Ở tuổi 16, thay vì đến trường mỗi sáng, B. gắn lịch chạy thận 3 lần mỗi tuần, bắt đầu từ dấu hiệu sưng mắt tưởng chừng vô hại.
Buổi sáng của B., 16 tuổi, không bắt đầu bằng tiếng trống trường hay tiếng chuông báo thức để đi học nữa. Thay vào đó là chuyến xe từ Phú Thọ xuống tận Hà Nội. Ba lần mỗi tuần, em phải nằm im hàng giờ đồng hồ bên cạnh máy lọc máu Những ống dây trong suốt kia mang theo hy vọng sống, nhưng cũng đánh dấu một thực tế đau lòng: tuổi 16 của em giờ gắn chặt với suy thận mạn. Ít ai ngờ, tất cả chỉ bắt đầu từ một dấu hiệu nhẹ tênh - đôi mắt sưng sau khi ngủ dậy thôi.
Lúc đầu gia đình cũng nghĩ đơn giản, chắc mệt hoặc dị ứng gì đó. Mua thuốc ở hiệu thuốc gần nhà về uống thì có vẻ đỡ, rồi lại tái phát. Mãi đến khi phù lan xuống cả mặt, người mệt lả người, B. mới được đưa đi khám kỹ.
Kết quả trả về khiến cả nhà sốc nặng: em bị hội chứng thận hư Những đợt điều trị kéo dài với corticoid, thuốc ức chế miễn dịch nhưng không mang lại kết quả như kỳ vọng. Bệnh âm thầm tiến triển theo thời gian, rồi vài năm sau em đã bước vào giai đoạn suy thận mạn, buộc phải lọc máu định kỳ.
Ở phòng chạy thận, B. là một trong những bệnh nhân trẻ nhất. Những ngày sức khỏe ổn, em vẫn cố gắng quay lại lớp, cố theo kịp bài vở với các bạn. Nhưng lịch học của em giờ luôn bị chia cắt bởi những buổi lọc máu kéo dài, những cơn mệt bất chợt và cả nỗi lo bệnh tái phát không rõ khi nào.
Câu chuyện của B. không phải là trường hợp đặc biệt đâu nhé. Một nam sinh 16 tuổi khác, học giỏi, mê thể thao, cũng được đưa đến bệnh viện trong tình trạng suy thận giai đoạn cuối kèm theo suy tim luôn. Gia đình sau đó mới giật mình nhìn lại những thói quen tưởng như "bình thường" - thức khuya triền miên, uống nước ngọt thay nước lọc. Khi bệnh được phát hiện thì mọi cơ hội điều trị tích cực gần như đã trôi qua rồi
Ở TP.HCM, một nữ sinh 18 tuổi cũng chỉ tình cờ phát hiện suy thận giai đoạn 3 khi đi khám vì mệt mỏi kéo dài. Trước đó em gần như không có biểu hiện rõ ràng nào cả. Không đau, không sốt, không dấu hiệu cấp tính, bệnh cứ thế tiến triển trong im lặng suốt nhiều năm mà không ai hay.
Các bác sĩ cho biết, đây chính là điểm nguy hiểm nhất của bệnh thận ở người trẻ - diễn tiến âm thầm, phát hiện muộn quá muộn.
Theo ghi nhận tại nhiều cơ sở y tế, số bệnh nhân suy thận trẻ tuổi đang có xu hướng gia tăng đáng lo. Không ít trường hợp ở độ tuổi học sinh, sinh viên, thậm chí mới 13-14 tuổi thôi. Điều đáng nói là phần lớn được chẩn đoán khi bệnh đã ở giai đoạn nặng, buộc phải lọc máu hoặc chuẩn bị ghép thận
ThS.BSCKII Nguyễn Đăng Quốc, Trưởng khoa Thận nhân tạo, Bệnh viện Thanh Nhàn cho biết, nguyên nhân không chỉ đến từ bệnh lý bẩm sinh hay miễn dịch nữa, mà ngày càng gắn với lối sống hiện đại của giới trẻ. Thức khuya, ăn mặn, lạm dụng đồ uống có đường, ít vận động, bỏ qua khám sức khỏe định kỳ - những yếu tố tưởng như nhỏ lẻ lại âm thầm "bào mòn" chức năng thận theo thời gian.
