗi, gần 1/3 trong số đó xảy ra ngay trên không. Các lỗi từ mũi cabin đến khoang chịu lực đều có đủ cả. Nghiêm trọng đến mức Alexei Tupolev - người thiết kế chính, cùng hai phó chủ tịch hàng không USSR phải đích thân kiểm tra từng chiếc TU-144 trước mỗi chuyến bay để quyết định xem có đủ an toàn để cất cánh không. Với tần suất lỗi dày đặc cộng với chi phí vận hành phi thực tế, TU-144 chính thức bị "khai tử" vào năm 1983.
Nguồn: gamek.vn