Cầm 1,3 tỷ đồng tiền tiết kiệm, vợ chồng chị Hà Kim Minh Tú quyết tâm khởi nghiệp bằng chiếc xe kéo cũ bán đồ ăn Việt trên đất Mỹ. Những lần thua lỗ, xe nổ lốp giữa đường, hội chợ bị hủy vì bão... không làm họ bỏ cuộc mà lại thành bài học để tiến tới mở nhà hàng riêng
Cuối tuần này, chị Hà Kim Minh Tú (sinh năm 1992, đang sống tại Oklahoma City, bang Oklahoma, Mỹ) không còn phải kéo xe đến hội chợ bán hàng rong như suốt 4 năm qua nữa. Thay vào đó, chị và chồng tất bật chuẩn bị bún đậu mắm tôm, đón khách tại nhà hàng Việt do chính tay mình mở.
Nhìn từng nhóm khách đến gọi món, những suất bún đậu được dọn ra chớp nhoáng. Thấy món ăn quê hương được cả người Việt lẫn khách quốc tế yêu thích trên đất Mỹ, chị không kìm được cảm xúc
"Đây thực sự là điều tuyệt vời đối với tôi. Sau hơn 4 năm bán hàng rong, vợ chồng tôi cuối cùng cũng có nhà hàng riêng", chị Tú chia sẻ.
Bắt đầu bằng chiếc xe food truck cũ kỹ
Cuối năm 2020, vợ chồng chị Tú sang Mỹ định cư tại Oklahoma City. Trước đó ở Việt Nam, chị từng kinh doanh mỹ phẩm được 10 năm, có cả spa và công ty riêng luôn nha.
Sang bên Mỹ, chị đóng cửa spa nhưng vẫn điều hành công ty từ xa một thời gian. Nhưng mà tham vọng chinh phục vùng đất mới thôi thúc hai vợ chồng phải tìm hướng đi khác. "Chúng tôi suy nghĩ rất nhiều về việc sẽ kinh doanh gì", chị Tú kể.
May mắn là chồng chị có nhiều năm làm việc trong ngành nhà hàng, từ nhân viên đến quản lý đều từng làm qua. Tận dụng kinh nghiệm này cộng với tình yêu ẩm thực Việt, hai người quyết định khởi nghiệp bằng việc bán đồ ăn Việt tại Mỹ
Dù từng có kinh nghiệm kinh doanh, nhưng khi nhảy vào lĩnh vực ăn uống, vợ chồng chị Tú phải học lại từ con số 0. "Chúng tôi phải lên kế hoạch, tìm hiểu mặt hàng nào phù hợp để bán, đồng thời nghiên cứu công thức để món ăn giữ được hương vị Việt Nam", chị Tú chia sẻ.
Do vốn hạn hẹp và chưa có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực ăn uống tại Mỹ, vợ chồng chị không dám "all in" quy mô lớn ngay. Tháng 4/2022, anh chị bắt đầu khởi nghiệp bằng mô hình Food Truck (xe bán đồ ăn lưu động), chạy các sự kiện và hội chợ địa phương.
"Với số vốn 1,3 tỷ đồng, chúng tôi mua một chiếc xe kéo cũ và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để kinh doanh tại Mỹ", chị Tú chia sẻ.
Đây là khoản tiết kiệm không nhỏ của hai vợ chồng khi mới sang Mỹ chưa lâu. Vì chưa chắc chắn về khả năng thành công, cả hai chưa dám nghỉ việc chính luôn. Chị Tú vẫn điều hành công ty mỹ phẩm tại Việt Nam từ xa, còn chồng vẫn làm việc tại một công ty ở Mỹ. Chỉ cuối tuần họ mới có thời gian chuẩn bị đồ ăn, đưa xe đến các sự kiện bán hàng.
Menu những ngày đầu khá basic: bánh mì thịt nướng, chả giò, cơm chiên và nước mía thôi.
Để kiếm khách, hai vợ chồng chủ động liên hệ, đăng ký tham gia các event, lễ hội tại địa phương. Khi brand còn mới toanh, họ thường bắt đầu từ những hội chợ nhỏ, thậm chí chấp nhận chạy xa lắm để có cơ hội tiếp cận khách hàng.
"Người Mỹ nhìn chung cởi mở, thích khám phá những món ăn mới. Tuy nhiên, ẩm thực Việt vẫn còn xa lạ với một bộ phận khách hàng, từ tên gọi, nguyên liệu đến cách thưởng thức", chị Tú nói.