Bác sĩ nhận định, nhiều người trẻ có tâm lý chủ quan vì nghĩ mình "còn trẻ còn khỏe mà". Khi xuất hiện dấu hiệu như phù nhẹ, tiểu ít, mệt mỏi, họ thường bỏ qua hoặc tự điều trị lung tung. Đến khi nhập viện thì chức năng thận đã suy giảm nghiêm trọng, không còn khả năng hồi phục hoàn toàn nữa rồi.
"Điều trị suy thận ở người trẻ không chỉ là kéo dài sự sống, mà còn là giữ cho các em có cuộc sống bình thường nhất có thể, được đi học, được làm việc, được sống như bạn bè cùng trang lứa", bác sĩ Quốc chia sẻ.
Thực tế, với những bệnh nhân như B., việc lọc máu đều đặn giúp cơ thể ổn định hơn. Có em vẫn đến trường, vẫn thi cử, vẫn nuôi những ước mơ dang dở của mình. Nhưng phía sau đó là một hành trình dài, tốn kém và đầy rủi ro.
Suy thận mạn không thể chữa khỏi hoàn toàn được. Khi đã bước vào giai đoạn cuối, bệnh nhân phải phụ thuộc vào máy lọc máu hoặc chờ cơ hội ghép thận - mà cơ hội này không phải ai cũng có đâu
Tại Việt Nam, bệnh thận mạn đang âm thầm trở thành gánh nặng sức khỏe đáng báo động. Ước tính khoảng 8,7 triệu người trưởng thành - tương đương 12,8% dân số - đang sống chung với căn bệnh này, nhưng hơn 90% trong số đó không hề hay biết mình đang mắc bệnh luôn á.
Trên phạm vi toàn cầu, theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), có khoảng 674 triệu người bị bệnh thận mạn, chiếm gần 9% dân số. Đáng lo là WHO dự báo đây sẽ là một trong những nguyên nhân tử vong gia tăng nhanh nhất, có thể vươn lên vị trí thứ năm vào năm 2050 nếu không có các biện pháp can thiệp hiệu quả.
Ở góc độ cộng đồng, nhiều yếu tố nguy cơ vẫn tồn tại dai dẳng: chế độ ăn nhiều muối, lạm dụng thực phẩm chế biến sẵn, ít vận động gây thừa cân béo phì, kiểm soát đường huyết và huyết áp chưa tốt, cùng với việc sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc. Những thói quen này âm thầm "nuôi dưỡng" tổn thương thận theo thời gian mà không ai nhận ra.
Đáng chú ý là khi còn trẻ, nhiều người có xu hướng "né" việc khám sức khỏe định kỳ. Tuy nhiên thực tế cho thấy, sự chủ quan này có thể phải trả giá bằng chi phí điều trị khủng, thời gian kéo dài và chất lượng sống suy giảm nghiêm trọng đấy
Để phòng ngừa bệnh thận, các chuyên gia khuyến cáo cần duy trì lối sống lành mạnh, hạn chế tối đa các yếu tố gây hại cho thận, đặc biệt là rượu bia và các chất kích thích. Bên cạnh đó, việc khám sức khỏe định kỳ đóng vai trò then chốt luôn nha, nhất là với những bạn có bệnh nền như tiểu đường, tăng huyết áp.
Tầm soát định kỳ và thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu là cách duy nhất để phát hiện sớm, từ đó kiểm soát bệnh hiệu quả. Với những bệnh nhân đã được chẩn đoán rồi thì việc điều trị cần tuân thủ đúng chuyên khoa và được theo dõi sát bởi bác sĩ có kinh nghiệm để hạn chế tối đa biến chứng nhé!
Nguồn: kenh14.vn