## Chuyện gì đang xảy ra với "thiên đường" Bhutan vậy trời?
Theo CNN, đất nước Bhutan đang thay đổi nhanh kinh khủng luôn! Quốc gia 700k dân từng được gọi là nơi "sướng nhất hành tinh" giờ thậm chí còn OUT LUÔN khỏi top 143 nước trong bảng xếp hạng hạnh phúc đó các bạn ơi.
Plot twist là năm 2023 khi nhậm chức, Thủ tướng Tshering Tobgay của Bhutan còn phải thú nhận thẳng: kinh tế nước mình sắp... sập rồi
CNBC cho hay ngành du lịch chưa hồi phục sau COVID làm tỷ lệ thất nghiệp gen Z tăng vọt lên gần 30%, và 1/8 dân số đang sống trong cảnh đói nghèo thật sự.
Số liệu từ World Bank thì cho thấy tăng trưởng kinh tế Bhutan "đứng im" ở mức 1,7% suốt 5 năm liền vì chính phủ không muốn "cày cuốc" tăng trưởng bằng mọi giá. Trong khi đó dự trữ ngoại hối thì... bay màu từng ngày
Vì vậy sau bầu cử quốc hội đầu năm 2024, Bhutan buộc phải... đổi chiến thuật thôi!
## Hoá ra tiền bạc mới là gốc rễ của mọi bất hạnh sao?
### Giới trẻ xem TikTok thay vì đi chùa
CNN cho biết đa số du khách biết Bhutan qua 2 thứ: phí du lịch 100 USD/ngày để "bền vững" và Chỉ số hạnh phúc quốc gia (GNH) siêu đỉnh.
Những câu chuyện về việc chính phủ Bhutan care hạnh phúc con người hơn cả GDP hay dân số ai cũng happy với cuộc sống từng viral khắp báo chí.
Nhưng mà... Báo cáo xếp hạng hạnh phúc toàn cầu (WHR) mới nhất của LHQ lại cho thấy sự thật "sốc óc" Trong khi Phần Lan, Thụy Điển và Đan Mạch vẫn flex ngôi đầu thì Bhutan lại... bay màu khỏi danh sách 143 nước và vùng lãnh thổ.
Nói thẳng luôn: Bhutan bị LOẠI ra khỏi bảng xếp hạng luôn á!
"Phải nói thật là dân mình vốn rất hạnh phúc, nhưng giờ vì công nghệ và văn hóa hiện đại ùa vào, không hiểu sao mọi người càng ngày càng mất kết nối, rồi chán đời và buồn hơn", Tandin Phubz - nhà sáng lập trang Facebook Humans of Thimphu than thở.
FYI nhé, Bhutan là quốc gia theo đạo Phật nên tâm linh và tôn giáo quan trọng lắm. Nhưng theo Phubz, những thứ giải trí hiện đại đã khiến mọi người... xao nhãng mất rồi.
"Mọi người hay quên cầu nguyện sáng tối. Thay vào đó họ cầm điện thoại lướt TikTok, vuốt lên vuốt xuống suốt", anh Phubz kể với vẻ mặt ngao ngán
Tuy nhiên sự xâm nhập của công nghệ và văn hóa toàn cầu không phải lý do duy nhất khiến Bhutan mất bản sắc và bị văng khỏi BXH năm nay. Câu chuyện còn nằm ở kinh tế và mindset của lớp trẻ nữa.
### Hạnh phúc cần có tiền chứ nhỉ?
Chỉ số GNH được Cựu quốc vương Jigme Singye Wangchuck giới thiệu từ đầu thập niên 1970 và vẫn được áp dụng đến tận bây giờ.
Tuy nhiên với tình hình kinh tế khó khăn khiến người dân nghèo hơn, chính phủ Bhutan đang phải upgrade lên GNH 2.0 để balance giữa phát triển kinh tế và chỉ số hạnh phúc.
"Bhutan đang vật lộn với một cuộc khủng hoảng kinh tế khiến quốc gia đứng trên bờ vực nguy hiểm", Tân Thủ tướng Tshering Tobgay thừa nhận thẳng.
"Chúng tôi đã quá bảo thủ nên bị tụt lại phía sau, fail về mặt kinh tế rồi", Thủ tướng Tobgay nói thêm.
Năm 2023, Bhutan chào đón 103.000 du khách, chỉ bằng 1/3 so với thời điểm trước COVID năm 2019
Chính phủ Bhutan đặt target thu hút lại hơn 300.000 du khách mỗi năm để tăng ngân sách nhưng mục tiêu này khó đạt lắm.
Từ khi welcome du khách vào năm 1974, Bhutan đã nhắm đến nhóm khách hạng sang để maintain thu nhập nhưng không ảnh hưởng đến môi trường và đời sống người dân. Nhờ đó Bhutan nổi tiếng về văn hóa đặc biệt dù rất khó tính với khách du lịch.
Giờ đây khi cần thu hút nhiều khách hơn, Bhutan bắt đầu nới lỏng quy định, cho phép du khách so sánh và đặt trước dịch vụ hướng dẫn viên.
Theo CNBC, ngành du lịch Bhutan phục hồi chậm hơn hẳn các nền kinh tế châu Á khác. Tổng lượng khách năm 2023 chỉ bằng 1/3 so với năm 2019 trước COVID.
