NgocNgoan9066
New member
Hằng năm, từ giữa tháng 11 đến tầm 25 tháng Chạp âm lịch, người Nguồn ở Minh Hóa (dân tộc thiểu số ở Quảng Bình) lại tổ chức một cái Tết siêu đặc biệt mà không phải ai cũng biết.
Đó chính là Tết báo hiếu hay "Pơng cộ Tết" (bưng cỗ Tết), còn có tên gọi cực độc là tục "giỗ sống" - nghe hơi bí ẩn nhưng thực chất là dịp để con cháu tỏ lòng hiếu thảo với cha mẹ đang còn sống luôn nha!
Bà Đinh Thị Hựu (sinh năm 1953) ở tiểu khu 6, thị trấn Quy Đạt, huyện Minh Hóa có tận 7 người con đều đã lập gia đình rồi, cả gần lẫn xa. Vào khoảng đầu tháng Chạp, cả đàn con của bà Hựu lại bắt đầu lên kế hoạch họp mặt, nấu một mâm cơm thật tâm để dâng lên cha mẹ và ông bà.
Theo anh Đinh Xuân Vương (sinh năm 1986), con trai thứ 5 của bà Hựu: "Mâm cơm báo hiếu không cần phải sang chảnh hay toàn món đắt đỏ đâu, quan trọng nhất là tình cảm của con cháu dành cho ông bà, cha mẹ". Chuẩn không cần chỉnh!
Ngoài những món ăn truyền thống của người Nguồn như bánh chưng, cá khe, rau tớn xào tôm, gà... thì các con còn chuẩn bị luôn những món mà cha mẹ thích ăn nhất nữa cơ.
Chị Đinh Thị Thúy Nga (sinh năm 1988), con gái bà Hựu vừa nấu vừa chia sẻ: "Lóng hầm xương là món mà mẹ tôi cực kỳ yêu thích. Món này được nấu từ ruột cây chuối rừng bằm nhỏ hầm với xương heo và gia vị. Càng hầm lâu càng ngon luôn nha. Hôm nay tôi và các chị dâu đi chợ từ sớm, kiếm được cây chuối rừng ngon nên nấu để dâng lên mẹ.
Sau khi chuẩn bị xong, chúng tôi sẽ bày riêng ra một mâm để mẹ bưng sang mời ông ngoại và một mâm đặt lên bàn thờ cho ba. Thắp hương cúng ba xong rồi, con cháu mới bày mâm để mời mẹ và các bác".
Bữa cơm được dọn ra, các con, cháu lần lượt nói những lời chúc bố mẹ, ông bà sống lâu trăm tuổi để hưởng phúc vui cùng con cháu. Nếu có ai trong năm qua làm gì khiến ông bà cha mẹ buồn lòng thì đây cũng là lúc để nói lời xin lỗi luôn.
Đáp lại tình cảm của con cái, bậc sinh thành sẽ dặn dò, chúc con cháu những điều tốt đẹp nhất. Ấm áp quá đi mất!
Phong tục đẹp vẫn được giữ gìn
Trước đây, trong nhà có bao nhiêu người con đã lập gia đình thì sẽ có bấy nhiêu mâm cơm báo hiếu cha mẹ. Để khỏi trùng lịch, các con phải họp bàn trước. Còn bây giờ, để tiện cho mọi người thì bữa cơm báo hiếu thường được các gia đình làm chung một lần thôi.
Ông Đinh Thanh Dự, một người chuyên nghiên cứu văn hóa ở huyện Minh Hóa kể về tục lệ này:
"Là người dân Minh Hóa thì dù giàu hay nghèo, mỗi dịp cuối năm đều phải tự tay làm một bữa cơm bưng đến nhà bố mẹ để tỏ lòng hiếu thảo.
Không ai biết tục lệ này có từ bao giờ, người già trong làng kể rằng, ngày xưa ở đây rất nghèo khó. Có một người lên rừng đặt bẫy được con lợn to, đem về chọn những miếng thịt ngon nhất dâng mẹ già ăn với cơm thổi từ lúa rẫy mới.
Năm sau vào gần dịp Tết Nguyên Đán, nhớ lại bữa cơm đầm ấm năm trước, mẹ già bệnh nặng buột miệng thở dài: 'Giá mà được ăn một bữa ngon như năm trước thì có nhắm mắt cũng thỏa lòng'.
Vợ anh nghe được bèn kể lại cho chồng, hai vợ chồng thương mẹ nên lấy thóc giống còn lại đem giã gạo thổi cơm. Anh chồng đi câu cá ngoài suối, còn con gà cuối cùng đang đẻ cũng làm thịt nấu cho mẹ ăn. Lạ thay, mẹ anh dần dần khỏi bệnh và mạnh khỏe trở lại.
Năm sau đó, cây lúa trên rẫy lại tốt tươi, mẹ anh lại vui vẻ bên đàn cháu. Dân làng nói, nhờ có người con hiếu thảo như anh nên được trời đất phù hộ cho dân bản được mùa. Tục ấy từ đó truyền lại đến ngày nay.
Dù ông bà, cha mẹ không đòi hỏi, nhưng bổn phận con cái khi đã có cửa nhà riêng, đã làm chủ được cuộc sống thì không thể bỏ qua lệ này. Nếu không lo nổi bữa cơm tươm tất theo tục 'giỗ sống' thì cả làng sẽ chê cười, năm mới lộc tài sẽ chẳng ghé nhà".
Ngày nay, dù cuộc sống có nhiều đổi thay nhưng mâm cơm báo hiếu vẫn giữ nguyên giá trị văn hóa đẹp đẽ. Dù đi đâu về đâu, người Nguồn cũng luôn nhớ và thực hiện phong tục ý nghĩa này.
Nguồn: soha.vn