BossMay2k7
New member
Hơn 40 năm làm quan, 30 năm cày cuốc giảng dạy, thầy giáo - Thám hoa Vũ Thạnh đã "ươm mầm" cho bao nhiêu thế hệ học trò tài năng, nghe mà choáng váng luôn!
Xuất thân nghèo khó nhưng siêu hiếu học và có tâm, Vũ Thạnh để lại di sản tinh thần cực khủng cho hậu thế noi theo nè.
Con nhà nghèo vươn lên từ "đáy xã hội"
Là thầy giáo đỉnh nhất thời Lê mạt, học trò của Thám hoa Vũ Thạnh toàn là những người đỗ đại khoa, nắm giữ các vị trí "ngon" trong triều đình. Thậm chí, các "sư phụ" trong phủ chúa Trịnh cũng đều là học trò của ông luôn á!
Thám hoa Vũ Thạnh (sinh năm 1664), quê ở làng Đan Loan, huyện Đường An, trấn Hải Dương (giờ thuộc xã Nhân Quyền, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương). Do nhà nghèo, người lại yếu nên sau này phải lưu lạc đến chùa Báo Thiên, huyện Thọ Xương, thuộc kinh thành Thăng Long để học hành.
Theo sách "Vũ trung tùy bút" của Phạm Đình Hồ, tổ tiên ông là Hồng Lĩnh hầu làm Lưu thủ xứ Hải Dương, cha là Quốc Tử sinh. Nhưng đến đời Vũ Thạnh thì gia đình rớt đài không phanh, nghèo đến mức cha con không nuôi nổi nhau
Có lần quan địa phương bắt phu đi đắp lũy, sức ông yếu quá không kéo nổi, phải bỏ đến ở chùa Báo Thiên rồi xin vào học ở trường của quan Võ Công Đạo - đồng hương cùng huyện, người làng Mộ Trạch.
Bị bully nhưng vẫn vượt khó thành công
Trường quan Mộ Trạch lúc đó ở ngõ Thừa Tứ phía Đông Thái miếu. Con trai quan này vốn nổi tiếng giỏi chữ nghĩa. Nhưng khi Vũ Thạnh vào học, mấy kỳ làm văn đều đứng nhất, cậu công tử ghen tị ghê, bảo đám bạn sớm hôm canh ở đầu ngõ để "troll" ông liên tục.
Ông phải lẻn đi đường khác nhưng vẫn bị tụi học trò làm khổ đến nỗi phải nghỉ học, không dám đi nữa. Quan Mộ Trạch hỏi mới biết chuyện, mắng và phạt để cậu công tử không dám ghen nữa.
Nhờ tư chất thông minh và cực kỳ chăm chỉ, hơn 10 tuổi Vũ Thạnh đã đỗ Hương nguyên trường phủ Phụng Thiên (phủ có kinh thành Thăng Long). Năm 22 tuổi, ông đỗ Đình nguyên Thám hoa khoa Ất Sửu, năm Chính Hòa thứ 6 (1685) - xịn sò cực!
Quan to nhưng vẫn "nhớ ơn mẹ sinh"
Ông trải qua các chức quan như Hàn lâm viện Đãi chế, Lễ khoa Đô Cấp sự trung, Tư nghiệp Quốc Tử Giám, Bồi tụng (Phó Tể tướng)... được chúa Trịnh Căn cưng xỉu luôn.
"Vũ trung tùy bút" có kể story cực cảm động: Một hôm được chúa mời ăn cá trắm ngon phết, nhưng ông lại để dành cá không ăn. Chúa hỏi, ông nói: "Xin để về cho mẹ ạ"
Chúa khen ngợi và cho thêm khúc cá khác. Nhưng khi lấy ra chỉ còn khúc đuôi, ông ăn khúc đuôi, giữ nguyên khúc ngon về cho mẹ. Chúa lại càng respect hơn!
Từ quan chức thành "CEO giáo dục"
Trong số học trò của Vũ Thạnh có Liêu quận công - Tiến sĩ Lê Hữu Kiều, được lịch sử ghi nhận là danh khoa đình đám thế kỷ 18. Ông này làm quan 50 năm với 5 đời vua, trở thành "ông trùm" triều Lê. Dù bận bịu, vẫn gắn bó với nghề thầy, và nuôi dạy luôn bậc thầy Lê Quý Đôn nữa nè!
Vì dám phanh phui chuyện quan hoạn hay câu kết trong việc kiện tụng, Vũ Thạnh bị chúa tra hỏi nhưng ông không "bật mí" là ai cả.
Thời gian ông làm việc cũng là lúc chúa Trịnh lộng quyền át vua Lê. Chỉ vì can ngăn chúa ham mê gái xinh nên Vũ Thạnh bị "cho nghỉ việc"
Thôi thì ông về mở trường dạy học ở trại Hào Nam, huyện Quảng Đức (giờ là khu vực làng Thịnh Hào, Hào Nam, thuộc phường Ô Chợ Dừa, quận Đống Đa, Hà Nội). Học trò đông nghẹt hàng nghìn người, nhiều em đỗ đạt làm quan trong triều!
Theo sách "Từ Kinh đô đến Thủ đô", trường ông ở sát hồ Bảy Mẫu. Mỗi khi đến ngày giảng, lớp không đủ chỗ, học trò phải mượn thuyền đậu ngoài hồ nghe luôn - xịn hơn cả lớp học ngoài trời bây giờ nha!
"Đế chế" học trò khắp triều đình
Học trò ông thành đạt hơn 70 người. Ông cùng tiến sĩ Nguyễn Đình Trụ (người làng Nguyệt Áng, huyện Thanh Trì) đều là "guru" của giới học giả. Trường Hào Nam thành trường tư hot hit nhất đất Thăng Long!
Học trò ông làm quan nhiều đến nỗi, một lần nhà có giỗ, toàn bộ quan trong triều về họp nhà thầy. Đột nhiên Trịnh phủ gọi họp gấp mà không thấy ai cả Chúa hỏi mới biết họ đang dự giỗ thầy ở Hào Nam. Chúa cũng phải cho đợi hôm sau xong việc rồi mới triệu vào hầu - uy tín thầy giáo cao thế là cùng!
Không chỉ đào tạo nhân tài cho đất nước, Vũ Thạnh còn trực tiếp dạy em và con thành tài. Khoa thi Nhâm Thìn, niên hiệu Vĩnh Thịnh 8 (1712), em trai ông là Vũ Huyên và con trai Vũ Huy đều đỗ Đệ tam giáp Đồng tiến sĩ xuất thân. Dân gian lưu truyền câu: "Đồng triều tam tiến sĩ/Nhất nhật lưỡng vinh quy" - nghĩa là cùng một triều có ba người đỗ tiến sĩ, một ngày có tới hai lần vinh quy về - flex cực mạnh!
Phương pháp dạy học "xịn xò"
Sử sách ghi lại Vũ Thạnh là người ưa thực tế, ghét sự hư không, ra sức cải cách văn phong. Nghe tiếng hàng nghìn học trò xa gần kéo đến học!
Thầy Vũ Thạnh đưa ra nội dung dạy rộng nhưng cực thực tế, giúp học trò nắm nguồn gốc sâu xa của kinh điển nhưng vẫn focus vào những thứ áp dụng được ngay. Cách dạy nghiêm túc, đổi mới của ông đã "thấm nhuần vào óc tư duy, sáng tạo của người học" - kiểu giáo dục tiên tiến từ thời xưa luôn á!
Nguồn: soha.vn