Chị em ơi, cẩn thận với chuyện tự mua thuốc về uống nha!
Khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Bãi Cháy vừa chia sẻ con số "báo động đỏ": trung bình mỗi tháng, bệnh viện phải tiếp nhận khoảng 20-30 ca bị suy tuyến thượng thận do lạm dụng Corticoid để trị các bệnh về tai mũi họng, xương khớp, dị ứng... mà không có chỉ định của bác sĩ.
Case điển hình là bà Nguyễn T.M. (77 tuổi, ở Cẩm Phả) vừa phải vào viện cấp cứu với tình trạng đau lưng lan xuống cả hai chân, khó vận động, mệt lử, ăn uống kém hẳn. Nguyên nhân là do bà tự ý mua thuốc giảm đau có chứa corticoid về uống liên tục trong thời gian dài.
Kết quả xét nghiệm khiến ekip y tế cũng phải "đứng hình" : chỉ số Natri trong máu chỉ còn 114 mEq/L (trong khi bình thường phải từ 135-145 mEq/L), cortisol giảm sút còn 63 nmol/l. Chẩn đoán cuối cùng: rối loạn điện giải, hạ Natri máu, suy tuyến thượng thận do "quẩy" Corticoid không kiểm soát, kèm theo đau lưng và đau khớp háng.
Thạc sĩ - Bác sĩ Đỗ Doãn Trọng từ Khoa Nội tổng hợp Bệnh viện Bãi Cháy lên tiếng: "Trường hợp của bà này là hồi chuông cảnh báo đấy! Tự ý sử dụng corticoid dài hạn không theo hướng dẫn bác sĩ chính là nguyên nhân hàng đầu gây suy tuyến thượng thận và rối loạn điện giải nghiêm trọng.
Dùng Corticoid với liều vừa phải trong khoảng thời gian ngắn thì okay. Nhưng nếu dùng lâu dài, tuyến thượng thận sẽ "lười biếng" - quen với việc có thuốc sẵn trong cơ thể nên ngừng luôn hoạt động, mất hẳn chức năng nội tiết.
Khi tuyến thượng thận bị tổn thương cấp, các triệu chứng xuất hiện rất nhanh và nguy hiểm: đau bụng, nôn mửa và tiêu chảy nhiều dẫn đến mất nước trầm trọng, huyết áp tụt không phanh (đôi khi không đo được luôn), lơ mơ và có thể hôn mê
Đặc biệt, người đang dùng glucocorticoid liều cao kéo dài mà đột nhiên ngừng thuốc hoặc giảm liều quá nhanh sẽ bị mệt mỏi, khó chịu toàn thân, chán ăn, đau cơ, nhức đầu, bong vảy da..."
Ngay khi nhập viện, bệnh nhân được đặt catheter tĩnh mạch trung tâm để bù Natri khẩn cấp, kết hợp sử dụng hydrocotisol.
Corticoid là gì mà "nguy" vậy?
Corticoid (hay corticosteroid) là nhóm hoạt chất có tác dụng kháng viêm siêu mạnh, chống dị ứng, ức chế miễn dịch. Nó được dùng để điều trị đủ loại bệnh: từ các vấn đề da liễu như bị côn trùng đốt kích ứng, eczema, chàm, vẩy nến..., đến viêm khớp, viêm phổi, các bệnh tự miễn như dị ứng, lupus ban đỏ hệ thống.
Vì phổ biến quá nên nhiều người dễ dàng mua ngoài tiệm thuốc về xài thoải mái mà không biết hậu quả.
Nhưng thật ra, việc tự ý dùng các loại thuốc chứa corticoid mà không có chỉ định của bác sĩ tiềm ẩn vô vàn nguy cơ đe dọa sức khỏe và tính mạng, đặc biệt với người cao tuổi và người bị thoái hóa xương khớp. Các biến chứng nguy hiểm bao gồm: suy thượng thận cấp gây trụy mạch, rối loạn điện giải nghiêm trọng, viêm loét dạ dày - tá tràng chảy máu, tăng huyết áp, đái tháo đường do thuốc... Nghe thôi đã thấy sợ rồi ha!
Bác sĩ Bệnh viện Bãi Cháy gửi gắm mấy lời khuyên "vàng" để tránh lạm dụng Corticoid:
Hiểu rõ thuốc mình uống: Cần nắm được thành phần, công dụng, hướng dẫn sử dụng để biết thuốc có chứa corticoid không. Có nhiều tên thuốc khác nhau chứa Corticoid như Medron, Menison, Hydrocortisone, Kacor, Prednisolone, Prednisone, Methylprednisolone, Betamethasone, Dexamethasone... Mẹo nhỏ: các thuốc có đuôi "sone" ("son") hoặc "olone" ("olon") thường chứa corticoid đấy!Đừng tự làm bác sĩ cho mình: Những người mắc bệnh dị ứng, xương khớp, tai mũi họng... cần đến bệnh viện để được bác sĩ tư vấn và kê đơn uống thuốc corticoid cho đúng.
Khám định kỳ nếu đang bị suy thượng thận: Phải đi khám đều đặn để uống thuốc đúng liều hoặc được điều chỉnh liều phù hợp nhé!
Đừng chủ quan: Ngoài suy tuyến thượng thận cấp, corticoid còn có những tác dụng phụ "không vui" khác như hội chứng Cushing, loãng xương... Nếu bị đau khớp mà chưa có chỉ định điều trị corticoid thì đừng tự ý mua về uống. Nếu bắt buộc phải dùng thì phải tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ, tuyệt đối không tự ý tăng liều hay kéo dài liệu trình!
Nguồn: kenh14.vn