Dù đặt nhiều kỳ vọng, những ngày đầu khởi nghiệp của vợ chồng chị Tú chẳng hề suôn sẻ tí nào Brand còn mới, món ăn Việt chưa quen thuộc với nhiều bạn Tây, trong khi chi phí thuê nhân viên, di chuyển và tham gia sự kiện khá lớn khiến hoạt động Food Truck liên tục "âm vốn".
Không ít tình huống drama ngoài kịch bản khiến hai vợ chồng thêm chật vật. Có lần xe kéo cồng kềnh va vào cây xăng, phải bồi thường thiệt hại. Lần khác xe nổ lốp giữa đường, phải nhờ người thân đến support. Hoặc đã đăng ký địa điểm, trả phí mặt bằng, thuê nhân viên và chuẩn bị đống thực phẩm nhưng sự kiện bị hủy vì bão.
"Dù xe đang có khá đông khách, mọi hoạt động buộc phải dừng lại, khiến công sức chuẩn bị gần như mất trắng, trong khi nhiều khoản chi phí không thể thu hồi. Chịu nhiều áp lực, chồng tôi từng muốn bán xe để trở lại cuộc sống bình thường", chị Tú kể.
Những lần thua lỗ liên tiếp khiến hai vợ chồng nhận ra, kinh doanh Food Truck không đơn giản chỉ là chuẩn bị món ngon rồi ngồi chờ khách đến. Theo chị Tú, doanh thu của mô hình này phụ thuộc nhiều vào thời tiết và lịch tổ chức sự kiện. Trung bình mỗi tháng, chiếc xe kiếm được khoảng 12.000 - 15.000 USD (tương đương 316 - 395 triệu đồng), nhưng đây là doanh thu trước khi trừ chi phí nguyên liệu, nhân sự, đi lại, vận hành và các khoản phát sinh.
Để duy trì hoạt động, hai vợ chồng động viên nhau kiên trì, đồng thời tìm cách cắt giảm chi phí. Thay vì thuê nhiều nhân viên, họ tự làm hầu hết mọi thứ, từ đi chợ, sơ chế nguyên liệu, nấu nướng đến trực tiếp mời khách.
Thời tiết cũng là thách thức lớn. Tại Oklahoma, mỗi năm hai vợ chồng chỉ có khoảng 8 tháng kinh doanh tương đối thuận lợi. Trong 4 tháng mùa Đông, trời lạnh khiến hoạt động bán hàng gần như phải nghỉ ngơi. Vì vậy, anh chị phải dành dụm từ những tháng cao điểm để trang trải chi phí trong thời gian thấp điểm. "Tôi duy trì việc bán hàng lưu động suốt 5 năm", chị Tú chia sẻ.
Đầu tư gần 8 tỷ mở nhà hàng trên đất Mỹ
Sau 5 năm kinh doanh Food Truck, lượng khách đã ổn định, vợ chồng chị Tú bắt đầu nghĩ đến việc mở nhà hàng cố định. Theo chị, xe bán đồ ăn lưu động có ưu điểm là vốn đầu tư ban đầu thấp hơn, linh hoạt về thời gian và địa điểm, nhưng lại hạn chế về không gian phục vụ, số lượng món ăn và trải nghiệm của khách.
"Hai vợ chồng mong muốn có một địa điểm rộng rãi hơn, nơi khách hàng không chỉ thưởng thức những món ăn quen thuộc mà còn được khám phá sự phong phú của ẩm thực đường phố và đặc sản các vùng miền Việt Nam", chị Tú nói.
Cuối năm 2026, anh chị quyết định đầu tư mở thêm nhà hàng, song song với việc kinh doanh Food Truck. Khác với chiếc xe bán đồ ăn lưu động trước đây, nhà hàng được bố trí 20 bàn, sức chứa 125 người, trang trí theo phong cách đường phố Việt Nam, tái hiện không gian những con hẻm quen thuộc ở quê nhà. Các bàn ăn thường xuyên full, không chỉ có cộng đồng người Việt mà còn đông đảo thực khách Mỹ tìm đến thưởng thức
Để tạo sự fresh, vợ chồng chị Tú liên tục thay đổi menu, giới thiệu thêm nhiều món đặc trưng của các vùng miền. Hằng ngày, nhà hàng đều update trên mạng xã hội những món được chế biến để khách hàng tiện theo dõi.
Bên cạnh phở, bánh mì, menu còn có bún đậu mắm tôm, bún bò Huế, vịt tiềm, cơm chiên, hủ tiếu, bún mắm...
Nguồn: svvn.tienphong.vn