Nghe hơi bị sốc nhưng mà sự thật đây: thế hệ chúng mình không chỉ được ghi vào sách vở, mà còn để lại cả… núi rác nhựa cho đời sau nhớ mãi luôn
Nghiên cứu mới nhất cho thấy rác nhựa giờ đã có thể được gọi là "hóa thạch" rồi nha mọi người ơi! Tại vì từ năm 1945 đến giờ, nhựa đã liên tục làm bẩn Trái Đất không ngừng nghỉ.
Các nhà khoa học nói luôn là lớp nhựa trong đất có thể trở thành mốc đánh dấu sự hình thành của Kỷ Nhân sinh - Anthropocene đó nha. Đây là lần đầu tiên con người bắt đầu "flex" sức mạnh thống trị Trái Đất bằng đủ thứ trò. Sau Thời kỳ Đồ đồng, Thời kỳ Đồ sắt, giờ mình sắp bước vào… Kỷ Đồ nhựa Nghe xong chỉ muốn facepalm thôi á!
Báo cáo khoa học này là lần đầu tiên các nhà nghiên cứu phân tích sự xuất hiện của nhựa trong các lớp trầm tích đó. Team research đã khảo sát kỹ các lớp đất đá hình thành hàng năm ngoài khơi California, từ năm 1934 đến năm 2010 (thời điểm lấy mẫu). Plot twist là họ phát hiện ra dấu vết nhựa trùng khớp 100% với sản lượng nhựa thời kỳ những năm 70 luôn.
Với tay chúng mình thì việc này hiển nhiên rồi. Nhưng mà (knock on wood) nếu con người tuyệt chủng, đây sẽ là dấu vết rõ ràng nhất để các sinh vật tương lai biết đâu là điểm khởi đầu của Kỷ Nhân sinh đó.
Phần lớn các hạt nhựa là sợi vải nhân tạo, chứng minh là nhựa đã đi theo nước thải ra biển suốt mấy chục năm nay rồi
"Việc chúng ta cuồng dùng đồ nhựa đã để lại dấu vết hóa thạch", bà Jennifer Brandon - người chịu trách nhiệm nghiên cứu chia sẻ. "Đây là thảm họa với động vật ăn đáy như san hô, trai, sò và nhiều loài khác. Nhưng việc nhựa đã trở thành dấu vết hóa thạch còn dấy lên những câu hỏi sâu xa hơn nhiều.
"Chúng ta từng học về thời kỳ đồ đá, đồ đồng và đồ sắt - nhưng giờ mình sẽ sống trong kỷ nguyên tên là đồ nhựa á?", bà Brandon lo lắng về việc thế hệ hiện tại sẽ được "vinh danh" (mang nghĩa mỉa mai nha) là sống trong thời kỳ đồ nhựa, trong khi đáng lẽ có thể là Thời đại Không gian hay mục đích cao cả nào khác.
Ngài David Attenborough - phát thanh viên và nhà sử học tự nhiên huyền thoại của Anh - cũng nói thẳng luôn: vấn nạn ô nhiễm sẽ khiến người đời sau khinh thế hệ này giống như cách mình ghê tởm chế độ nô lệ ngày xưa vậy đó
Nghiên cứu còn chỉ ra từ thập niên 40 đến giờ, lượng vi nhựa trong trầm tích đã nhân đôi mỗi 15 năm luôn nha! Năm 2010, lượng hạt nhựa đã chiếm 40 hạt/10cm² đáy biển. Trong đó 2/3 là sợi nhựa, 1/5 là nhựa phân rã thành hạt nhỏ, và 1/10 tồn tại dưới dạng lớp nhựa mỏng.
"Dấu hiệu nhựa quá rõ ràng luôn", giáo sư Brandon nói. "Vào cái ngày ta phát minh ra nhựa, gần như ngay lập tức nhựa xuất hiện trong lớp trầm tích rồi".
Một nghiên cứu năm 2016 chỉ ra rằng một tấm vải có thể thải ra tới 700.000 sợi nhựa "Rõ ràng là mình không biết xử lý rác nhựa đúng cách. Chúng ta không biết cách lọc nhựa ngay từ nhà và tại các nhà máy xử lý nước thải lớn; giờ mình có thể làm gì, khi rác nhựa đã trôi thẳng ra biển rồi?"
Mỗi năm, hàng triệu tấn nhựa tìm được đường ra môi trường, bị phân rã thành các sợi và hạt vi nhựa không thể phân hủy. Nhựa đã xuất hiện ở biển sâu, núi cao và thậm chí cả… không khí Bắc Cực luôn á!
Chưa đủ data để khẳng định tác hại của nhựa lên sức khỏe con người, nhưng động vật biển chịu khổ thì thấy rõ mồn một rồi. Ước tính con người ăn vào tới 50.000 hạt vi nhựa mỗi năm đó, dù chưa rõ tác hại nhưng biết là vi nhựa có thể thải ra chất độc, có khả năng ảnh hưởng tới mô sống.
Nghiên cứu mới về nhựa đã phân tích lớp trầm tích lấy ở vùng biển ngoài khơi Santa Barbara, cách bờ (và cũng là nơi 4 triệu người sinh sống) khoảng 1,5 km. Khu vực này thiếu oxy do dòng biển, có nghĩa không có động vật ăn đáy khuấy động trầm tích. Mẫu vật từ đây phản ánh rất rõ những gì diễn ra suốt hàng chục năm qua.
Dù mẫu được lấy từ năm 2010, nhưng không có lý do gì tin rằng nạn ô nhiễm nhựa giảm đi, mà chắc chắn còn đang tăng vì sản lượng nhựa ngày càng khủng.
"Tôi mong nghiên cứu của chúng tôi sẽ chỉ ra vấn đề nghiêm trọng mà chúng ta cần khắc phục ngay bây giờ", bà Brandon kết luận.
Nguồn: kenh14.vn