Quốc gia nổi tiếng hạnh phúc nhất thế giới này đã phải 3 LẦN thay đổi "Phí phát triển bền vững" - một loại thuế đối với du khách. Ban đầu nâng lên 200 USD/người khi mở cửa lại tháng 9/2022, nhưng vấp phải nhiều drama rồi sau đó giảm liên tiếp 2 lần vì quá ít khách ghé
Trong khi đó, Reuters cho hay hàng nghìn bạn trẻ Bhutan đã ra nước ngoài xuất khẩu lao động hoặc kiếm việc làm trong bối cảnh thất nghiệp cao ở quê nhà.
Nhưng mà chính lớp trẻ ra đi này lại đang thay đổi văn hóa và tư duy về "hạnh phúc" tại Bhutan đấy!
## Xung đột thế hệ drama thật sự
CNN cho hay ngày càng nhiều bạn trẻ rời Bhutan để du học và làm việc ở nước ngoài, và chính những người này đang dần thay đổi mindset của dân số.
Ban đầu, phong trào du học và đi làm nước ngoài chỉ do áp lực kinh tế và sự "so kè" của các gia đình. Nhưng theo nhà sáng lập Phubz, những bạn trẻ này sẽ không còn quen thuộc với phong tục và văn hóa Bhutan nữa sau nhiều năm ở bên ngoài.
Cô Chokey Wangmo, một du học sinh Bhutan về từ Ấn Độ cho biết cách sống tại quê hương đã dần outdated và cần phải học hỏi để thay đổi.
Vốn là một nhà khởi nghiệp, cô Wangmo kể là không thể tìm thấy ngân hàng nào ở Bhutan có dịch vụ điền thông tin online, thay vào đó mọi người đều phải đến quầy giao dịch làm trực tiếp
Thậm chí những thứ như lên lịch họp, tin nhắn ngoài giờ và dịch vụ khách hàng online thường không tồn tại ở các văn phòng Bhutan.
Trong khi văn hóa truyền thống người Bhutan là care lẫn nhau, hàng xóm gia đình support nhau, có khi cả làng sẽ đến nhà có em bé mới sinh hay chào đón ai đó về từ bệnh viện.
Tuy nhiên nhiều bạn trẻ giờ đây lại cảm thấy ngột ngạt khi chỉ muốn ăn tối một mình hay không muốn đón tiếp quá nhiều khách trong ngày
Mặc dù có hệ thống chăm sóc sức khỏe cộng đồng miễn phí nhưng chính phủ Bhutan lại quên mất sức khỏe tinh thần của người dân.
Khi đại dịch COVID diễn ra, mọi người bị tách khỏi các mối quan hệ xã hội và bắt đầu nhìn nhận lại thứ bản thân thực sự muốn là gì, điều gì khiến họ thực sự hạnh phúc.
Tuy nhiên chính điều này lại tạo nên sự xung đột quan điểm giữa các thế hệ tại Bhutan.
## Bản sắc văn hóa có mất đi? ️
Trước đây Bhutan nổi tiếng là quốc gia hạnh phúc nhất thế giới khi không đặt quá nặng vấn đề phát triển kinh tế lên hàng đầu. Người dân ở đất nước xinh đẹp này sống rất đơn giản, thuận theo tự nhiên và ai cũng thấy mình luôn hạnh phúc.
Từ thập niên 1970, các nhà lãnh đạo Bhutan đã bắt đầu ưu tiên hạnh phúc người dân hơn tăng trưởng kinh tế và chỉ số GNH ra đời nhằm chống lại tình trạng hiện đại hóa nhanh làm xói mòn các giá trị truyền thống.
Chỉ số GNH bao gồm 9 lĩnh vực: Phúc lợi tâm lý, mức sống, quản trị tốt, sức khỏe, sức sống cộng đồng, đa dạng văn hóa, sử dụng thời gian và khả năng phục hồi sinh thái.
Để đạt các mục tiêu hạnh phúc này, toàn bộ chi phí cơ bản như y tế, giáo dục... đều được miễn phí ở Bhutan luôn nhé!
Song song với đó, chính phủ rất coi trọng việc bảo tồn sự đa dạng của các giá trị văn hóa truyền thống. Một trong số đó là bảo vệ môi trường khi Bhutan là nước có độ phủ rừng lên đến 72%, thuộc hàng xanh nhất thế giới bất chấp việc phát triển du lịch
Xã hội Bhutan cũng được xây dựng dựa trên ý thức cộng đồng và sự gắn kết xã hội mạnh mẽ. Người dân yêu hòa bình, kỷ luật bất chấp tầng lớp. Chính sự gắn kết này khiến mọi người tích cực tham gia hoạt động cộng đồng, lao động công ích, tạo nên sự đoàn kết, kết nối và cảm giác được coi trọng ở từng cá nhân.
Một yếu tố nữa khiến Bhutan được xếp hạng là một trong những nước hạnh phúc nhất thế giới nằm ở niềm tin Phật giáo. Quan điểm theo đuổi bình an, không cạnh tranh, sân si hay thậm chí nghĩ làm điều gì xấu với người khác đã ăn sâu vào tiềm thức người dân.
Phần lớn người Bhutan tin rằng nếu sống đẹp thì kiếp sau sẽ viên mãn, khiến họ luôn cố gắng trở thành người có ích, làm điều tốt.
Nguồn: soha.vn